All posts by Habibu Harisu

Uncategorized

Cikar Nijeriya shekara 64: Gwamnatin Tarayya ta na tausaya wa ‘yan Najeriya kan  tattalin arziki 

Cikar Nijeriya shekara 64: Gwamnatin Tarayya ta na tausaya wa ‘yan Najeriya kan  tattalin arziki 

Tausayi
By Okon Okon
Abuja, Satumba 26, 2024 (NAN) Gwamnatin Tarayya ta ce tana da ‘matukar’ masaniyar halin tattalin arziki da ‘yan Najeriya ke fuskanta tare da yin aiki tukuru domin magance illolin.
Sen. George Akume, Sakataren Gwamnatin Tarayya (SGF) ne ya bayyana haka a ranar Alhamis a Abuja, yayin wani taron manema labarai na duniya, don bayyana ayyukan da ake yi na bikin cikar Nijeriya shekaru 64 da samun ‘yancin kai.
Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa bikin na dauke da taken, ‘Tunanin abubuwan da suka shude, Don karfafa gwiwa’.
SGF ta ce wannan wahalhalun sun faru ne ta hanyar zabin manufofin da ba za a iya kaucewa ba, gami da cire tallafin man fetur, shawarar da gwamnati ta yanke.
Akume, ya ce gwamnati na aiki tukuru
don saukaka tasirin da a ke ciki da kuma samar da sabbin damammaki cikin gajeren lokaci, masu matsakaitan zango da kuma dogon lokaci, ta hanyar aiwatar da ‘Ajandar Sabunta Manufa’.
“Wannan gwamnatin ta shugaban kasa Bola Tinubu tana sane da kuma tausayawa dukkan ‘yan Najeriya kan yanayin tattalin arzikin da muke ciki.
“Waɗannan sun faru ne ta hanyar zaɓin manufofin da ba za a iya kaucewa ba, ciki har da cire tallafin mai, wanda gwamnatinsa ta yi.
“Duk da kalubalen da ake fuskanta, ana ci gaba da kokarin dakile tasirin da kuma samar da sabbin damammaki a kan gajeren lokaci, matsakaita da kuma dogon lokaci, ta hanyar aiwatar da ajandar sabunta manufa,” in ji shi.
Ya ce ana aiwatar da manufofi da shirye-shirye don magance matsalolin na dogon lokaci.
Ya kuma ba da tabbacin cewa nan da wani lokaci a karkashin jagorancin Tinubu, alkiblar ci gaban zamantakewa da tattalin arziki za ta yi kyau ta hanyar da ta dace.
Akume ya kuma bayyana tashin farashin kayan masarufi a matsayin daya daga cikin manyan matsalolin da ‘yan Najeriya ke fuskanta, inda ya kara da cewa gwamnati ta dauki darasi daga halin da ake ciki a yanzu tare da daukar matakan tsare-tsare da rigakafin.
“Don inganta wadatar abinci da kuma tabbatar da araha, gwamnati ta cire haraji kan shigo da wasu nau’ikan abinci daga kasashen waje.
“Bugu da kari, gwamnati ta raba takin zamani, kayan amfanin gona da sauran muhimman abubuwa domin bunkasa noman abinci,” inji shi.
Yayin gabatar da shirye-shiryen bikin tunawa da ranar, SGF ta zayyana abubuwan da suka shafi ‘yancin kai da suka hada da sallar Juma’a ta musamman a ranar Juma’a, 27 ga watan Satumba a Masallacin kasa da karfe 1:00 na rana, hidimar Cocin Inter-denominational a ranar Lahadi, 29 ga Satumba a Cibiyar Kiristoci ta kasa. karfe 1:00 na rana
Sauran shirye-shiryen su ne Watsa Labarai na Shugaban Kasa a ranar Talata, 1 ga Oktoba da karfe 7:00 na safe da kuma faretin bikin cikar ‘yancin kai a fadar shugaban kasa a ranar Talata da karfe 10:00 na safe (NAN) (www.nannews.ng)
MZM/ROT
========
Rotimi Ijikanmi ne ya gyara shi
Uncategorized

Majalisar dattawa ta amince da kudirin kafa hukumar raya Kudu maso Yamma

Majalisar dattawa ta amince da kudirin kafa hukumar raya Kudu maso Yamma

Kuduri

By Kingsley Okoye

Abuja, Satumba 26, 2024 (NAN) Majalisar dattawa a ranar Alhamis a zamanta ta zartas da kudirin neman kafa hukumar raya Kudu maso Yamma.

Amincewar kudirin ya biyo bayan amincewa da rahoton kwamitin ayyuka na musamman da shugaban majalisar Sen. Kaka Shehu (APC-Borno) ya gabatar.

Shehu, a cikin jawabinsa ya ce an tsara kudirin ne don ciyar da zamantakewar al’umma – bunkasar tattalin arzikin Kudu maso Yamma.

“Idan an kafa hukumar ta hanyar amincewar shugaban kasa kan kudirin, za ta kawo ci gaba da Kuma kwamitocin da aka kafa bisa tsarin shiyya.

“Za ta karbi kudade daga asusun tarayya, gudunmawa daga abokan haɗin gwiwar ci gaba, da sauransu, don magance nakasun kayan aiki da magance matsalolin muhalli a yankin,” in ji shi.

Majalisar dattijai bayan da Shehu ya gabatar da shi, ya zama kwamitin na gaba daya don yin magana ta hanyar yin la’akari da batun kudirin bayan an karanta shi a karo na uku.

Mataimakin shugaban majalisar dattawa, Santa Barau Jibrin (APC-Kano), wanda ya jagoranci zaman majalisar bayan amincewa da kudirin ya yabawa kwamitin da Sanata Kaka ya jagoranci gudanar da kudirin.

Barau ya ce hukumar raya Kudu maso Yamma kamar sauran da aka kafa kwanan nan, za ta magance kalubalen samar da ababen more rayuwa da muhalli a yankin Kudu maso Yamma.

“Asalin kwamitocin raya kasa daban-daban da ake kafawa, shi ne a hanzarta bin diddigin ci gaban kasar baki daya.

“Shugaba Bola Tinubu ya amince da irin wannan kudiri da aka gabatar don cigaban shiyyar kuma tabbas zai amince da wannan,” in ji shi.(NAN) (www.nannews.ng)

KC/AMM

========

Abiemwense Moru ne ya gyara

Uncategorized

ICPC ta mayar da ‘yan kwangila sama da 500 zuwa wuraren aikin da suka jingine

Ayyuka
Daga Isaac Aregbesola
Abuja, Satumba 25, 2024 (NAN) Hukumar da ke yaki da cin hanci da rashawa da sauran laifuffukan (ICPC) ta ce ta mayar da ‘yan kwangila sama da 500 wuraren da za su kammala ayyukan da aka yi watsi da su.
Hukumar ta ce ta samu hakan ne ta hanyar bin diddigin ayyukan mazabu na kasa da ta aiwatar (CEPTI).
Kakakin hukumar ICPC, Demola Bakare ne ya bayyana hakan a wata sanarwa da ya fitar ranar Laraba a Abuja.
 Ya ruwaito shugaban ICPC, Dr Musa Aliyu ne ya bayyana haka a wani taron tattaunawa kan harkokin siyasa kan rawar da kamfanoni masu zaman kansu ke takawa wajen aiwatar da ayyukan mazabu a Najeriya.
Shugaban wanda Sakataren Hukumar, Mista Clifford Oparaodu ya wakilta, ya ce CEPTI ta ceto kasar nan na daruruwan miliyoyin Naira a cikin wannan tsari.
“CEPTI, ta dauki matakai daban-daban ta bin diddigin ayyuka sama da 3,485 tsakanin 2019 da 2023.
“Wasu ayyukan da ba a kammala ba sun hana ‘yan Najeriya abubuwan more rayuwa da ababen more ne kawai ba, har ma sun haifar da hadarin da ke tattare da kara hadarin tsaro.
“Wasu daga cikin ayyukan ko gine-ginen na iya zama barazanar ga al’umma,” in ji shi.
Aliyu ya jaddada muhimmancin da kamfanoni masu zaman kansu ke da shi wajen sanya ido kan yadda ake gudanar da ayyukan mazabu a kasar nan.
Ya ce ayyukan mazabu da aka kammala manyan ribar dimokuradiyya ne, wanda suna samar da ci gaba daga tushe.
Shugaban hukumar ta ICPC ya ce rashin bin diddigi wajen aiwatar da ayyuka “ tutocin cin hanci da rashawa ne” da ke kawo sauyi ga masu zabe da kuma hana su tsarin zamantakewa masu fa’ida da ya kamata a samar da su cikin sauki.
Aliyu ya ci gaba da cewa, kamfanoni masu zaman kansu suna da babban rawar da za su taka wajen ganowa da kuma hana cin hanci da rashawa wajen gudanar da ayyuka tare da bayyana nasarorin da aka samu ta hanyar bin diddigin ayyukan da Hukumar ta yi.
Ya yaba da karuwar tasirin kungiyoyin farar hula (CSOs), kungiyoyi masu zaman kansu da sauran masu ruwa da tsaki a kamfanoni masu zaman kansu.
“Shigar da kamfanoni masu zaman kansu wajen aiwatar da ayyukan mazabu na da muhimmanci wajen aiwatar da irin wadannan ayyuka don haka ya kamata a ba su kwarin gwiwar da ya kamata.
 Shugaban ya kara da cewa, “Wannan ya dogara ne akan tabbacin cewa tsarin ya tsaya don cin gajiyar darajarsu a fannoni kamar kudade da saka hannun jari.”
Aliyu ya bayyana cewa, sanarwar da kotun koli ta yi a baya-bayan nan game da ‘yancin cin gashin kan kananan hukumomi ya sa a kara himma wajen inganta albarkatun da aka ware wa talakawa.
Yayin da yake maraba da mahalarta taron tattaunawa kan manufofin, Babban Darakta na Orderpaper, Mista Oke Epia, ya bayyana cewa “ayyukan mazabu ba su da matsala a karkashin tsarin”
Ya ce an yi su ne don amfanar al’umma da inganta rayuwar al’umma.
Epia ya ci gaba da cewa, masu gudanar da taron tun farkonsa yana aiki ne na gyara kura-kuran bayanai da rashin fahimta game da rawar da ‘yan majalisa ke takawa wajen aiwatar da ayyukan mazabu.
Ya ci gaba da cewa, bai kamata a sa almundahana da rashin bin diddigi wajen aiwatar da irin wadannan ayyuka ga ‘yan majalisa kadai ba, a’a, ya kamata a mayar da hankali kan ‘yan kwangila.
A cewar Epia, cin hanci da rashawa ba zai iya faruwa ba tare da hadin kai da hadin gwiwar ‘yan kwangila da tsarin kudi (cibiyoyin) su ma”.
Ya bukaci masu ruwa da tsaki da su kalli tattaunawar a matsayin wata dama ta saukaka tattaunawa mai karfi da kuma mai da hankali kan yadda za a hada kai da kamfanoni masu zaman kansu don warware matsalolin da ke kawo cikas ga gaskiya da rikon amana.
Har ila yau, shugaban masu rinjaye na majalisar dattijai, Micheal Opeyemi Bamidele, ya ce nasarar aiwatar da ayyukan mazabu ya ta’allaka ne ga yadda duk wasu manyan ‘yan takara a wannan fanni ke gudanar da ayyukansu.
 Bamidele ya ce “Babu wata gwamnati, ko tsari mai kyau, da zai iya tabbatar da sake mahangar al’umma,” in ji Bamidele.
Ya yi kira ga mambobin kamfanoni masu zaman kansu da su sadaukar da lokaci da albarkatu don ci gaban al’ummominsu  a matsayin wani bangare na Nauyin Su na Kasuwanci (CSR).
Shugaban Hukumar Yaki da yi wa Tattalin Arzikin Kasa Ta’annati (EFCC), Mista Ola Olukoyede, ya bayyana cewa manyan ‘yan kasuwa masu zaman kansu su yi aiki tare da hukumomin tilasta bin doka da oda (LEA).
A cewarsa, yin aiki da LEA kamar ICPC da EFCC zai taimaka wajen dakile cin hanci da rashawa a ayyukan mazabu.
Olukoyede, wanda Dokta Eze Johnson ya wakilta, ya kara da cewa shigar da al’ummar yankin na da matukar muhimmanci wajen aiwatar da ayyuka.
Ya ce su ne masu amfani da na karshe kuma shigar da su za ta rage almubazzaranci kai tsaye tare da hana cin hanci da rashawa.
Shugaban na EFCC ya yaba da yunƙurin tattaunawar manufofin, inda ya bayyana cewa tattaunawa akai-akai yana haifar da hanyoyi da yawa don magance batutuwan da suka shafi aiwatar da ayyukan mazabu. (NAN) (www.nannews.ng)
IA/AOS
========
Bayo Sekoni ne ya gyara shi
Uncategorized

Gwamnatin Tarayyar ta karawa alawus din masu yiwa kasa hidima zuwa N77,000

Gwamnatin Tarayyar ta karawa alawus din masu yiwa kasa hidima zuwa N77,000

Tambarin NYSC

Gwamnatin Tarayyar ta karawa alawus din masu yiwa kasa hidima zuwa N77,000

Allowance
By Folasade Akpan
Abuja, Satumba 26, 2024 (NAN) Gwamnatin tarayya ta amince da karin alawus-alawus na masu yiwa kasa hidima zuwa N77,000 duk wata daga Yuli 2024.
Mukaddashin daraktan yada labarai da hulda da jama’a na NYSC, Caroline Embu, ta bayyana hakan a wata sanarwa da ta fitar a yammacin Laraba.
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa kafin karin kudin alawus din alawus na masu yiwa kasa hidima ya kasance N33,000 duk wata.
A cewar Embu, karin ya yi daidai da kafa dokar mafi karancin albashi na kasa (gyara) na 2024.
“Wannan na kunshe ne a cikin wata takarda daga Hukumar Kula da Ma’aikata da Kudaden Shiga na gwamnati mai kwanan wata 25 ga watan Satumba mai dauke da sa hannun Shugaban Hukumar, Mista Ekpo Nta.
“Kafin wannan, Darakta-Janar, National Youth Service Corps (NYSC) Brig.-Gen. Yusha’u Ahmed, ya kai wa shugaban wata ziyarar bayar da shawarwari, inda ya nemi a samar wa musyi yi wa kasa hidima Karin don jin dadin su.”
Embu ya ce babban daraktan NYSC ya godewa gwamnatin tarayya bisa wannan karimcin da ya bayyana a matsayin wanda ya dace.
Ta kara da cewa yana da kwarin gwiwar cewa hakan ba wai kawai zai kawo taimakon da ake bukata ga masu yiwa kasa hidima ba, har ma zai kara musu kwarin gwiwa da zaburar da su wajen kara yin hidima ga kasa. (NAN) (www.nannews.ng)
FOF/YE
=======
(Edited by Emmanuel Yashim)
Uncategorized

Abdulsalami, Chambas za su halarci laccar NAN ta farko

Abdulsalami, Chambas za su halarci laccar NAN ta farko

Lakca
Abuja, Satumba 25, 2024 (NAN) Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), zai gudanar da taron farko na kasa da kasa a ranar Alhamis, 3 ga watan Oktoba, wata sanarwa mai dauke da sa hannun Manajan Daraktanta, Malam Ali M. Ali, ta bayyana a ranar Laraba. a Abuja.

A cewar sanarwar, tsohon shugaban kasa na mulkin soja, Janar Abdulsalami Abubakar mai ritaya, shi ne zai jagoranci taron da za a yi a cibiyar albarkatun sojojin Najeriya da ke Abuja.

Ta ce Dr Mohammed Ibn Chambas, tsohon Shugaban Hukumar ECOWAS, zai gabatar da laccar tare da yin jawabi a kan maudu’in: “Rashin Tsaro a Sahel (2008-2024): Rarraba kalubalen Najeriya – Farawa, Tasiri da Zabuka”.

Chambas, sanannen jami’in diflomasiyya kwararre ne kan harkokin tsaro da warware rikice-rikice, a halin yanzu shi ne babban mai shiga tsakani na kungiyar Tarayyar Afirka kan Sudan.

An bayyana cewa shugaban kasa Bola Tinubu, da ‘yan majalisar zartarwa ta tarayya, manyan jami’an siyasa a Najeriya da manyan hafsoshin soja ne za su halarci taron.

Har ila yau, ana sa ran mambobin jami’an diflomasiyya, jami’an ilimi, shugabannin watsa labaru da shugabannin masana’antu.

Ya ce Sarkin Musulmi, Mohammadu Sa’ad Abubakar, da Ooni na Ife, Adeyeye Ogunwusi, da kuma Obin Onitsha, Nnaemeka Achebe, za su halarci bikin.

Sanarwar ta ce, laccar wani bangare ne na kokarin wayar da kan jama’a kan kalubalen ta’addanci, fashi da makami, garkuwa da mutane, tsageru da tashin hankali na kabilanci da dai sauransu.

Ya ce laccar za ta yi bayani ne kan abubuwan da ke haddasa tashe-tashen hankula a yankin.

“Laccar za ta kuma nemo salsalar wadanda ba na gwamnati ba ne a tsakiyar tashin hankalin.

“Za kuma a duba tasirin Najeriya, da yadda al’ummar kasar za su iya tinkarar hatsarin.

“Laccar za ta nemi duba irin hasashen da Najeriya za ta iya yi a gaba, da kuma ba da amsa ga masu fafutuka.

“Haka zalika za a yi tambayoyi kan tushen tashe-tashen hankula da ke damun yankin Sahel, tare da yin nazari kan tasirin sa kan iyakokin Najeriya da kuma zabin da ke da akwai ga masu dabaru,” in ji ‘yan majalisar. (NAN) nannewsngr.con
ETS
====

Uncategorized

Gwamnatin Tarayya ta shirya don biyan duk haƙƙoƙin ‘yan fensho – – Shugaban PenCom

Fansho

Nana Musa

Abuja, Satumba 25, 2024 (NAN) Gwamnatin Tarayya ta bada alwashin  biya duk wasu kudaden fansho da ke karkashin tsarin bayar da gudunmawar fansho (CPS) da kuma tabbatar da cewa ba za su kara taruwa ba a nan gaba.

Mukaddashin Darakta-Janar na Hukumar Fansho ta Kasa (PenCom), Ms Omolola Oloworaran ta bayyana haka a lokacin da kungiyar ’yan fansho ta kasa NPCPS ta kai mata ziyarar ban girma a Abuja ranar Laraba.

Ta ce PenCom na hada kai da masu ruwa da tsaki don magance matsalolin da suka shafi karin kudaden fensho, taruwar hakkokin ‘yan fensho, da sauran hakkokin fansho.

Oloworaran ta ce nan ba da jimawa ba za a gabatar da shirin a gaban Majalisar Zartarwa ta Tarayya (FEC) domin amincewa.

Ta ce nan ba da dadewa ba za a warware matsalar rashin biyan kudaden da ake biya a karkashin Kamfanin Inshorar Alliance na Afirka, wanda Hukumar Inshorar ta Kasa (NAICOM) ke tsarawa.

“PenCom tana aiki tare da NAICOM don warware matsalar tare da ba da sanarwar canjin tsari wanda zai buƙaci duk kudaden fansho da ke karkashin tsarin shekara su kasance tare da Masu Kula da Asusun Fansho (PFCs) don hana irin wannan matsala a nan gaba.”

Mukaddashin DG ta ce ba za a amince da rashin isar da sabuntawa na kowane PFA ga masu ritaya ba.

Ta ce dole ne PFAs da PenCom su samar da hanyoyin korafe-korafe don tabbatar da magance matsalolin cikin sauri.

Oloworaran ya yabawa NUPCPS bisa ziyarar tasu tare da jaddada aniyar Pencom na ci gaba da kyautata alaka da hadin gwiwa da kungiyar.

Tun da farko, Shugaban NUPCPS na kasa, Kwamared Sylva Nwaiwu, ya ce gazawar gwamnatin tarayya wajen aiwatar da karin kudin fansho ga wadanda suka yi ritaya a karkashin CPS, rashin adalci ne kuma ba za a iya bayyana su ba.

“Rashin fitar da kudade da Gwamnatin Tarayya ta yi don baiwa PenCom karin albashin ‘yan fansho a karkashin CPS ba abin yabawa bane.

“Yayin da ake aiwatar da karuwar fensho ga masu ritaya a karkashin Tsarin Amfani da Mahimmanci (DBS), ana yin watsi da masu ritaya na CPS,” in ji shi.

Nwaiwu ya kuma soki yadda Gwamnatin Tarayya ta saki kudaden fansho ba bisa ka’ida ba wanda ya haifar da jinkirin fa’idodin ritaya ga ma’aikatu, ma’aikatu, da hukumomi (MDAs) da suka yi ritaya daga asusun ajiyar kuɗi tun daga Maris 2023.

Ya ce wasu ‘ya’yan NUPCPS da ke zaman kashe wando a karkashin Kamfanin Inshora na African Alliance ba su karbi kudaden fansho na tsawon watanni biyar ba, daga watan Mayu zuwa Satumba.

Nwaiwu ya bukaci PenCom da ta shiga tsakani tare da warware matsalar tare da dawo da hulda mai ban sha’awa tare da masu karbar fansho

Shugaban NUPCPS ya kuma bukaci PenCom da ta karfafa sa ido kan PFAs tare da jaddada bukatar inganta samar da aikinsu ga abokan ciniki.

Duk da haka, Nwaiwu ya yaba wa manyan nasarorin da PenCom ta samu a bangaren CPS, musamman yadda take iya bunkasa kudaden fansho zuwa sama da Naira tiriliyan 20 a watan Yuni.

Ya kuma yabawa kamfanin PenCom bisa tabbatar da tsaron kudaden fansho, domin ba a samu rahoton zamba a hukumar ta CPS ba tun shekaru 20 da ta fara aiki (2004-2024).

Ita ma a nata jawabin, Misis Grace Yusuf, wacce ta yi ritaya a matsayin mataimakiyar babban edita daga NAN, ta ce rashin biyan kudaden da aka tara na yin illa ga wadanda suka yi ritaya.

A cewar ta, wasu daga cikin wadanda suka yi ritaya sun mutu ne a lokacin da suke jiran karbar alawus dinsu.

“ Bugu da kari, mu ’yan fansho ba mu kasance a karkashin NHIS ba, ta yadda za a hana mu samun kiwon lafiya, yana haifar da tabarbarewar lafiya da karuwar al’amuran da suka shafi kiwon lafiya; wanda ya yi sanadiyar mutuwar mutane da dama saboda rashin kudin sayen magunguna.

“Wasu daga cikinmu har yanzu suna da ’ya’yan da ba su da aikin yi, balle su iya kula da iyayensu da suka tsufa. Yana da zafi.

“Duk da haka, PenCom na iya tuntubar Gwamnatin Tarayya ta yadda wadanda suka yi ritaya za su iya samun biyan bukatunsu na watanni daya zuwa uku bayan ritaya.

“Har ila yau, PenCom ya kamata ta ofishin Shugaban Ma’aikata (HOS), ta sanya ilimin shirin ritaya ya zama tilas a cikin dukkan MDAs.

“Wannan ilimin zai taimaka wa wadanda suka yi ritaya su yi shiri sosai domin da yawa daga cikinsu na shan wahala a yanzu saboda rashin isassun ilimin fensho da kuma yin ritaya,” in ji Yussuf.

Ta kuma bukaci kamfanin PenCom da Kar tayi jinkiri wajen biyan ‘yan fansho, domin a dauki matakin da muhimmanci, ta kara da cewa cire kudaden gratuti ga wadanda suka yi ritaya rashin adalci ne kuma rashin bin Allah ne.

Yussuf ya ce: “Mafi yawan ‘yan fansho na cikin talauci da yunwa, da tashin hankali, da ragin ingancin rayuwa.

“Gwamnati na da alhakin yin abin da ake bukata cikin gaggawa don ceto ‘yan fansho daga mutuwar da za a iya gujewa bayan sun bauta wa kasarsu da kyau,” in ji ta. (NAN) (www.nannews.ng)

NHM/EEE
=======

Ese E. Eniola Williams ne ya gyara

Uncategorized

Mutane sun bar gidajensu don ambaliyar ruwa da ta lalata garuruwa 10 a Kebbi – NEMA

Mutane sun bar gidajensu don ambaliyar ruwa da ta lalata garuruwa 10 a Kebbi – NEMA

Ambaliyar ruwa

Daga Ibrahim Bello
Shanga (Jihar Kebbi), Satumba 25, 2024 (NAN) Hukumar Ba da Agajin Gaggawa ta Kasa (NEMA), ta ce al’ummomi goma ne suka rasa matsugunansu sakamakon ambaliyar ruwan sama kamar da bakin kwarya a karamar hukumar Shanga da ke jihar Kebbi.
Mista Aliyu Shehu-Kafindagi, shugaban  hukumar NEMA a Sokoto ne ya bayyana haka lokacin da ya jagoranci tawagar hadin guiwa zuwa yankunan da abin ya shafa a ranar Laraba.
Ya kara da cewa lamarin ya bar mutane akalla 2,000 da suka rasa matsugunansu, wadanda ba su da wani zabi da ya wuce guduwa zuwa wasu wuraren.
“Al’amarin da ya faru a tsakanin 17 zuwa 22 ga watan Satumba, a sakamakon ruwan sama mai yawa ne da kuma samun karin ruwa daga kogin Neja, lamarin da ya sa wasu ginegine suka nutse. 
“ Garuruwa 10 da abin ya shafa a karamar hukumar Shanga, sun hada da, Kunda, Dala- Maidawa, Dala-Tudu, Dala-Mairuwa, Ishe-Mairuwa, Kwarkusa, Kurmudi, Tugar Maigani, Tukur Cika, Uguwar Gwada, Uguwar Wakili da Gundu, ” in ji shi.
A cewarsa, mutanen da suka rasa matsugunansu, galibi masunta ne, wadanda suka yi hasarar kadada mai yawa na gonaki.
Ya ce dukkanin amfanin gonakinsu iri-iri da suka hada da shinkafa, masara, gero, wake, da masara da dai sauransu sun nutse a cikin ruwa.
Shugaban hukumar ta NEMA ya kuma bayyana cewa, a yayin da tawagar ta gudanar da tantancewar, ta gano sansanin ‘yan gudun hijira da ke makarantar firamare ta Tudun Faila, inda sama da mutane 300 suka samu mafaka.
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa, an gudanar da atisayen tantancewar hadin gwiwa da hukumar NEMA ta yi ne tare da hadin gwiwar hukumar bayar da agajin gaggawa ta jihar SEMA, da jami’an karamar hukumar Shanga, da kuma jami’an tsaro a jihar. (NAN) (www.nannews.ng)
IBI/KLM
======
Muhammad Lawal ne ya gyara
Uncategorized

Al’ummar Katsina sun yi tir da ayyukan ‘yan Bola-jari

Al’ummar Katsina sun yi tir da ayyukan ‘yan Bola-jari

Masu fashi
Zubairu Idris
Katsina, Satumba 24, 2024 (NAN) Wasu mazauna jihar Katsina sun yi tir da ayyukan masu aikin Bola-Jari da ke lalata dukiyoyin jama’a don kwashe sandunan karfe da igiyoyin wutar lantarki.
Mazauna garin sun bayyana haka ne a wata tattaunawa daban-daban da suka yi da Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya ranar Talata a Katsina.
Sun yi nuni da cewa da misalin karfe 6:00 na safe ne irin wadannan ‘yan Bola-jarin ke fitowa daga wannan wuri zuwa wani wuri suna neman karafa, sandar karfe, roba, igiyoyi masu sulke da wutar lantarki, da kuma kayayyakin aluminum.
Mazauna yankin sun kara nuna damuwarsu kan yadda kananan yara da suka isa makaranta na daga cikin wadanda ke yawo a kan tituna domin neman wadannan kayayyaki a dukkan sassan jihar.
Dr. Habibu Kamilu, daya daga cikin mazauna yankin, ya koka kan yadda yara kanana ke shiga gidajen mutane suna satar irin wadannan karafa domin a sayar wa dillalai ko wakilansu masu sarrafa kayan.
Ya ce: “Wani lokaci waɗannan yaran ma suna tsalle-tsalle cikin gine-ginen da ba a kammala su ba don lalata linta da satar sandunan ƙarafa. 
“Abin takaici ne yadda hatta Masallatai ba su tsira daga barnar da irin wadannan mutane ke yi ba.
“Suna shiga gidaje ne domin satar tukwanen karfe da aluminum, makulli, da duk wani nau’in karafa da ya zo hanyarsu, kuma ana zarginsu da sayar da su ga dillalan karafa don samun kudi.”
Ya kuma yi kira ga gwamnatin jihar da ta gaggauta daukar matakan dakile yaduwar wannan dabi’un tare da hana irin wadannan kananan yara yin sata tun suna kanana.
Kamilu ya kuma bukaci masu sayar da kayan shara da su tsaftace kasuwancinsu “ta hanyar kin kayan kananan yara, mutanen da ke kokwanton halsyensu kuma a daina siyan wadannan kayan da dare.”
Wani mazaunin Garin Katsina, Muhammad Abdullahi, ya koka da yadda irin wa ‘yannan matagari ke lalata tashoshi da sauran kadarorin jama’a domin neman igiyoyi da sandun karafa da kayan aluminium.
Abdullahi ya bukaci gwamnatin jihar da ta gaggauta daukar matakan da za su magance matsalar.
Kabir Umar, wani mazaunin yankin, ya nuna damuwarsa kan lamarin, ya kuma jaddada bukatar gwamnati ta bullo da wasu matakai na kawar da wannan matsalar.
Ya ce matsalar na zama wani lamari da ke damun gidaje musamman da ma al’umma gaba daya.
Don haka ya bukaci gwamnati da ta kara kaimi wajen shirya horar da matasa domin samar da ayyukan yi ta hanyar koyar da sana’o’in hannu domin dogaro da kai. (NAN) ( www.nannews.ng )
ZI/KLM
=====
Muhammad Lawal ne ya gyara
Uncategorized

Kotu ta dakatarda jam’iyyun siyasa 19 kawo cikasga zaben kananan hukimomin Kano

Kotu ta dakatarda jam’iyyun siyasa 19 kawo cikasga zaben kananan hukimomin Kano

Zabe
By Ramatu Garba
Kano, Sept.24, 2024(NAN) Wata babbar kotun jihar Kano a ranar Talata, ta hana jam’iyyun siyasa 19 daukar duk wani mataki da zai kawo cikas ga zaben kananan hukumomin jihar da ke tafe.
Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Jihar Kano (KANSIEC), ta hannun Lauyanta Rilwanu Umar, ta shigar da kara a ranar 20 ga Satumba.
Kotun da ta hana wadanda ake kara kawo cikas ga harkokin zabe a kananan hukumomi 44 (LGAs).

Wadanda ake kara sun hada da Accord Party, Action Alliance, Action Democratic Party, African Democratic Congress, All Progressives Congress, Allied Peoples Movement, All Progressive Grand Alliance, Boot Party da Labour Party.

Sauran sun hada da National Rescue Movement, New Nigeria Peoples Party, Peoples Democratic Party, Peoples Redemption Party, Social Democratic Party, Young Progressive Party, Young Party da Zenith Labour Party.
Mai shari’a Sunusi Ado-Ma’aji, ya bayar da umarnin wucin gadi da ya haramta wa wadanda ake kara yin duk wani mataki da zai hana mai shigar da kara daga gudanar da aikinsa na shari’a.

Ado-Ma’aji ya dage ci gaba da sauraren karar har zuwa ranar 10 ga watan Oktoba domin sauraron karar.(NAN)(www.nannews.ng)
RG/SH

=======
Sadiya Hamza ta gyara

Uncategorized

Wike ya yi alkawarin sake dubawa, inganta Babban Tsarin Abuja

Wike ya yi alkawarin sake dubawa, inganta Babban Tsarin Abuja

Bita

By Philip Yatai

Abuja, Satumba 24, 2024 (NAN) Ministan Babban Birnin Tarayya (FCT), Mista Nyesom Wike, ya jaddada kudirin gwamnatin babban birnin tarayya na sake duba da kuma inganta tsarin babban birnin tarayya Abuja.

Wike ya bayyana haka ne a lokacin da wata tawagar hukumar hadin gwiwa ta kasar Japan (JICA) ta kai masa ziyara a Abuja ranar Talata.

Ya ce za a gudanar da aikin ne a karkashin wani shiri na nazari da inganta hadaddiyar tsarin raya birane na Abuja, tare da hadin gwiwar JICA.

“A gare mu, mu tabbatar da cewa aiki ne da muka kuduri aniyar aiwatar da shi, kuma za mu yi duk mai yiwuwa don ganin aikin ya samu nasara,” inji shi.

Ministan ya yi wa tawagar JICA alkawarin cewa duk abin da ake bukata daga FCTA na aiwatar da aikin za a yi shi nan gaba kadan.

Ya kuma ba wa JICA tabbacin samun hadin gwiwa mai karfi don ci gaban babban birnin tarayya Abuja, ciki har da garuruwan kewayen Abuja. 

Shi ma da yake jawabi, Mista Shehu Ahmad, Sakataren zartarwa na Hukumar Raya Babban Birnin Tarayya (FCDA), ya ce sake duba tsarin babban birnin tarayya Abuja na da matukar muhimmanci domin tunkarar kalubalen da ake fuskanta a babban birnin tarayya.

“Muna magana ne game da tallafawa wurare ta fuskar samar da ababen more rayuwa, samar da ruwa, samar da wutar lantarki, da Kuma magudanar ruwa.

“Muna kuma duba bukatar samar da birni mai kyau, ta yadda birnin zai kasance daya daga cikin manyan biranen duniya.

” Cigaban birni ya kasance kalubale, kuma muna jin cewa yakamata su duba wadancan wuraren don inganta shi,” in ji shi.

Ahmad ya ce karuwar al’umma a Abuja ya haifar da bukatar duba samar da ayyukan yi.

Ya ce kungiyar ta JICA tare da goyon bayan wata tawagar kwararru daga sassa masu muhimmanci na FCTA da FCDA sun fara tattara muhimman bayanai don tsara rahoton fara aikin.

A cewarsa, za a kira taron kasa da kasa domin neman bayanai daga masu ruwa da tsaki da zarar an amince da rahoton fara aiki.

Tun da farko, Mista Matsunaga Kazuyoshi, jakadan kasar Japan mai cikakken iko a Najeriya, ya ce ayyukan cigaba, abinci mai gina jiki da kuma ayyukan raya birane kadan ne daga cikin dimbin ayyukan da kungiyar JICA ke aiwatarwa a babban birnin tarayya.

Kazuyoshi musamman ya ce Hada Ƙarfi don Inganta Abinci a FCT da kuma kawar da ayyukan bahaya a fili ya sami gagarumar nasara.

Ya nemi ƙarin haɗin gwiwa tare da FCTA don zurfafa aikin da ya dace don yin tasiri ga ƙarin al’ummomin FCT.

Da yake magana kan bita da kuma inganta tsarin babban birnin tarayya Abuja, Mista Nobukuyi Kobe, Sashen Kula da Kayayyakin JICA, ya ce manufar ita ce tabbatar da dorewar daidai da manufofin gwamnati.

Kobe ya ce, aikin farko shi ne samar da dabarun raya ababen more rayuwa na yanki ga Babban Birnin Tarayya da garuruwan da ke kewayen Abuja, da kuma hadaddiyar tsare-tsaren raya birane daga shekarar 2025 zuwa 2050.

Ya kara da cewa kashi na biyu shine  ingantacciyar damar tsarawa da jami’an aiwatar da shirin da aka duba.

Ya ce, duk da haka, ana sa ran FCTA za ta ba da goyon baya wajen hanzarta aika wasiku da ma’aikatar harkokin waje.

Har ila yau, FCTA, in ji shi, ana sa ran za ta amince da shirin da aka yi nazari da kuma sabunta shi, tare da dokar tsara birane da yanki, da kuma haɗin gwiwar FCTA da FCDA. (NAN) ( www.nannews.ng )

FDY/ RSA

=====

Rabiu Sani-Ali ya gyara