Hukumar kidaya ta kasa ta ƙaddamar da tsarin yin rijistar haihuwa ta hanyar zamani a duk faɗin ƙasar

Hukumar kidaya ta kasa ta ƙaddamar da tsarin yin rijistar haihuwa ta hanyar zamani a duk faɗin ƙasar

Dijitalization

Ta Aminci Aremu.

Lokoja, 21 ga Yuli, 2026 (NAN) Hukumar Kula da Yawan Jama’a ta Ƙasa (NPC) ta fara yin rijistar haihuwa da mace-mace ta hanyar yanar gizo ta zamani a duk faɗin ƙasar a ƙarƙashin tsarin Rijistar Jama’a ta Lantarki da Ƙididdiga Masu Muhimmanci (E-CRVS) don ƙarfafa tsarin gudanar da shaidar mutum bisa doka da kuma inganta bayanan alƙaluma.

Da yake jawabi a wani taron manema labarai a Lokoja ranar Talata, Kwamishinan Tarayya da ke wakiltar Kogi, Mista Afolabi Yori, ya ce shirin ya fara aiki a duk fadin kasar a ranar 1 ga Yuli, ta hanyar dandalin VitalReg.

Yori ya bayyana ci gaban a matsayin wani muhimmin ci gaba a tsarin rajistar farar hula na Najeriya, yana mai cewa zai sabunta rajistar haihuwa da mutuwa ta hanyar amfani da fasahar zamani wadda ta cika ka’idojin kasa da kasa.

Ya ce dandamalin dijital zai inganta isar da ayyuka, ƙarfafa sahihancin bayanai da kuma tabbatar da cewa kowace haihuwa da mace-mace da ke faruwa a Najeriya an rubuta ta daidai kuma an adana ta cikin aminci.

A cewarsa, yin rijistar jama’a ta na tallafawa tsarin gudanarwa, domin tana samar da kididdiga masu inganci da ke tallafawa tsarin manufofin jama’a, rabon albarkatu da kuma tsara ci gaban kasa.

“Najeriya na samun kimanin haihuwa miliyan biyar a kowace shekara, duk da haka miliyoyin haihuwa da mace-mace har yanzu ba a yi musu rijista ba.”

“A halin yanzu, rajistar haihuwa ta kai kusan kashi 57 cikin 100 a duk fadin kasar, yayin da rajistar mutuwa ta kasance kasa da kashi 20 cikin 100,” in ji shi.

Kwamishinan ya ce hukumar ta kafa cibiyoyin yin rijistar masu aiki guda 4,011 a fadin kananan hukumomi 774 na kasar kuma tana aiki don fadada adadin zuwa kimanin 8,000.

Ya ƙara da cewa hukumar tana ƙarfafa haɗin gwiwa da masu ruwa da tsaki don inganta ƙwarewar ma’aikatan rajista da kuma tabbatar da rubuta bayanai cikin gaggawa game da muhimman abubuwan da suka faru ta hanyar dandamalin VitalReg.

Yori ya ce dandalin zai samar da ayyukan yin rijista cikin sauri, samun damar shiga yanar gizo na awanni 24, bayar da takardar shaidar dijital inda ya dace, da kuma rage takardu, lokacin jira da tafiye-tafiye marasa amfani.

Ya bayyana cewa ana gudanar da dandalin ne a karkashin hadin gwiwar gwamnati da masu zaman kansu tare da Barnks-forte Technologies Ltd. a matsayin abokin hulɗar fasaha na hukumar don tabbatar da samuwar tsarin, tsaron yanar gizo da ci gaba da inganta fasaha.

Ya yi kira ga iyaye, cibiyoyin kiwon lafiya, shugabannin gargajiya da na addini, kungiyoyin fararen hula, abokan hulɗa na ci gaba da kuma kafofin watsa labarai da su goyi bayan wannan shiri ta hanyar ƙarfafa yin rijistar haihuwa da mutuwa cikin gaggawa.

Tun da farko, Daraktan NPC na Jihar Kogi, Samuel Omonakeme, ya bayyana fara tsarin yin rijistar dijital a matsayin wani muhimmin ci gaba a kokarin karfafa tsarin yin rijistar farar hula da kididdiga mai mahimmanci na Najeriya.

Omonakkpeme ya bayyana cewa wannan shiri ya yi daidai da ajandar gwamnatin tarayya ta sauya fasalin zamani da kuma manufofin ci gaba mai dorewa, musamman Manufar 16.9, wacce ke neman samar da asali na doka ga kowa.

Ya yaba wa Gwamnatin Tarayya, shugabannin hukumar, UNICEF da sauran abokan hulɗa na ci gaba bisa goyon bayan da suka bayar wajen aiwatar da shirin.

Daraktan jihar ya kuma bukaci iyaye, masu kula da yara, cibiyoyin lafiya, shugabannin al’umma, kungiyoyin addini da kafofin watsa labarai da su samar da goyon bayan jama’a don yin rijistar dukkan haihuwa da mace-mace akan lokaci.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa ma’aikatan ICT na hukumar, karkashin jagorancin Ehimoni Kolawole, sun gudanar da wani atisayen kai tsaye kan tsarin yin rijistar haihuwa ta hanyar amfani da dandamalin VitalReg.

Atisayen ta nuna cewa tsarin yin rijistar yana tattara bayanan iyaye biyu, yayin da aƙalla iyaye ɗaya dole ne ya mallaki ingantaccen Lambar Shaida ta Ƙasa (NIN) don kammala rajistar jariri. (NAN)(www.nannews.ng)

====================

PJA/YMU

Yakubu Uba ne ya gyara