Uba Sani bukaci Jihohi su magance matsalolin rashin zaman lafiya, su kwaikwayi tsarin Kaduna

Uba Sani bukaci Jihohi su magance matsalolin rashin zaman lafiya, su kwaikwayi tsarin Kaduna

samfurin

by Hussaina Yakubu

Kaduna 21 ga Yuli, 2026 (NAN) Gwamna Uba Sani ya shawarci jihohin da su kwaikwayi tsarin zaman lafiya na Kaduna, su kuma gano tushen kalubalen tsaronsu kafin su rungumi irin wadannan dabarun.

Sani ya ce dole ne al’ummomi su mallaki tsarin zaman lafiya, su yi imani da shi sannan su jagoranci aiwatar da shi don samun nasara mai dorewa.

Gwamnan ya bayar da shawarar ne a ranar Talata yayin da yake karbar bakuncin kwamitin kula da aiwatar da tsarin majalisar tattalin arziki ta kasa a gidan Sir Kashim Ibrahim, Kaduna.

Ya ce gwamnatinsa ta gaji gibin aminci tsakanin gwamnati da ‘yan ƙasa, wanda hakan ya sanya gina kwarin gwiwa a matsayin abu na farko da ya fi muhimmanci.

A cewarsa, an kuma ba da fifiko ga adalci, daidaito domin hana cin zarafin ‘yan siyasa da ‘yan kasuwa masu rikici.

Sani ya ce a baya masu aikata laifuka sun yi amfani da rarrabuwar kawuna tsakanin addinai da kabilu, wanda hakan ke kara ruruta wutar rikici a fadin jihar Kaduna.

Ya lura cewa ƙalubalen tsaro na Kaduna sun haɗa da rikicin ƙabilanci da addini, garkuwa da mutane da kuma fashi da makami.

Gwamnan ya ce bayanai da ake da su sun nuna cewa rikicin addini ya yi sanadiyyar mutuwar mutane fiye da fashi da makami, wanda hakan ya haifar da shiga tsakani a cikin al’umma.

Ya danganta kawo karshen rikicin kabilanci da addini ga shugabanci mai hadewa da kuma ci gaba mai adalci a fadin kananan hukumomi 23 na Kaduna.

Sani ya ce Kaduna ba ta sami wani rikicin kabilanci da addini ba tun lokacin da ya hau mulki a ranar 29 ga Mayu, 2023.

Ya ƙara da cewa tsarin zaman lafiya na Kaduna wanda al’umma ke jagoranta ya rage yawan garkuwa da mutane da kuma fashi da makami sosai.

Gwamnan ya bayyana cewa jihohi da dama sun nuna sha’awar rungumar tsarin zaman lafiya na Kaduna.

Ya shawarce su da su fifita shugabanci fiye da siyasa, addini da kuma la’akari da ƙabilanci.

Sani ya ce ingantaccen tsaro ya ba da damar dawo da sama da hekta 500,000 na gonakin da aka yi watsi da su a baya.

Ya ƙara da cewa makarantu sama da 100 da aka rufe a baya saboda rashin tsaro sun sake fara aiki.

Gwamnan ya kuma ce sama da cibiyoyin kiwon lafiya 150 da aka rufe a baya saboda rashin tsaro sun fara aiki gaba daya.

Sani ya ce gwamnatinsa tana mai da hankali kan ilimi, kiwon lafiya, noma da kuma bunkasa ababen more rayuwa.

Ya bayyana cewa gyare-gyaren ilimi sun haɗa da koyon aiki tare da shirye-shiryen haɓaka sana’o’i da ƙwarewa.

A cewarsa, Kaduna ce ke jagorantar Najeriya a fannin ilimi mai zurfi, wanda hakan ke jawo hankalin al’umma.

Ya ce kimanin ɗaliban da aka horar sun kammala karatunsu daga cibiyar koyon sana’o’i ta jihar tare da samun takardun shaida na ƙasa baki ɗaya.

Gwamnan ya ce Kaduna ta rage yawan mutanen da ba sa zuwa makaranta da kimanin 300,000, yana mai ambaton UNICEF da kididdigar hukuma.

Ya ƙara da cewa jihar tana ware akalla kashi 26 cikin 100 na kasafin kuɗinta na shekara ga ilimi.

Sani ya sake jaddada kudirin gwamnatinsa na samar da ingantaccen kiwon lafiya ga dukkan mazauna yankin.

Ya ce Kaduna ta haɓaka dukkan cibiyoyin kiwon lafiya na farko guda 255 zuwa matsayi na biyu tare da ƙwararrun ma’aikata.

Gwamnan ya ƙara da cewa an gyara cibiyoyin kula da lafiya na sakandare guda 16 daga cikin kusan 20 da suka makale kuma an samar musu da kayan aiki.

Ya ce Shugaba Bola Tinubu ya ba da umarnin gina asibitin kwararru mai gadaje 300 a jihar, inda ya bayyana shi a matsayin daya daga cikin mafi kyawun asibitoci a Arewacin Najeriya.

Sani ya bayyana noma a matsayin ginshikin tattalin arzikin Kaduna, inda ya dauki kimanin kashi 60 cikin 100 na ma’aikata aiki.

Ya ce kasafin kudin noma ya karu daga Naira biliyan 1.4 a shekarar 2023 zuwa kimanin Naira biliyan 123.

A cewarsa, rabon ya wuce kashi 10 cikin 100 na ma’aunin da aka amince da shi a karkashin sanarwar Malabo.

Gwamnan ya ce a halin yanzu Kaduna ce ke kan gaba a Najeriya a fannin noman masara, tumatir da citta.

Ya ƙara da cewa an raba manyan motoci 900 na takin zamani kyauta ga ƙananan manoma sama da 240,000 a bara.

Sani ya ce za a fara wani zagaye na rarraba taki ga akalla manoma 240,000 cikin mako guda.

Ya kuma ce Kaduna ta zama jiha ta farko da ta kafa yankin sarrafa amfanin gona na musamman don ƙarfafa sarkar darajar noma.(NAN)(www.nannews.ng)

HUM/YMU

Yakubu Uba ne ya gyara