• Home
  • Shafin Labarai

Shafin Labarai

Ranar Tunawa da Sojoji: GOC ya yi kira da girmama sadaukarwar jaruman da suka mutu 
Uncategorized

Ranar Tunawa da Sojoji: GOC ya yi kira da girmama sadaukarwar jaruman da suka mutu 

Ranar Tunawa da Sojoji: GOC ya yi kira da girmams sadaukarwar jaruman da suka mutu 

Jarumai

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Janairu 11, 2026 (NAN) Babban Kwamandan Rundunar Sojojin Najeriya (GOC), Runduna ta 8 ta Sojojin Najeriya, Sakkwato, Manjo-Janar Ibikunle Ajose, ya yi kira da a kara girmama sadaukarwar da jaruman da suka mutu suka yi.

Ajose ya yi wannan roƙon ne a cikin saƙonsa yayin wani taron addu’a na haɗin gwiwa a Cocin Katolika na St. Peter, Giginya Barrack, Sokoto ranar Lahadi.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa rundunar hadin kan al’umma ta kasance wani bangare na ayyukan tunawa da bikin ranar tunawa da sojojin Najeriya ta shekarar 2026 (AFRDC).

Ajose, wanda Kwamandan rundunar Injiniya ta 48, Brig.-Gen. Raphael Okoroji, ya wakilta, ya nuna godiyarsa ga gwamnatin tarayya bisa amincewa da rundunar sojin da ke bayar da gudummawa ga tsaro da kuma ‘yancin kai na kasar.

Ya lura cewa wasu jarumai da suka mutu sun sha wahala sosai, yayin da wasu kuma suka fuskanci raunuka daban-daban a lokacin aikinsu na tabbatar da wanzuwar kasar dinkulalliya.

Babban jami’in ya yaba wa Shugaba Bola Tunubu saboda jajircewarsa wajen kula da walwalar ma’aikata da kuma girmama jaruman da suka mutu da iyalansu.

“Sun sadaukar da rayukansu don zaman lafiya da tsaron ƙasarmu, don haka sun cancanci a yi bikinsu a matsayin alamar godiya.”

“Dole ne mu girmama ayyukansu kuma mu zaburar da tsararraki masu zuwa su ci gaba da wannan hidima mai daraja.”

“Zama ne na yin tunani a kan tarihi, tsara halin yanzu da kuma gina makomar, muna tunawa da jarumtaka da ƙarfin waɗanda suka riga mu kuma suka ci gaba da bauta wa,” in ji shi.

A cewarsa, zaman zai kuma kasance don girmama sadaukarwar tsoffin sojoji, wadanda suka yi yaƙe-yaƙe don sauƙaƙa zaman lafiya ga ƙasar.

“Saboda haka, muna son amfani da wannan hanyar don taya iyalan jaruman da suka mutu murna saboda kasancewa wani ɓangare na tarihi.”

“Muna kuma taya murna ga mutanen da ke aiki a yau waɗanda suke tsaron iyakokinmu, waɗanda ke kiyaye tsaron ƙasarmu da kyau,” in ji shi.

Shugaban kwamitin ya bukaci jami’an tsaro masu himma da su yi koyi da kyawawan halayen wadanda suka yi iya kokarinsu don ci gaba da hadin kan kasar.

Ya sake nanata jajircewar rundunar sojin wajen kare al’ummar kasar daga ta’addanci, fashi da makami, ta’addanci, ballewa da sauran laifuka.

Mukaddashin Mataimakin Daraktocin Hukumar Fada, Laftanar-Kanar Richard Bwami da Laftanar-Kanar Irimiya Yidawi ne suka jagoranci jerin gwano, gabatarwa da addu’o’in roƙo ga jaruman da suka mutu, da kuma al’ummar da ke raye.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa taron ya ƙunshi waƙoƙi, gabatarwa da kuma rarraba kayan abinci. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/KLM

============

Edita daga Muhammad Lawal

Tunawa da Sojoji: Babban Limamin Ya Yi Kira da A Yi Wa Jaruman Da Suka Rasu Addu’a
Uncategorized

Tunawa da Sojoji: Babban Limamin Ya Yi Kira da A Yi Wa Jaruman Da Suka Rasu Addu’a

Tunawa da Sojoji: Babban Limamin Ya Yi Kira da A Yi Wa Jaruman Da Suka Rasu Addu’a

Tunawa

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Janairu 9, 2026 (NAN) Babban Limamin Masallacin Jumuat na Giginya Barrack da ke Sokoto, Maj. Tanimu Hamisu, ya yi kira ga ‘yan Najeriya da su yi wa jaruman da suka mutu addu’a saboda sadaukarwar da suka yi wa kasa.

Hamisu, wanda shine Mukaddashin Mataimakin Darakta na Harkokin Addinin Musulunci na Runduna ta 8 ta Sojojin Najeriya ta Sokoto, ya yi wannan kiran ne a wani addu’a ta musamman da aka yi don murnar Ranar Tunawa da Bukukuwan Sojoji ta 2026 (AFCRD) a ranar Juma’a a Sokoto.

Ya jaddada cewa jaruman da suka mutu sun sadaukar da rayukansu don hadin kan al’umma, ci gaba da kuma zaman lafiya da juna wanda ya cancanci a tuna da shi a kowane lokaci.

Ya kuma nuna muhimmancin tallafawa iyalansu, musamman zawarawa da marayu a cikin rundunonin sojoji.

Babban Limamin ya jagoranci sallar Juma’a a ranar Juma’a, inda ya kawo ayoyin Alƙur’ani da hadisai na annabci da suka nuna mutanen da suka mutu a fagen yaƙi saboda kare al’ummominsu da ƙasashensu.

Ya ƙarfafa maza a cikin hidima su ɗauki matsayinsu a matsayin dama ta yi wa ƙasa hidima, yana mai jaddada cewa mutanen da suka mutu cikin jarumtaka suna kare ƙasar daga dukkan nau’ikan kafirai suna da matsayi na musamman a lahira.

Ya jaddada bukatar daidaikun mutane da kungiyoyi su tallafawa iyalai jaruman da suka mutu wajen koyar da kyawawan halaye, tarbiyyar yara yadda ya kamata, da sauran batutuwa domin bunkasa rayuwa mai amfani.

Mataimakin Daraktan ya yi gargaɗi ga mutane game da tallafawa ‘yan ta’adda, ‘yan fashi da sauran masu laifi, yana mai bayyana masu ba da labari a matsayin masu aikata mugunta iri ɗaya.

Taron ya shaida rarraba abinci ga ‘yan al’ummar Barrack da mabukata. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/VIV

=======

An gyara ta Vivian Ihechu

Gwamnatin Yobe ta bada gudummawar naira miliyan 20 ga wadanda suka rasa rayukansu a hatsarin jirgin ruwa
Uncategorized

Gwamnatin Yobe ta bada gudummawar naira miliyan 20 ga wadanda suka rasa rayukansu a hatsarin jirgin ruwa

Gwamnatin Yobe ta bada gudummawar naira miliyan 20 ga wadanda suka rasa rayukansu a hatsarin jirgin ruwa

Gwamnatin Yobe ta bada gudummawar naira miliyan 20 ga wadanda suka rasa rayukansu a hatsarin jirgin ruwa

Hatsari
Daga Nabilu Balarabe
Damaturu, Janairu 7, 2026 (NAN) Gwamnatin Yobe ta bayar da Gudummawar Naira Miliyan 20 ga wadanda suka rasa rayukansu a wani hatsarin jirgin ruwa da ya faru kwanan nan a garin Garbi, karamar hukumar Nguru ta jihar.

Wannan yana kunshe ne a cikin sanarwar Hussaini Mai-Sule, Sakataren Yada Labarai na Mataimakin Gwamnan jihar, Alhaji Idi Gubana, a Damaturu ranar Laraba.

Ya ce Gubana ya sanar da gudummawar a Nguru lokacin da ya kai ziyarar ta’aziyya ga Majalisar Masarautar Nguru da wadanda suka rasa rayukansu a hatsarin.

“Ya ba da umarnin a raba kuɗin ga fasinjojin da suka ji rauni da iyalan waɗanda suka rasa rayukansu a cikin wannan mummunan lamari.

” Mataimakin gwamnan ya yi addu’ar Allah ya ba iyalan mamatan hutu na har abada kuma ya ba su ƙarfin jure asarar,” in ji shi.

Mai-Sule ya ce mataimakin gwamnan ya kuma umurci Hukumar Ba da Agajin Gaggawa ta Jiha (SEMA) da ta horar da masu aikin kwale-kwale da kuma wayar da kan masu aikin kwale-kwale kan matakan tsaro.

Ya yi alƙawarin cewa gwamnatin jihar za ta sayi jiragen ruwa na zamani da rigunan ceto don inganta sufuri a yankin.

Duk da haka, Gubana ya gargaɗi masu aiki da su guji ɗaukar kaya fiye da kima, wanda ya ce, shine babban abin da ke haifar da haɗuran jiragen ruwa a yankin.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa YOSEMA ta tabbatar da mutuwar mutane 29 a hatsarin jirgin ruwa.

Babban Sakataren YOSEMA, Dr. Mohammed Goje, ya shaida wa manema labarai cewa mummunan hatsarin ya faru ne a ranar 3 ga Janairu, lokacin da jirgin ruwan da ya tashi daga garin Adiyani, da ke makwabtaka da Jigawa, ya kife a Kogin Yobe.

” Daga cikin fasinjoji 52, galibi manoma da ‘yan kasuwa, suna cikin jirgin a lokacin hatsarin; Abin takaici, an tabbatar da mutuwar mutane 29, an ceto 15 kuma har yanzu ba a ga wasu 8 ba,” in ji shi.

Goje ya ce ana ci gaba da neman wadanda suka tsira daga hatsarin ta hanyar masu aikin ruwa na gida a karkashin kulawar hukumar.(NAN)(www.nannews.ng)

NB/UNS
=======
Sandra Umeh ce ta gyara

Uncategorized

Dimokuradiyyar Najeriya na bukatar ‘yan adawa masu jajircewa wajen kare jama’a, inji Shugaban Kungiyar Kiristoci

‘Yan Adawa
Daga Christian Njoku
Calabar, Janairu 7, 2026 (NAN) Archbishop Josef Bassey, Shugaban Kungiyar Shugabannin Kiristoci ta Cross River, ya tabbatar da cewa Najeriya na bukatar ‘yan adawa masu jajircewa wajen kare muradun jama’a.

A wata hira da ya yi da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ranar Laraba a Calabar, ya ce za a karfafa dimokuradiyya idan ‘yan siyasa suka guji neman kwace mulki daga jam’iyya mai mulki kawai.

Limamin, wanda kuma shi ne Shugaban Ruhaniya ya ce mutane da yawa da ke ikirarin cewa ‘yan adawa ba su da kwarewa, bayan sun shafe rayuwarsu ta siyasa a cikin jam’iyyun da ke mulki kuma ba su saba da sadaukarwar da ake bukata a siyasar ‘yan adawa ta gaskiya ba.

“Abin adawa na gaskiya ya ƙunshi jure wa cin zarafi, tsoratarwa da tsanantawa yayin da yake tsayawa a matsayin murya da garkuwar talakawa.

“Jam’iyyar adawa da ba ta son ko kuma ba za ta iya fuskantar iko ba, ba za ta iya kalubalantar gazawar shugabanci ko kuma ta sami amincewar jama’a ba,” in ji shi.

Ya ce jam’iyyar adawa mai manufa da aminci za ta iya rasa zaɓe da farko amma daga ƙarshe ta sami goyon bayan jama’a ta hanyar gaskiya da sadaukarwa.

Ya ƙara da cewa jam’iyyun adawa dole ne su kasance a shirye don “daukar matakin” ga ‘yan ƙasa don ƙarfafa dimokuraɗiyya da kuma bayar da zaɓuɓɓuka na gaske a zaɓe.

Ya ce dimokuraɗiyya ba za ta wanzu ba tare da zaɓuɓɓuka ba, yana mai lura da cewa jam’iyyu da yawa suna ba wa ‘yan ƙasa dandamali don karɓar ko ƙin gwamnatoci ta hanyar zaɓe.

A cewarsa, shugabannin da ke danne ‘yan adawa galibi suna yin abubuwa ne saboda tsoro, suna sane da cewa za su iya rasa iko a ƙarƙashin filin wasa na siyasa.

Ya ce shugabanci mai inganci, ba barazana ba, shine mafi kyawun tabbacin nasarar zaɓe, kamar yadda shugabannin da ke da tabbacin goyon bayan jama’a ba su da abin tsoro.

Bassey ya bayyana kwadayi na manyan mutane a matsayin babban abin da ke haifar da rinjayen jam’iyya ɗaya, yana mai cewa “wasu ‘yan siyasa sun dogara da samun iko don tsira.”

Ya ƙara da cewa tsoron gurfanarwa shi ma ya na haifar da bin doka, yana mai lura da cewa ko da mutanen da ke da tarihin mai kyau za su iya kai hari kan manufofi masu kyau lokacin da hukumomi ke da ikon yanke shawarar yin aiki Mai kyau. (NAN) (www.nannews.ng)
CBN/IS
=====
Ismail Abdulaziz ne ya gyara

Gwamna Yusuf ne shugabanmu na ƙasa  ba Kwankwaso ba, inji Babban jigon NNPP
Uncategorized

Gwamna Yusuf ne shugabanmu na ƙasa  ba Kwankwaso ba, inji Babban jigon NNPP

Gwamna Yusuf ne shugabanmu na ƙasa  ba Kwankwaso ba, inji Babban jigon NNPP

Gwamna Yusuf ne shugabanmu na ƙasa  ba Kwankwaso ba, inji Babban jigon NNPP
Jagoranci
Daga Raji Rasak
Lagos, Janairu 7, 2026 (NAN) Alhaji Sani Danmasani, Mataimakin Shugaban Ƙasa, Arewa maso Yammacin Jam’iyyar New Nigeria Peoples Party (NNPP) ya ce Gwamna Abba Yusuf na Jihar Kano shi ne Shugaban Jam’iyyar ba Sanata Rabiu Kwankwaso ba.

A cikin wata sanarwa da Danmasani ya fitar a , ya ce gwamnan jihar Kano bisa ga kundin tsarin mulkin NNPP shi ne shugabanta, kasancewarsa gwamna tilo a jam’iyyar.

Babban jigon NNPP ya lura cewa Kwankwaso shi ne ɗan takarar shugaban ƙasa na NNPP a shekarar 2023, wani shiri da aka soke bayan zaɓen, bayan ƙarewar yarjejeniyar ƙungiya tsakanin jam’iyyar da ƙungiyar Kwankwasiyya.

“Ba ma labari ba ne cewa an kori wasu muhimman membobin ƙungiyar Kwankwasiyya, ciki har da Kwankwaso daga NNPP daga baya saboda ayyukan da suka saba wa jam’iyya.”

Jigon NNPP ya koka kan ci gaba da ambaton Kwankwaso a matsayin shugaban NNPP da kafofin watsa labarai ke yi, yana mai nuna cewa bayanan da ba su dace ba sun haifar da tattaunawa tsakanin Kwankwaso da wasu jam’iyyun siyasa kan goyon bayan NNPP.

“Muna sake nanata cewa tattaunawa kan kawancen 2027 da Kwankwaso da ƙungiyar Kwankwasiyya ba shi da matsala amma ba zai yi tasiri ba idan aka yi shi da gangan a kan dandamalin NNPP.

“Dr Boniface Aniebonam ne kawai, wanda ya kafa kuma memba na kwamitin Amintattu, kuma Kwamitin Zartarwa na Ƙasa wanda Dr Agbo Gilbert ke jagoranta zai iya yin shawarwari kan NNPP.

“Duk wani tattaunawa a wajen wannan ba ta da amfani kuma ba za ta yi nasara ba.

“Kwankwaso da ƙungiyarsa suna da ‘yancin yin shawarwari don shiga kowace jam’iyya da suka zaɓa amma ba a matsayin membobin NNPP ba.” “An kore su kuma a ci gaba da korar su. Ya kamata su koma wata jam’iyya ko kuma su kafa sabuwar jam’iyya,” in ji shi.

Magatakardar NNPP ya yi kira ga Kwankwaso da ya guji amfani da sunan NNPP don yin batanci ga jam’iyya mai mulki da Shugabancin kasa.

Ya sake nanata cewa Shugaba Bola Tinubu ba shine musabbabin halin da kasar ke ciki ba, musamman a fannin rashin tsaro da tattalin arziki.

“Mun yi imanin cewa tare da sa hannun abokan Najeriya kamar Amurka da Isra’ila, Najeriya za ta sake zama mai kyau, ainihin Ajandar Sabunta Fata ta gwamnati ita ce amincewa da cewa komai ba ya tafiya daidai kafin Tinubu ya hau mulki.”

Ya bukaci kafafen yada labarai da su tabbatar da cewa an ci gaba da nada kwankwaso a matsayin tsohon Sanata, tsohon gwamnan jihar Kano kuma dan takarar shugaban kasa na NNPP a 2023 amma ba shugabanta ba.

“Muna fatan sake duba shari’a zai tilasta wa INEC ta sabunta bayananta,” in ji shi. (NAN)

ROR/CHOM
==========
Chioma Ugboma ce ta gyara

Uncategorized

Babban hafsan soji yana neman goyon bayan Etsu Nupe wajen magance rashin tsaro a Neja

Babban hafsan soji yana neman goyon bayan Etsu Nupe wajen magance rashin tsaro a Neja

Rashin Tsaro
Na Sumaila Ogbaje
Abuja, Janairu 7, 2026 (NAN) Babban hafsan soji (COAS), Laftanar Janar Waidi Shaibu, ya yi kira da a kara samun goyon baya daga cibiyoyin gargajiya domin inganta tattara bayanan sirri da kuma bunkasa ayyukan tsaro da ake gudanarwa a Neja.

Mukaddashin Daraktan Hulda da Jama’a na Soja, Kanar Appolonia Anele, ta bayyana hakan a cikin wata sanarwa a ranar Laraba a Abuja.

Ya bayyana cewa Shaibu ya yi wannan kiran ne a lokacin da ya kai ziyara ga Alhaji Yahaya Abubakar, Etsu Nupe kuma Shugaban Majalisar Sarakunan Gargajiya ta Jihar Neja a fadarsa da ke Bida.

Ya kara da cewa ziyarar COAS wani bangare ne na tantance ayyukan sojoji a fadin jihar, da nufin gano gibin aiki da kuma tantance yankunan da ke bukatar karin sojoji.

Ya ambato shugaban rundunar yana cewa “muna sake duba yanayin tsaro a ƙasa don ganin inda muke buƙatar ƙarfafa tura sojoji da kuma rufe gibin da ke akwai don mayar da martani yadda ya kamata ga barazanar da ke tasowa.”

Shaibu ya kuma ce ayyukan leƙen asiri sun kasance ginshiƙin dabarun rundunar, yana mai lura da cewa sarakunan gargajiya abokan tarayya ne masu mahimmanci wajen samar da bayanan sirri na al’umma cikin lokaci da kuma aiki.

Ya ƙara da cewa rundunar sojojin Najeriya tana haɓaka amfani da fasahar sa ido ta zamani da fasahar aiki don inganta lokacin amsawa, haɓaka wayar da kan jama’a game da yanayi da kuma ƙarfafa inganci gaba ɗaya a jihar.

COAS ya yaba wa Etsu Nupe bisa ga goyon bayan da ake bayarwa ga sojojin da ke aiki a cikin Masarautar Nupe, yana mai bayyana cibiyoyin gargajiya a matsayin abokan hulɗa masu mahimmanci a yaƙi da rashin tsaro.

Ya sake jaddada alƙawarin rundunar na kare rayuka da dukiyoyi kuma zai ci gaba da yin aiki kafada da kafada da gwamnatocin jihohi, sarakunan gargajiya da al’ummomin yankin don dawo da zaman lafiya mai ɗorewa a faɗin ƙasar.

A cikin martaninsa, Etsu Nupe ya tabbatar wa Shugaban Rundunar Sojojin cewa za a ci gaba da goyon bayan sarakunan gargajiya, yana mai alƙawarin ci gaba da haɗin gwiwa tsakanin al’umma, raba bayanan sirri da kuma addu’o’i don nasarar ayyukan soja.

Ya yaba da ƙwarewa da kuma ladabin da jami’an sojojin Najeriya ke nunawa a yankin, yana mai lura da kyakkyawar hulɗarsu da al’ummomin yankin da kuma gudummawar da suke bayarwa ga zaman lafiya da kwanciyar hankali. (NAN)(www.nannews.ng)

OYS/HA
=======
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Uncategorized

Za Mu Dakatar da Hare-haren ‘Yan Ta’adda a Neja da Wasu Sassan Najeriya — COAS

Za Mu Dakatar da Hare-haren ‘Yan Ta’adda a Neja da Wasu Sassan Najeriya — COAS

‘Yan Ta’adda
Daga Mohammed Baba Busu
Minna, Janairu 7, 2026 (NAN) Babban Hafsan Hafsoshin Sojan Najeriya (COAS), Laftanar Janar Waidi Shaibu, ya ce Sojojin Najeriya za su yi duk mai yiwuwa don dakile karuwar hare-haren ‘yan ta’adda a Neja da sauran sassan Najeriya

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa COAS ya yi magana a Minna, Nijar, a lokacin bude taron Koyarwa da Horarwa na 2026 a Babban Kwamandan Koyarwa da Horarwa na Sojojin Najeriya (TRADOC).

Shaibu ya ce Sojojin Najeriya sun kuduri aniyar aiwatar da umarnin Shugaba Bola Tinubu gaba daya a wannan bangare.

Shugaban Sojojin ya ce, “Za mu yi aiki tukuru wajen tura karin sojoji a fadin kasar don cimma burinmu na sanya Najeriya ta zama mafi aminci ga dukkan ‘yan kasa masu bin doka.

“Tun daga lokacin shugaban ya ba da umarnin mu tabbatar da cewa an rage hare-haren da ake kai wa a Nijar da sauran sassan kasar nan.

“Za mu kuma tabbatar da cewa an kama dukkan ‘yan ta’addar da ke da hannu a waɗannan munanan hare-haren an kuma gurfanar da su a gaban kuliya.”

A cewar Shaibu, Rundunar Sojin Najeriya tana amfani da fasahar zamani don ƙarfafa ƙarfin aikinta a faɗin ƙasar.

A taron, Rundunar Sojin ta ce ana gudanar da shi kowace shekara don yin bitar ayyukan da kuma samun ra’ayoyi daga fannoni.

Wannan, a cewarsa, an yi shi ne don tsara dabarun da za su iya inganta ayyukanta bisa la’akari da yanayin aiki mai canzawa da rikitarwa.

Shaibu, wanda ya kasance Babban Bako na Musamman a taron da aka gudanar a lokacin, ya ce taron yana da nufin yin nazari sosai da kuma sake duba ƙoƙarin koyarwa da horo na Sojojin Najeriya.

Rundunar Sojin ta ƙara da cewa wannan yana da nufin ƙarfafa nasarorin da aka samu a shekarar 2025 don samun ƙarin ƙarfin horo na shekarar 2026.

Ya ƙara da cewa wannan zai ba Rundunar Sojin Najeriya damar horar da jami’anta da ma’aikatanta yadda ya kamata tare da sanya cibiyoyin horo yadda ya kamata.

Da yake magana a baya, Kwamandan TRADOC, Maj.-Gen. Peter Malla, ya ce taron ya nuna fara cibiyoyin horarwa na shekarar 2026.

Malla ya kara da cewa yana samar da dandamali mai karfi da ilimi don yin aiki, yana mai cewa taron ya kasance a kan lokaci kuma mai dacewa.

A cewarsa, yanayin aiki da ake ciki yanzu yana bukatar Sojoji masu saurin fahimta, masu hangen nesa na gaba da kuma tushen koyarwar.

Ya ce taron ya kuma bayar da dama don ba da koyarwa da horar da fifikon da suka cancanta.(NAN)(www.nannews.ng)

BAB/BRM
=========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara shi.

Uncategorized

Farfesa ya yi Allah wadai da tasirin barasa ga yara da matasa

Farfesa ya yi Allah wadai da tasirin barasa ga yara da matasa

Barasa
Daga Lilian U. Okoro
Lagos, Janairu 7, 2026 (NAN) Farfesa a fannin ilimin zamantakewa, Samuel Oluranti, ya yi Allah wadai da tasirin barasa ga yara da matasa na ƙasar nan, yana mai kira da a ɗauki matakai don canza labarin.

Oluranti, farfesa a fannin kimiyyar zamantakewa, Jami’ar Jihar Legas, ya yi wannan kiran a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a Legas.

Ya yi baƙin ciki da yadda yawan abubuwan sha masu ɗauke da barasa a cikin sachets da kwalabe ya sa irin waɗannan kayayyakin su kasance masu sauƙin isa gare su, masu araha, kuma a ɓoye su, wanda hakan ya haifar da amfani da miyagun ƙwayoyi da kuma jaraba a tsakanin yara ƙanana.

Ya ƙara da cewa kayayyakin suna ƙarfafa shan miyagun ƙwayoyi saboda suna da sauƙin shan su.

Oluranti, wanda kuma shi ne mai ba da shawara kuma mai bincike, ya bayyana shan barasa ba tare da la’akari da shekaru ba a kowane lungu na al’umma a matsayin barazanar lafiyar jama’a da ke buƙatar kulawa ta gaggawa.

Ya dora alhakin rashin tsaro, garkuwa da mutane, fyade, tashin hankali da sauran munanan halaye da suka addabi ƙasar kan shan barasa da kuma shan miyagun ƙwayoyi.

A cewarsa, sama da kashi 80 cikin 100 na sanadin tabin hankali ana iya gano su ne ta hanyar shan miyagun ƙwayoyi.

“Illakar shan barasa/shan miyagun ƙwayoyi ga tattalin arzikin Najeriya tana da yawa, har ya kamata a ɗauki matakai masu tsauri don dakile wannan barazanar.

“Wannan barazanar lafiyar jama’a tana da alaƙa da ƙaruwar tashin hankalin cikin gida, haɗuran hanya, daina zuwa makaranta, da kuma munanan halaye a tsakanin al’ummomi.

“A hankali tana lalata makomar mutum. Mai shan miyagun ƙwayoyi na iya mutuwa ta hanyar rage yawan shan giya saboda a mafi yawan lokuta, tasirin ba zai iya faruwa nan take ba,” in ji Oluranti.

Da yake jaddada buƙatar ɗaukar tsauraran matakai don tsara da kuma sarrafa shan barasa a Najeriya, Oluranti ya yi kira ga Hukumar Kula da Abinci da Magunguna ta Ƙasa (NAFDAC) da ta tabbatar da an aiwatar da dokar hana sayar da giya a cikin fakiti.

Kamfanin dillancin labarai na NAN ya ruwaito cewa NAFDAC kwanan nan ta sanar da kudirinta na aiwatar da cikakken haramcin samarwa da sayar da giya a cikin sachets da ƙananan kwalaben PET/gilashi (ƙasa da 200ml) nan da Disamba 2025.

Oluranti, wanda ya yarda cewa aiwatar da wannan doka na iya ɗaukar lokaci mai tsawo kafin a aiwatar da ita, ya shawarci hukumar da ta tattara ma’aikatanta don shiga cikin al’ummomi da yankuna masu nisa inda tallace-tallace da shan barasa suka yi yawa.

“Idan ma’aikatan ba za su yi sulhu ba, ina ganin lokacin da suka fara kama masu laifi bisa ga doka da ƙa’idojin aiwatarwa, shan barasa da shan giya zai ragu a hankali,” in ji shi.

Oluranti, ya zargi iyaye da dangi da hannu a cikin shigar yara da matasa cikin barasa, yana mai cewa sau da yawa suna aika matasa/yara su sayi barasa ko ma su bar shi a hannunsu.

Saboda haka, ya yi kira ga iyaye da su kara kuka wannan aikin, har ma da su tashi tsaye don sauke nauyin da ke kansu na koyar da kyawawan ɗabi’u da ɗabi’u a cikin ‘ya’yansu.(NAN)(www.nannews.ng)

LUC/VIV
=========
Vivian Ihechu ce ta gyara

 

Uncategorized

Ma’aikatan jinya sun bukaci a dauki mataki kan kisan abokiyar aikinsu

Ma’aikatan jinya sun bukaci a dauki mataki kan kisan abokiyar aikinsu

Kisa
Daga Stella Kabruk
Kaduna, Janairu 7, 2026 (NAN) Ƙungiyar Ma’aikatan jinya ta Najeriya da Ungozoma ta Tarayya (NANNM FHI) ta yi matukar bakin ciki game da kisan da aka yi wa Nurse Chinemerem Chukwumeziem na Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya Jabi Abuja.

A cikin wata sanarwa da ta fitar ga Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), Sakatare na Kasa Enya Osinachi ta yi Allah wadai da kisan kuma ta yi kira da a dauki matakin gaggawa don kare ma’aikatan jinya da ke fuskantar karuwar rashin tsaro a duk fadin kasar.

Osinachi ta ce ma’aikaciyar jinya ta kawo karshen aikinta na rana, ta kula da marasa lafiya sosai, ta hau motocin sufuri na jama’a zuwa gida, amma ba ta isa ba, ta zama wacce aka yi wa mummunan hare-haren ta’addanci kwanaki kafin sabuwar shekara.

Ta ce kungiyar ta dauki kisan a matsayin shaida na tabarbarewar rashin tsaro da ke barazana ga ma’aikatan kiwon lafiya, musamman ma’aikatan jinya da ke jure dogon aiki da kuma tafiye-tafiye marasa aminci bayan aiki a kowace rana a biranen Najeriya da dama.

NANNM FHI ta yi Allah wadai da wannan aiki, ta nuna goyon baya ga iyalan wanda abin ya shafa da abokan aikinsa, kuma ta ce tausayawa ba ta isa ba tare da matakan gwamnati na tabbatar da tsaron ma’aikatan jinya a duk fadin kasar a asibitoci, da al’ummomi.

Kungiyar ta bukaci hukumomi da su yi bincike sosai, su kama wadanda suka aikata laifin, su inganta tsaro a kusa da asibitoci da hanyoyi, su samar da sufuri ga ma’aikata, sannan su gane ma’aikatan jinya a matsayin ma’aikata masu matukar hatsari ta hanyar gyare-gyaren manufofi, kudade, da aiwatar da su.

Ta kuma nemi ingantattun alawus na haɗari, inshorar rai, tallafin jin daɗi ga iyalai, da kuma kimanta haɗarin tsaro akai-akai don hana ƙarin asarar rayukan ma’aikatan jinya a duk fadin cibiyoyin kiwon lafiya na jama’a, hanyoyi, da al’ummomi.

Osinachi ya ce ma’aikatan jinya su ne masu kulawa da kuma masu kula da su, yana mai lura da cewa kasar na rasa marasa lafiya, kwarin gwiwa, da kuma amincewar jama’a lokacin da aka kashe su, kuma ta yi kira da a dauki mataki mai tsauri don tabbatar da cewa mutuwar ta zama wani muhimmin lokaci.(NAN)(www.nannews.ng)

KSS/AMM
========
Abiemwense Moru ce ta gyara

Al'umma

Mutane 25 sun mutu, 14 sun bace a hatsarin jirgin ruwa a Yobe

Hadari

Nabilu Balarabe

Damaturu, Janairu 5, 2026 (NAN) Akalla mutane 25 ne suka mutu yayin da wasu 14 suka bace bayan kifewar wani kwale-kwale a bakin kogin Yobe a garin Garbi, karamar hukumar guru ta jihar.

Dakta Mohammad Goje, Sakataren zartarwa na hukumar ba da agajin gaggawa ta Jihar Yobe (YOSEMA), ya bayyana hakan a cikin wata sanarwa da ya fitar a Damaturu.

Ya ce lamarin ya faru ne da misalin karfe 7:48 na yamma a ranar 3 ga Janairu, bayan da wadanda abin ya shafa, wadanda galibi manoma ne da ‘yan kasuwa, suka shiga jirgin ruwa a garin Adiyani da ke makwabtaka da Jigawa.

Goje ya ce, “An ruwaito cewa wadanda abin ya shafa, suna dawowa ne daga garin Adiyani, inda suke aikin kamun kifi, noma, da sauran harkokin kasuwanci na gida, lokacin da kwale-kwalen ya kife a tsakiyar tafiya.”

Sakataren zartarwar ya kara da cewa an ceto fasinjoji 13 daga bala’in, kuma suna karɓar magani a asibiti.

“Ana ci gaba da gudanar da bincike da ceto, inda hukumomin tsaro, masu ba da agajin gaggawa, da kuma masu aikin sa kai na al’umma ke aiki don gano fasinjojin da suka ɓace da kuma gano gawarwakinsu.”

“Tun daga lokacin aka tura tawagar bincike da ceto ta SEMA, daga Bade da Nguru, don tallafawa tawagar da ke ƙasa,” in ji shi.

Goje ya ce, Gwamna Mai Mala Buni ya mika ta’aziyyarsa ga iyalan wadanda abin ya shafa, sannan ya umurci YOSEMA da ta samar da tallafin lafiya da kayan aiki ga wadanda aka ceto.

Sakataren zartarwar ya tabbatar cewa, gwamnan ya jaddada cewa dole ne a hanzarta ayyukan tura mutane domin ceto rayuka ba tare da ɓata lokaci ba.(NAN)(www.nannews.ng)

NB/YMU

An gyara ta Yakubu Uba

Fassarar Aisha Ahmed