Gwamnatin tarayya na samun ci gaba a yaki da cin hanci da rashawa – Ministan Yada Labarai 

Cin hanci da rashawa

Daga Deji Abdulwahab

Abuja, Maris 24, 2026 (NAN) Ministan Yada Labarai da Wayar da Kan Jama’a na Ƙasa, Alhaji Mohammed Idris, ya ce Najeriya ba wai kawai ta himmatu wajen yaƙi da cin hanci da rashawa ba ne, har ma da samun ci gaba mai ɗorewa bayan sauye-sauyen da gwamnati ta yi kan cin hanci da rashawa.

Idris ya bayyana haka ne a Abuja ranar Talata a wajen taron wayar da kan jama’a kan harkokin yada labarai na yaki da safarar kudi da kuma yaki da ta’addancin kudi (AML/CFT), wanda kungiyar hadin gwiwa ta gwamnatoci kan safarar kudi a yammacin Afirka (GIABA) ta shirya.

Idris wanda Sakataren zartarwa na Majalisar ‘Yan Jarida ta Najeriya, Dr Dili Ezughah, ya wakilta, ya ce Najeriya ta ƙarfafa tsarin fasahar leƙen asiri ta kuɗi sosai ta hanyar ayyukan Sashen Leƙen Asiri na Kuɗi na Najeriya, (NFIU).

Ya ce wannan ya taimaka wajen inganta sa ido kan harkokin da ake zargi da kuma inganta bin ka’idojin AML/CFT na duniya.

A cewarsa, mun zurfafa hadin gwiwa tsakanin hukumomi, tare da tabbatar da cewa cibiyoyi masu dacewa suna aiki cikin tsari mai kyau da inganci don gano, bincike da kuma hana laifukan kudi.

“Gyara a fannin kuɗi kamar yadda Babban Bankin Najeriya ya tabbatar yana kuma inganta gaskiya, ƙara kwarin gwiwa da kuma tsaurara tsarin dokoki don dakile kwararar kuɗi ba bisa ƙa’ida ba.”

“A matakin yanki, Najeriya na ci gaba da yin aiki kafada da kafada da abokan hulɗa kamar Ƙungiyar Ayyukan Gwamnati ta Yaƙi da Zubar da Kuɗi a Yammacin Afirka, ta haka ne muke ƙarfafa alƙawarinmu na yaƙi da laifukan kuɗi a kan iyakokin ƙasashen waje.”

“A takaice dai, yadda gwamnati ta mayar da hankali kan gaskiya, fasahar zamani da kuma rikon amana yana ci gaba da cike gibin da ke akwai wanda a da ya ba da damar cin hanci da rashawa ya bunƙasa.”

“Waɗannan alamu ne bayyanannu da ke nuna cewa Najeriya ba wai kawai ta himmatu wajen yaƙi da cin hanci da rashawa ba, har ma da samun ci gaba mai ɗorewa.”

Ministan ya kuma jaddada muhimmancin kafofin watsa labarai a yaki da cin hanci da rashawa, yana mai cewa suna taka muhimmiyar rawa a yakin da ake yi da cin hanci da rashawa.

“Kafafen yaɗa labarai ba wai kawai masu lura da al’umma ba ne; ƙarfi ne mai kyau wanda ke tsare, yana jagorantar ɗaukar nauyi da kuma tasiri ga al’ummar ƙasa. A yaƙi da cin hanci da rashawa, kafofin watsa labarai suna taka muhimmiyar rawa.”

“Ta hanyar bayar da rahotanni masu inganci, aikin jarida na bincike da kuma wayar da kan jama’a mai dorewa, kafofin watsa labarai suna taimaka wa ‘yan ƙasa su fahimci haɗarin kwararar kuɗi ba bisa ƙa’ida ba da kuma mahimmancin gaskiya da riƙon amana.”

“Al’umma mai ilimi al’umma ce mai ƙarfi kuma ba tare da wayar da kan jama’a ba, ba za a iya cin nasara a yaƙi da cin hanci da rashawa ba,” in ji shi.

A cewarsa, duk da cewa kafofin watsa labarai suna da muhimmiyar rawar da suke takawa, suna kuma fuskantar manyan ƙalubale.

“Sakamakon sarkakiyar da ke tattare da hana satar kudi da kuma ta’addancin da ke yakar ta’addanci (AML/CFT) yana buƙatar ƙwarewa ta musamman da kuma ci gaba da gina ƙarfin aiki.”

“Yawan labaran karya yana haifar da haɗari ga amincin jama’a da haɗin kan ƙasa. Takaddun albarkatu na iya iyakance zurfin rahotannin bincike kuma a wasu lokuta; ‘yan jarida suna fuskantar damuwa game da aminci da ɗabi’a yayin aikinsu.”

Idris ya ƙara da cewa dole ne a magance waɗannan ƙalubalen tare.

“A nan gaba, dole ne mu ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin cibiyoyin gwamnati da kafofin watsa labarai. Dole ne mu zuba jari a fannin horarwa da haɓaka ƙwarewa ga ‘yan jarida, musamman a fannoni na musamman kamar bayar da rahotanni kan laifukan kuɗi.”

“Dole ne mu tabbatar da samun sahihan bayanai masu inganci a kan lokaci, tare da ci gaba da haɓaka aikin jarida mai ɗa’a da gaskiya wanda ke biyan buƙatun jama’a.”

“A Ma’aikatar Yaɗa Labarai ta Tarayya da Wayar da Kan Ƙasa, mun dage wajen zurfafa wayar da kan jama’a da kuma tallafawa kafofin watsa labarai a matsayin babban abokin tarayya a gina ƙasa,” in ji shi.

Ministan ya jaddada cewa yaki da cin hanci da rashawa nauyi ne da ya rataya a wuyan gwamnati domin ba za ta iya yin hakan ita kaɗai ba.

Ministan ya kuma ce, “Tare za mu iya gina Najeriya inda gaskiya ta zama ruwan dare, ake buƙatar riƙon amana, kuma cin hanci da rashawa ba shi da wurin ɓuya.”

A cikin jawabinsa, Darakta Janar na GIABA, Edwin Harris, ya tuna cewa tun daga shekarar 2000, kungiyar ta yi amfani da kafafen yada labarai ta hanyar shirye-shiryen wayar da kan jama’a don sauƙaƙa fahimtarsu game da batutuwan tsaro na AML.

Harris wanda Mista Timothy Melaye, Mukaddashin Babban Jami’i, Sadarwa da Ba da Shawara, GIABA, ya wakilta, ya ce babban sakamako na shirin shine kafa abin da ƙungiyar ta kira da Network of Journalists na Yankin da ke da hannu wajen bayar da rahoton laifukan tattalin arziki da na kuɗi.

A cewarsa, cibiyar sadarwar wani dandali ne na sanar da dukkan membobin yankinmu don raba bayanai da kuma tabbatar da yaɗa muhimman bayanai waɗanda za su taimaka wajen aiwatar da matakan a dukkan ƙasashen membobin GIABA.

Ya ƙara da cewa dole ne kafofin watsa labarai su zurfafa labaransu wajen gano da kuma fallasa laifukan da suka shafi halatta kudaden haram.

“Mafi mahimmanci, bai kamata kafofin watsa labarai su bari a yi amfani da su ta hanyar da ba ta dace ba daga waɗanda ake zargi, masu satar kuɗi na gwamnati, masu satar baitulmalin gwamnati da waɗanda ke hana shari’a.”

“Dole ne ka tsaya tsayin daka, ka ɗaga kanka sama, ka ƙi ambulan a duk inda kake buƙata, kuma ka faɗi gaskiya, ba komai sai gaskiya. Ba kai mai adawa ba ne kuma ba za ka wulaƙanta mutane ba.”

“Aikin ku, hakika, shine ciyar da gaskiya gaba. Dole ne kafofin watsa labarai su zurfafa labarinsu. Dole ne su inganta iliminsu game da tsaron AML,” in ji shi. (NAN)(www.nannews.ng)

ADA/DCO

=======

Deborah Coker ne ya shirya