Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-zanga

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 12, 2025 (NAN) Farfesa Bello Yarima, Mataimakin Shugaban Jami’ar Jihar Sakkwato (SSU) ya yi zargin cewa an yi amfani da siyasa wajen zanga-zangar da ƙungiyoyin na jami’ar suka gudanar kwanan nan.

Yarima ya shaida wa Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a ranar Juma’a cewa kungiyoyin kwadago sun gaza bin ka’idojin da suka dace kan cire Bursar na jami’ar, wanda gwamnatin jihar ta nada shi kafin ya hau mulki.

NAN ta tuna cewa ƙungiyar ma’aikata ta haɗin gwiwa ta SSU ta gudanar da zanga-zangar lumana a ranar Talata, inda ta buƙaci mataimakin shugaban jami’a da ya cire Jami’il kudin makarantar wanda aka ruwaito cewa ya kamata ya yi ritaya.

Kungiyoyin sun hada da Kungiyar Malaman Jami’o’i (ASUU) da kuma Kungiyar Manyan Ma’aikata ta Jami’o’in Najeriya (SSANU) ta jami’ar.

Yarima ya ce an tura Jami’in kudin zuwa SSU a cikin shekaru uku da suka gabata daga ma’aikatar gwamnati ta hanyar wata wasika daga Fadar Gwamnati, yana jayayya cewa ya kamata ma’aikatan su yi zanga-zanga a lokacin.

“An naɗa mai kula da ma’aikata kafin in zama mataimakin shugaban jami’a.”

“Ba ni da ikon cire shi bisa ga wasiƙar da aka naɗa shi, ƙungiyoyin kwadago ya kamata su aika kokensu ga gwamnatin jiha kai tsaye ba tare da yin zanga-zanga ga ofishin mataimakin shugaban jami’a ba.”

“Gwamna Ahmad Aliyu, wanda shine baƙon jami’ar yana da kunnen sauraro, domin ya biya kimanin Naira miliyan 700 na albashin malaman makaranta masu ziyara da na hutu cikin kwanaki shida, wanda ƙungiyar ta buƙata a baya.”

“Na yi zargin zamba, munafunci da kuma rashin da’a a zanga-zangar da nufin kawo cikas ga shugabancin, saboda na amsa wasiƙarsu da ta dace kuma na tuntuɓe su don fahimtar da kuma warware matsalar,” in ji Yarima.

Ya umurci ƙungiyar masana da su girmama kansu kuma kada su zama kayan aikin siyasa don cimma muradun wasu mutane ko ƙungiyoyi a jihar.

Mataimakin shugaban jami’ar ya koka da cewa ba a tsammanin zanga zangar ɗaukar takardu a kan tituna a cikin hukumar ilimi.

Ya ce, ” Ana sa ran za su gudanar da bincike kan magance matsalolin cikin sauƙi cikin ɗan gajeren lokaci.”

Ya ƙara da cewa baƙon, wanda shi ne gwamnan jami’ar kuma mai kula da jami’ar, ya biya kuɗin tallafin karatu (EAA) da kuma ya biya bashin ƙarin girma da ma’aikatan ke bin su a baya, wanda ya kai kimanin Naira miliyan 600.

A cewarsa, gwamnan ya bayyana shirin aiwatar da yarjejeniyar FG da ASUU, yana mai cewa, “saboda a halin yanzu, wani kwamiti yana aiki don daidaita dukkan buƙatun ma’aikata a matsayin nuna damuwarsa ga ɓangaren ilimi.”

Ya ce Aliyu ya tabbatar da cewa fannin ilimi ya sami kashi 30 cikin 100 na kasafin kudin shekara-shekara, wanda ya fi na UNESCO.

NAN ta kara tunatar da cewa ASUU, SSANU da Ƙungiyar Masana Fasaha ta Ilimi ta Ƙasa (NAAT) a jami’ar a ranar 29 ga Maris, a wannan shekarar sun yaba wa Aliyu kan aiwatar da ƙarin albashi bisa ga yarjejeniyar da ta yi da Gwamnatin Tarayya. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/BRM

=≠===========

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 11, 2025 (NAN) Sarakunan gargajiya da jami’an gwamnati sun jagoranci wani gagarumin tattaki na tunawa da kwanaki 16 na fafutukar yaki da cin zarafin mata (GBV) a jihar Sakkwato.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa GBV na nufin duk wani aiki na cin zarafi da aka yi wa mutum dangane da jinsinsa.

Barazana ce mai yaɗuwa wacce ke shafar mutane daga kowane zamani da yanayi, wanda ke bayyana nau’i daban-daban kamar cin zarafi na jiki, jima’i da na ɗabi’a, gami da cin zarafi na kud-da-kud, fatauci da karuwanci, wanda ake ɗauka a matsayin babban take haƙƙin ɗan adam.

NAN ta kuma ruwaito cewa kwanaki 16 na fafutukar yaki da GBV wani kamfen ne na Majalisar Dinkin Duniya na kasa da kasa wanda zai gudana daga ranar 25 ga watan Nuwamba, wanda ita ce ranar kawar da cin zarafin mata ta duniya, har zuwa ranar 10 ga Disamba, wadda ita ce ranar kare hakkin bil’adama ta duniya.

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Wannan lokaci ya nuna cewa cin zarafin mata na daya daga cikin tauye hakkin dan Adam da ya mamaye duniya.

An fara kamfen din ne a cikin 1991 a matsayin dabarar kokarin hada kai da kara kira ga kawar da cin zarafin mata da ‘yan mata.

Kowace shekara, Kwanaki 16 na Faɗakarwa suna mamaye ƙungiyoyi a duniya kuma suna jawo hankalin gwamnatoci zuwa ga al’amuran gaggawa da mahimmanci a kusa da GBV.

Taken 2025 16 Kwanaki na Faɗawa shine ‘Haɗin kai don Ƙarshen Rikicin Dijital ga Duk Mata da ‘Yan Mata’.

A karamar hukumar Bodinga, hakimin karamar hukumar, Alhaji Bello Abdurrauf, ya bukaci iyaye da malamai da su inganta shirin wayar da kan jama’a kan duk wani tashin hankali da kuma bukatar matasa musamman ‘yan mata su rika kai rahoto.

Abdurrauf ya bayyana dabarun wayar da kan jama’a game da wayar da kan jama’a don kawar da cin zarafi a tsakanin al’umma tare da jaddada muhimmancin kokarin hadin gwiwa kan wannan barazana.

Ya jaddada bukatar mutane su hada kai a fafutukar kare haƙƙoƙi da mutuncin dukkan ‘yan Najeriya, musamman ma waɗanda suka fi rauni.

Basaraken ya yabawa hukumar UN Women da ta tallafawa shirin wayar da kan da kuma wasu shiriruwa a karamar hukumar Bodinga.

“Ta hanyar aiki tare da gyare-gyare, za mu iya gina al’umma inda aminci, adalci da daidaito ke wanzuwa,” in ji shi.

Shima da yake jawabi, babban sakataren ma’aikatar mata da kananan yara ta jihar Sokoto, Alhaji Abubakar Alhaji, ya yabawa hukumar kula da yawan al’umma ta hukumar UN Women da sauran abokan huldar hadin gwiwa da suke bayarwa wajen magance cin zarafin mata da ‘yan mata.

Alhaji ya ce tattakin da ayyukan da ke da alaƙa ba wai kawai alamu ne na alama ba, suna nuna ƙudurinmu da kuma kiranmu na ɗaukar mataki kan cin zarafin da ya shafi jinsi kai tsaye.

Ya yi kira da a ƙara ɗaukar mataki kan cin zarafi ta hanyar yanar gizo wanda ya zama barazana ga mata da ‘yan mata, yana mai lura da cewa shirin zai ci gaba da tallafawa abokan hulɗa da ke aiki don kawar da duk wani nau’in wariya da cin zarafi.

A karamar hukumar Sakkwato ta Kudu, Hakimin Gagi, Alhaji Sani Umar-Jabbi, ya bukaci masu ruwa da tsaki da su dauki kwakkwaran mataki don kare marasa galihu tare da tabbatar da hukunta masu aikata ta’asar.

Umar-Jabbi ya bayyana kowane nau’i na GBV tare da neman ƙarin matakan haɗin gwiwa kan tsaftace al’umma daga kowane nau’i na cin zarafi, imani na al’adu da rashin fahimta da kuma ayyuka masu cutarwa.

NAN ta ruwaito cewa jami’ar shirin UNFPA, Mrs Rabi Sagir, darakta mata a ma’aikatar mata da kananan yara, Hajia Hauwa’u Jabo, ta shawarci daliban tje kan illolin da ke tattare da cutar ta GBV. (NAN)( www.nannews.ng )

HMH/BRM

===========

Edited by Bashir Rabe Mani

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto
Mutuwa
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 10, 2025 (NAN) Dakarun runduna ta 8 ta sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wani fitaccen shugaban ‘yan bindiga, Kachalla Kallamu, a karamar hukumar Sabon Birnin Jihar Sakkwato.
Wata majiya mai tushe daga jami’an tsaro ta bayyanawa kamfanin dillancin labarai na kasa NAN babban nasarar aikin a ranar Talata a Sokoto.
Majiyar wadda ta nemi a sakaya sunanta ta ce, Kallamu, na kusa ne kuma babban shugaban ‘yan bindigar, Bello Turji tare da hadin gwiwar ‘yan banga a yankin.
Wata majiya mai tushe ta tabbatar da cewa an kashe Kallamu ne tare da daya daga cikin manyan masu samar da kayayyaki na Turji a safiyar ranar Litinin, a kusa da kauyen Karawa, a yayin wani gagarumin farmakin da wasu gaggan sojojin runduna ta 8 ta sojojin Najeriya suka kai.
Kallamu ya fito ne daga garin Garin-Idi a karamar hukumar Sabon Birni, wanda aka san yana gudanar da ayyukansa a cikin yankin yana haifar da matsala ga al’ummomin yankin a jihar.
An gano cewa Kallamu ya koma yankin kwanan nan bayan ya tsere daga harin da sojoji suka kai masa a watan Yunin 2025, inda ake kyautata zaton ya nemi mafaka a Kogi.
NAN ta tuna cewa mai ba gwamna Ahmad Aliyu shawara kan harkokin tsaro, Kanar Ahmad Usman mai ritaya da sauran ‘yan kasa sun yabawa rundunar sojin Najeriya bisa gagarumar nasarar da aka samu na yaki da ‘yan fashi a jihar.
Usman ya ce sojojin sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindiga da dama a karamar hukumar Sabon Birni da suka yi yunkurin yi wa ‘yan kasuwa kwanton bauna da ke tafiya daga kauyen Tarah zuwa kasuwar mako-mako.
” Saurin mayar da martani, kwarewa, da jajircewa da jami’an sojin mu suka nuna sun kawar da abin da ka iya zama wani lamari mai ban tausayi kuma sun sake jaddada aniyarsu ta kare rayuka da dukiyoyin jama’armu.
“Gwamnatin jihar ta yaba da wannan kokarin kuma ta amince da sadaukarwar da jami’an tsaron mu ke yi,” in ji Usman.
NAN ta kuma kara da cewa sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wasu da ake zargin ‘yan fashi ne su 13 tare da kwato makamansu a kauyukan Tarah da Karawa da ke karamar hukumar Sabon Birni.
A cewar mazauna garin, sojojin da ke Karawa kusa da Kwanan Kimbo sun yi artabu da ‘yan ta’addan a wani artabu da ya dauki tsawon sa’o’i a ranar Litinin.
Wata majiya daga al’ummar da ta nemi a sakaya sunanta ta shaida wa NAN a ranar Talata cewa sojojin sun yi wa ‘yan ta’adda kwanton bauna ne daga bisani suka bi su zuwa yankin nasu.
“Sojoji sun yi musu kwantan bauna, daga baya ‘yan bindigar suka ja da baya suka gudu zuwa yankinsu na rafin.
“Mun kirga gawarwakin ‘yan ta’addan guda tara a yankinmu, kuma an samu wasu hudu a cikin dajin da ke kusa da rafi.
“Sojoji sun kuma kwato makamai da dama tare da kai su Karawa,” inji majiyar.
Wata majiya mai tushe daga rundunar ta tabbatar da faruwar lamarin tun da farko ta kuma shaidawa NAN cewa, an yi artabu da ‘yan ta’addan ne a inda suka kashe ‘yan ta’adda da dama.
Majiyar ta ce babu wani hasarar rayuka a bangaren sojojin, inda ta ce an kwato bindigogi kirar AK 47 guda takwas da alburusai masu yawa daga hannun ‘yan fashin.
Majiyar ko da yake ba ta ba da izinin yin magana kan lamarin ba, ta bayyana cewa ‘yan ta’addar sun sha kashi sosai kuma rundunar Operation Fansan Yamma ce ta gudanar da aikin.
Majiyar ta tabbatar da cewa, ‘yan bindigar sun kuma kai hari a unguwar Gatawa, inda suka fuskanci ‘yan banga na yankin tare da wata tawagar sojojin da suka murkushe su tare da fatattakar ‘yan ta’addan.
Wasu mazauna Karawa da kauyukan da ke makwabtaka da su sun yi murnar nasarar da sojojin suka samu tare da yin kira da a ci gaba da gudanar da aikin ceto al’umma daga kowane irin hare-hare.

Haka kuma dan majalisar mai wakiltar karamar hukumar Sabon Birni a majalisar dokokin jihar Sokoto, Alhaji Aminu Boza ya ce an ga akalla gawarwaki tara da ake kyautata zaton na ‘yan ta’addan ne.

Boza ya ce ana ci gaba da gudanar da bincike.
NAN ta kuma kara da cewa kauyen Gatawa da wasu al’ummomi da ke kusa da karamar hukumar Sabon Birni sun fuskanci hare-hare daga ‘yan bindiga. (NAN) (www.nannews.ng)
HMH/BRM
===========
Edited by Bashir Rabe Mani
Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Ƙungiyoyi

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 9, 2025 (NAN) Wata kungiya mai zaman kanta mai suna Pathfinder Women and Children Development Initiative (PWCDI) ta sake farfado da kungiyoyin bayar da agajin gaggawa domin magance matsalar cin zarafin mata da kuma karfafa hadin gwiwar al’umma a fadin jihar Sakkwato.

Shugabar shirin, Hajia A’isha Dantsoho, ta bayyana hakan a yayin taron wayar da kan jama’a da aka shirya a wani bangare na gudanar da bukukuwan kwanaki 16 na fafutukar yaki da cutar ta GBV a ranar a Sakkwato.

Dantsoho ta jaddada bukatar kara hada kan al’umma, wayar da kan jama’a da kuma tattaunawa tsakanin mutane don magance karuwar yaduwar cin zarafi GBV a cikin al’umma.

Ta jaddada bukatar gwamnatoci a dukkan matakai su ba da fifiko wajen kafa kungiyoyin sa kai don tallafawa kokarin rigakafin GBV.

A cewarta, irin waɗannan matakan suna da mahimmanci don magance rashin fahimta, karya al’adun shiru da ƙarfafa matsuguni da tsarin tallafi na zamantakewar zamantakewa ga waɗanda suka tsira.

Dantsoho ya gargadi al’umma da su guji boye fyade da sauran manyan laifuffuka ko kuma bata shaida kafin a kammala bincike.

Ta bayyana irin wannan katsalandan a matsayin babban cikas ga adana shaidun da ake bukata domin samun nasarar gurfanar da masu laifin a gaban kotu.

Ta kara da cewa ‘yan kasa suna da alhakin fadada muryoyin wadanda suka tsira, da kalubalantar labarai masu cutarwa da kuma kula da jama’a kan batutuwan da suka shafi GBV.

Dantsoho ta yi nuni da cewa, rashin tsaro, tabarbarewar tattalin arziki, munanan ayyuka na al’adu da kuma raunana tsarin aiwatar da doka na ci gaba da fallasa mata da ‘yan mata ga cin zarafi daban-daban a yankin.

Ta kuma yi kira da a karfafa matakan GBV a ofisoshin ‘yan sanda, makarantu da wuraren kiwon lafiya don inganta tsarin mayar da martani da samun damar ayyukan tallafi.

A cikin laccar da ya gabatar kan ilimin zamani, Malam Ahmad Junaidu ya bayyana taken wannan shekara mai taken “Haɗin kai don kawo ƙarshen cin zarafin mata da ‘yan mata a dijital  a matsayin wanda ya dace da lokaci, yana mai jaddada mahimmancin haɓaka wayar da kan jama’a ta hanyar sadarwa ta zamani don dakile GBV ta yanar gizo.

Junaidu ya bayyana illolin da ke tattare da yada abubuwan da ke take hakkin ‘yan kasa a shafukan sada zumunta, ya kuma bukaci hukumomi su kara wayar da kan jama’a kan kariyar dijital da rigakafi kan cin zarafin GBV.

A nasa jawabin, Alhaji Bello Tambuwal daga ma’aikatar kasafin kudi da tsare-tsare ta tattalin arziki ya yabawa wadanda suka shirya taron kan zabar batutuwan da suka dace da kuma kai hari ga matasa, wadanda suka kasance masu saurin kamuwa da tashin hankali na zamani.

Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa hukumar kula da yawan al’umma ta Majalisar Dinkin Duniya (UNFPA) ta tallafa wa taron kuma ya samu halartar nakasassu, daliban Islamiyya, matasa, matasa da sauran kungiyoyin al’umma. (NAN) (www.nannews.ng)

HMH/AMM

========

Abiemwense Moru ne ya gyara

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Haɗin kai

By Sumaila Ogbaje

Abuja, 9 ga Disamba, 2025 (NAN) Najeriya da Saudiyya a ranar Talata sun rattaba hannu kan wata yarjejeniyar fahimtar juna (MoU) don karfafa hadin gwiwar tsaro da soja a tsakanin kasashen biyu.

Karamin ministan tsaro na Najeriya, Dr Bello Mohammed Matawalle, da mataimakin ministan tsaro na kasar Saudiyya, Dr Khaled Al-Biyari ne suka sanya hannu kan yarjejeniyar.

Wannan na kunshe ne a cikin sanarwar mai dauke da sa hannun mataimakin daraktan yada labarai da hulda da jama’a, Enderline Chukwu, ranar Talata a Abuja.

Matawalle ya bayyana yarjejeniyar a matsayin “muhimmin ci gaba” da zai bunkasa gine-ginen tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

A cewarsa, yarjejeniyar za ta karfafa state tsaren tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

Ya ce yarjejeniyar za ta fara aiki ne na tsawon shekaru biyar, wanda ya hada da hadin gwiwa a fannin horaswa, atisayen hadin gwiwa, da musayar bayanan sirri, da ba da taimako, da dabaru, da sauran ayyukan tsaron da aka amince da juna.

“Za a iya sake duba shi tare da sabunta shi har tsawon shekaru biyar, yayin da ko wanne bangare zai iya dakatar da shi tare da sanarwar diflomasiya na watanni uku.

“Ana sa ran MoU zai samar da ci gaba mai ma’ana ga Najeriya, da suka hada da inganta ilimin aikin soja, inganta shirye-shiryen aiki ta hanyar atisayen hadin gwiwa da karfafa hadin gwiwar yaki da ta’addanci,” in ji shi. (NAN) (www.nannews.ng)

OYS/BHB

=======

Buhari Bolaji ne ya gyara

Gwamnatin Sokoto ta yi murna da Sojoji suka kashe ‘yanbindiga 13 

Gwamnatin Sokoto ta yi murna da Sojoji suka kashe ‘yanbindiga 13 

‘Yan fashi
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 9, 2025 (NAN) Mai ba Gwamna Ahmad Aliyu shawara kan harkokin tsaro, Kanar Ahmad Usman mai ritaya, ya yabawa rundunar sojin Najeriya bisa gagarumin nasarar da aka samu na yaki da ‘yan fashi a jihar.
Hakan na kunshe ne a cikin wata sanarwa mai dauke da sa hannun Usman kuma aka rabawa manema labarai a ranar Talata a Sokoto.
Ya ce sojojin sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindiga da dama a karamar hukumar Sabon Birni da suka yi yunkurin yi wa ‘yan kasuwa kwanton bauna da ke tafiya daga kauyen Tarah zuwa kasuwar mako-mako.
” Saurin mayar da martani, kwarewa, da jajircewa da jami’an sojin suka nuna sun kawar da abin da ka iya zama wani lamari mai ban mamaki kuma sun sake jaddada aniyarsu ta kare rayuka da dukiyoyin jama’armu.
“Gwamnatin jihar ta yaba da wannan kokarin kuma ta amince da sadaukarwar da jami’an tsaron mu ke yi,” in ji Usman.
Kamfanin dillancin labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa, sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wasu da ake kyautata zaton ‘yan bindiga 13 ne tare da kwato makamansu a kauyukan Tarah da Karawa da ke karamar hukumar Sabon Birni.
NAN ta kuma ruwaito cewa sojojin da ke Kurawa kusa da Kwanan Kimbo sun yi artabu da ‘yan ta’addan a wani artabu da ya dauki tsawon sa’o’i a ranar Litinin.
Wata majiya daga al’ummar da ta nemi a sakaya sunanta ta shaida wa NAN a ranar Talata cewa sojojin sun yi wa ‘yan ta’adda kwanton bauna ne daga bisani suka bi su zuwa yankin nasu.
“Sojoji sun yi musu kazamin fada, daga baya ‘yan bindigar suka ja da baya suka gudu zuwa yankinsu na rafin.
“Mun kirga gawarwakin ‘yan ta’addan guda tara a yankinmu, kuma an samu wasu hudu a cikin dajin da ke kusa da rafi.
“Sojoji sun kuma kwato makamai da dama tare da kai su Kurawa,” inji majiyar.
Wata majiya mai tushe daga rundunar ta tabbatar da wannan arangamar tare da shaida wa NAN cewa, an yi artabu da ‘yan ta’addan ne a inda suka kashe ‘yan ta’adda da dama.
Majiyar ta ce babu wani hasarar rayuka a bangaren sojojin, inda ta ce an kwato bindigogi kirar AK 47 guda takwas da alburusai masu yawa daga hannun ‘yan fashin.
Majiyar ko da yake ba ta ba da izinin yin magana kan lamarin ba, ta bayyana cewa ‘yan ta’addar sun sha kashi sosai kuma rundunar Operation Fansan Yamma ce ta gudanar da aikin.
Majiyar ta tabbatar da cewa da sanyin safiyar Juma’a ne ‘yan bindiga suka kai hari a garin Gatawa, inda suka fuskanci ‘yan banga na yankin tare da wata tawagar sojoji tare da murkushe ‘yan ta’addan.
Wasu mazauna Kurawa da kauyukan da ke makwabtaka da su sun yi murnar nasarar da sojojin suka samu tare da yin kira da a ci gaba da gudanar da aikin ceto al’umma daga kowane irin hare-hare.
Dan majalisar mai wakiltar karamar hukumar Sabon Birni a majalisar dokokin jihar Sokoto, Alhaji Aminu Boza ya ce an ga akalla gawarwaki tara da ake kyautata zaton na ‘yan ta’addan ne.
Boza ya ce ana ci gaba da gudanar da bincike.
NAN ta tuna cewa kauyen Gatawa da wasu al’ummomin da ke kusa da karamar hukumar Sabon Birni sun fuskanci hare-hare daga ‘yan bindiga. (NAN)( www.nannews.ng )
HMH/BRM
==========
Edited by Bashir Rabe Mani

Sokoto: Jami’ai Sabon Birni sun musanta Kashe-kashen a Masallaci yayin da Sojoji suka fatattaki harin

Sokoto: Jami’ai Sabon Birni sun musanta Kashe-kashen a Masallaci yayin da Sojoji suka fatattaki harin
Kai hari
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 7, 2025 (NAN) Shugaban karamar hukumar Sabon Birni a jihar Sokoto, Alhaji Ayuba Hashimu, ya karyata harin da aka kai a masallacin inda a ka ce an kashe limami da masu ibada a yankin.
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya ya bayar da rahoton cewa, wata kafar yada labarai ta ruwaito cewa wasu ‘yan bindiga sun kai hari a wani masallaci a garin Sabon Birni, inda suka kashe Limamin da wasu masu ibada tare da sace wasu.
A wata hira da manema labarai a ranar Lahadi, Hashimu ya musanta harin yana mai cewa babu wani abu makamancin haka da ya faru.
Hashimu ya ce “Ban san wani masallaci da aka kai hari ba, ba maganar kashe wani limami da masu ibada ba, labarin karya ne.”
A wata hira da aka yi da dan majalisa mai wakiltar karamar hukumar Sabon Birni a majalisar dokokin jihar Sokoto, Alhaji Aminu Boza, shi ma ya karyata rahotannin inda ya bayyana cewa babu wani harin masallaci.
“Ban san yadda suka samu labarinsu ba, amma ba gaskiya ba ne, babu wani masallaci da ‘yan bindiga suka kai hari,” in ji shi.
A halin da ake ciki, wata majiya daga jami’an tsaron ta nuna cewa dakarun soji da ke kasa sun yi arangama da gungun ‘yan bindiga da suka kai hari kauyen Gatawa da ke karkashin karamar hukumar Sabon Birni.
Majiyar wadda ta nemi a sakaya sunanta, ta ce ‘yan bindigar sun yi ta harbe-harbe amma da farko sun fuskanci ‘yan banga na yankin.
Majiyar ta kara da cewa rundunar sojojin da suka kai daukin gaggawa sun fatattaki ‘yan ta’addan kafin su shiga matsugunin.
A cewar majiyar, lamarin ya faru ne a kusa da kofar shiga garin da ke kan kauyen Dan-Kamarawa da kauyen Gatawa da misalin karfe 1 na safiyar ranar Juma’a.
Majiyar ta kara da cewa ‘yan kungiyar ‘yan banga hudu sun samu raunuka a yayin arangamar kuma wadanda suka samu raunuka na karbar magani.
“ Matakin ya nuna yadda rundunar sojojin Najeriya ke da hannu wajen dakile wani babban hari da aka kai kauyen, lamarin a halin yanzu ya daidaita kuma an shawo kan lamarin,” inji majiyar. (NAN) (www.nannews.ng)
HMH/BRM
=========
Edited by Bashir Rabe Mani

Mangal ya kashe N87m don yi wa marasa lafiya tiyata

Mangal ya kashe N87m don yi wa marasa lafiya tiyata

Tiyata

Daga Abbas Bamalli

Katsina, Dec. 5, 2025 (NAN) Alhaji Dahiru Mangal, wani mai taimakon al’umma, ya bayar da gudunmawar sama da Naira miliyan 87.5 domin daukar nauyin yi wa majiyyata aikin tiyata kyauta ga marasa lafiya da ke fama da cutar kana da kuma gwaiwa a jihar Katsina.

Wani mamba a kwamitin amintattu na gidauniyar Mangal, Mista Hussaini Kabir ne ya bayyana hakan a ranar Juma’a a yayin wani a ke tantance marasa lafiya a babban asibitin Katsina.

Kabir ya bayyana cewa ana yin ainkin  ne a duk wata uku.

Wakilin kwamitin amintattu ya kara da cewa, “A rubu’in farko, gidauniyar ta tallafa wa majinyata kusan 400, inda ta kashe Naira miliyan 28.

“A kwata na biyu, marasa lafiya 500 sun karbi magani kan kudi Naira miliyan 29.5.

“A cikin kwata na karshe na shekarar 2025, kusan majinyata 900 ne suka yi rijista kawo yanzu, muna sa ran karin majinyata, don haka muna sa ran kashe kasa da Naira miliyan 30.”

Kabir ya ce gidauniyar tana yin aikin tiyata da magani kyauta a kowane kwata tun lokacin da aka kafa ta a shekarar 2013.

“Wannan shiri ba wai kawai ya amfanar mazauna birnin Katsina ba, har ma yana kaiwa ga jama’ar yankunan karkara da jihohi makwabta.

“Manufarmu ita ce mu sauƙaƙa nauyin kuɗi na kiwon lafiya ga mutane masu rauni waɗanda ke gwagwarmaya don biyan bukatun yau da kullun,” in ji shi.

Ya yi kira ga sauran kungiyoyi da masu hannu da shuni da su tallafa wa irin wannan kokarin na jin kai, yana mai jaddada bukatar daukar matakin hadin gwiwa don magance kalubalen kiwon lafiya a cikin al’ummomin da ba su da hidima.

Wasu daga cikin wadanda suka ci gajiyar shirin sun nuna jin dadinsu da wannan shiri, sun kuma yi kira ga gwamnati, kungiyoyi masu zaman kansu, da masu hannu da shuni da su yi koyi da irin wadannan abubuwan.

 Daya daga cikin wadanda suka ci gajiyar tallafin, Malam Adamu Abubakar, ya yi addu’a ga wanda ya taimaka masa, inda ya ce ya dade yana fama da matsalar cizon sauro amma ya kasa biyan kudin tiyata saboda matsalar tattalin arziki. (NAN) (www.nannews.ng)

AABS/BRM

==========

Edited by Bashir Rabe Mani

Sabon Shugaban asibitin kwakwalwa ya bukaci ma’aikata su tabbatar da ingantaccen aiki ga marasa lafiya

Sabon Shugaban asibitin kwakwalwa ya bukaci ma’aikata su tabbatar da ingantaccen aiki ga marasa lafiya

Sabon Shugaban asibitin kwakwalwa ya bukaci ma’aikata su tabbatar da ingantaccen aiki ga marasa lafiya 

Ayyuka
Daga Habibu Harisu
Kware (Jihar Sokoto), Dec. 5, 2025 (NAN) Dr Sulaiman Baguda, sabon Daraktan lafiya na Asibitin Kula da tabin hankali na Gwamnatin Tarayya (FNPH) da ke Kware a Jihar Sakkwato, ya hori ma’aikata da su samar da ingantattun ayyuka ga ‘yan kasa.
Ya yi kiran ne a ranar Juma’a yayin ganawarsa ta farko da ma’aikatan asibiti bayan ya zama babban daraktan kula da lafiya.
Ya bayyana kwarewa a matsayin mafi kyawun kayan aiki na samun nasara sannan ya bukaci ma’aikata su inganta kansu da fasahar zamani a sassansu.
Ya kuma bukaci shugabannin ma’aikatu da su yi aiki da sauran ma’aikatan da ke karkashinsu, inda ya jaddada cewa duk abin da ya faru a cikin sassansu na nuni ne da irin aikin da suke da shi.
Baguda ya bukaci ma’aikatan da su tashi tsaye  don fuskantar duk kalubale a wuraren aikin su, yana mai cewa asibitin zai ci gaba da zama wurin samar da kiwon lafiya mai inganci.
Ya kuma ba su tabbacin bayar da cikakken goyon bayansa a kowane lokaci domin asibitin ya zarce nasarorin da yake samu a yanzu ta hanyar gudanar da ayyuka masu ma’ana.
“Wannan shi ne don daidaita ra’ayoyi da  za su haifar da ingantaccen sauye-sauye masu tasiri kan yadda cibiyar ke ba da sabis na kiwon lafiya ga ‘yan Najeriya.
“Asibitin yana aiki ne a matsayin na bincike mai zurfi, fagen horo kuma yana ba samar da kiwon lafiya ga kowane nau’in mutane, musamman kula da lafiyar hankali.
“Muna da ma’aikata na musamman, ingantattun wurare da kayan aiki, gudanar da bincike, jiyya da sauran kulawa na musamman,” in ji Baguda.
Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa Baguda, wanda tun farko yana kan mukamin wucin gadi, shugaban kasa Bola Tunubu ya tabbatar da shi a matsayin babban daraktan kula da lafiya a watan Nuwamba.(NAN)( www.nannews.ng )
HMH/HA
=======
Hadiza Mohammed-Aliyu ta gyara
HIV/AIDS: CISHAN ta bukaci daliban Sokoto da su guji dabi’u masu hadari

HIV/AIDS: CISHAN ta bukaci daliban Sokoto da su guji dabi’u masu hadari

HIV/AIDS: CISHAN ta bukaci daliban Sokoto da su guji dabi’u masu hadari

HIV/AIDS
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 5, 2025 (NAN) Kungiyar da ke yaki da cutar kanjamau a Najeriya (CISHAN) ta gargadi dalibai da sauran matasa da su guji dabi’ar zinace zinace Kafin aure tare da karfafa musu gwiwa da su wayar da kan al’umma kan yaduwar cutar kanjamau.

Ko’odinetan CISHAN na Jihar Sakkwato, Mista Muhammad Garba ne ya yi wannan kiran a wajen taron wayar da kan jama’a domin tunawa da ranar yaki da cutar kanjamau ta duniya ta 2025 da aka gudanar  a Sakkwato.

Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya ya bayar da rahoton cewa, ranar 1 ga watan Disamba ne ake bikin ranar yaki da cutar kanjamau ta duniya a duk shekara a fadin duniya domin wayar da kan jama’a game da illolin cutar kanjamau da kuma samar da hanyoyin taimakawa masu dauke da cutar.

Karo na 2025 na bikin duniya yana da “Mayar da Rushewar Sauya Amsar Cutar Kanjamau” a matsayin takensa, yana kira ga dorewar shugabancin siyasa, hadin gwiwar kasa da kasa da kuma hanyoyin kare hakkin bil’adama don kawo karshen cutar kanjamau nan da shekarar 2030.

Don haka Garba ya ja kunnen dalibai kan dabi’u masu hadari tare da jaddada bukatar kara wayar da kan jama’a game da cutar mai saurin kisa.

Ya kuma yi kira ga gwamnatin jihar Sokoto da ta tabbatar da amincewa da sakin kudade cikin gaggawa tare da kara kaimi a kafafen yada labarai, da kuma kungiyoyin al’umma domin wayar da kan jama’a.

Ya jaddada muhimmancin ci gaba da samun nasarar yaki da cutar kanjamau ta hanyar kara yawan kason kasafin kudi da kuma fitar da kudade ga hukumomin da abin ya shafa.

Ya ce wannan yunkurin zai bunkasa ayyukan gwajin cutar kanjamau a kowane mataki, musamman a yankunan karkara da kuma wuraren da ba a isa ba.

Ko’odinetan ya kara jaddada muhimmancin magance matsalolin zamantakewa da tattalin arziki da suka hada da fatara, kyama da wariya, wanda ya kara ta’azzara cutar kanjamau.

A cewarsa, ana kai wa dalibai da matasa gangamin ne bisa la’akari da kididdigar masu dauke da cutar kanjamau a halin yanzu, da kuma matsayinsu na shugabanni na gaba da kuma shiga harkokin zamantakewa.

Ya bukace su da su bi matakan kariya domin kaucewa kamuwa da cutar.

Mista Kabiru Umar, Sakataren Zartaswa na Hukumar Yaki da Cutar Kanjamau da Cututtuka ta Jihar Sakkwato (SOSACAT), ya ce jihar ta samu nasarar yaki da cutar kanjamau 95-95-95.

Umar ya ce wadannan sun hada da bincike, magani da kuma dakile cutar, wanda ke nuna wani gagarumin ci gaba a yaki da annobar a jihar.

Ya ce taken shekara ta 2025 – “Mayar da Rushewa, Sauya Magance Cutar Kanjamau,” ya nuna sabon fata ga jihar Sakkwato da duk mutanen da ke fama da cutar kanjamau, inda ya bayyana ci gaban da aka samu duk da kalubale da kawo cikas a baya.

Mataimakin shugaban kwalejin gwamnatin tarayya dake Sokoto, Alhaji Aliyu Haruna, ya godewa CISHAN bisa gudanar da wayar da kan dalibai a makarantar, wanda ya baiwa dalibai damar fahimtar da kuma fadada iliminsu kan cutar kanjamau da sauran cututtuka.

Shugabar Daliban Makarantar, Onoh Eucharist- Chinenye, ta yaba wa wadanda suka shirya taron tare da nuna kwarin gwiwar cewa daliban za su yi amfani da ilimin da suka samu wajen kare kansu.

Taron ya sami gabatar da wasan kwaikwayo, laccoci da tattaunawa kan yaduwar cutar kanjamau, yanayin kamuwa da cutar da kuma ba da shawara ga jama’a. (NAN)( www.nannews.ng )

HMH/HA