Shafin Labarai

Uwargidan Shugaban Kasa ta tallafa wa tsoffin sojoji, ta yi kira ga ‘yan Najeriya da su fifita tsofaffi

Tsofaffi
Daga Sumaila Ogbaje
Abuja, Disamba 17, 2025 (NAN) Uwargidan Shugaban Kasa, Sanata Oluremi Tinubu, ta yi kira ga ‘yan Najeriya da su fifita walwalar tsofaffi.

Tinubu ta yi wannan kiran ne a lokacin kato na uku na Shirin Tallafawa Tsofaffin Sojoji (RHIESS) wanda aka gudanar a Mambilla Barracks, Abuja, inda ta tallafa wa tsoffin sojoji da ‘yan sanda 250 da kudade da kayan abinci.

Ta bayyana shirin a matsayin shirin saka hannun jari na zamantakewa da nufin tabbatar da mutunci, jin daɗi, da walwala ga tsofaffi, musamman waɗanda suka kai shekaru 65 zuwa sama.

Uwargidan Shugaban Kasa ta jaddada nauyin da ke kan al’umma na tabbatar da cewa tsofaffin ‘yan Najeriya sun rayu cikin kwanciyar hankali, lafiya mai kyau, da mutunci, tare da nuna muhimmancin al’umma, tausayi, da kuma himma wajen inganta walwala tsakanin tsofaffi.

Ta ƙara ƙarfafa tsofaffi su ci gaba da rayuwa mai kyau, su ci gaba da aiki tukuru, kuma su kula da jiki da tunani, yayin da take kira ga dukkan ‘yan Najeriya da su shiga ayyukan agaji waɗanda ke ƙara farin ciki da haɗin kai.

Ta ce tun daga shekarar 2025, shirin ya yi bikin bayar da gudummawar tsofaffi, tare da amincewa da sadaukarwar da suka yi wajen gina ƙasa.

A cewarta, shirin na wannan shekarar zai tallafa wa zaɓaɓɓun waɗanda suka ci gajiyar shirin 9,500 a duk faɗin ƙasar, ciki har da tsofaffi a dukkan jihohi 36, Babban Birnin Tarayya, da tsoffin sojoji.

“Kowane wanda ya ci gajiyar shirin zai sami Naira 200,000, wanda hakan zai kawo jimillar kuɗin da aka biya zuwa Naira biliyan 1.9.

Matar Shugaban Ƙasa ta kuma miƙa godiyarta ga masu tsara shirye-shiryen jiha, abokan hulɗa, da masu ruwa da tsaki kan goyon bayan da suka bayar wajen aiwatar da shirin a duk faɗin ƙasar, tana yi wa dukkan ‘yan Najeriya fatan alheri a lokacin hutu da kuma shekara ta 2026 mai albarka.

“Yayin da muke gab da shiga lokacin bukukuwa, yana da matuƙar muhimmanci a jaddada muhimmancin fifita tsofaffin ‘yan ƙasarmu a cikin shirye-shiryenmu.”

“Sun bi hanyoyi masu wahala domin ƙananan yara su sami hanyoyin tafiya masu santsi. Saboda haka, aikinmu na ɗabi’a ne, kuma hakika farin cikinmu ne, mu tabbatar da cewa sun rayu cikin kwanciyar hankali, lafiya mai kyau, da mutunci.

“Shawarata ga tsofaffinmu ita ce mu yi duk abin da zai yiwu don samun farin ciki a cikin tsufa.

Bari mu kuma sami manufa a cikin al’umma, tausayi, da kulawa. Tsufa cikin alheri ba wai kawai game da tsawon rai ba ne, har ma game da kewaye da ƙauna, tallafi, da girmamawa,” in ji ta.

A cikin saƙon alherinsa, Babban Hafsan Tsaro (CDS), wanda Daraktan Gudanar da Tsaro, Rear Adm. Adisa Adegbenga ya wakilta, ya ce shirin ya nuna tausayi, kishin ƙasa da jagoranci mai ma’ana.

Oluyede ya yaba wa Uwargidan Shugaban Ƙasa saboda jajircewarta ga jin daɗin ‘yan Najeriya, musamman marasa galihu, don ƙarfafa bege da kwarin gwiwa a faɗin ƙasar.

“Shirin yau, wanda ya mayar da hankali kan jin daɗin tsofaffi sojoji da ‘yan sanda, dalili ne da ke da alaƙa da Rundunar Sojojin Najeriya da Rundunar ‘Yan Sandan Najeriya.

“Waɗannan maza da mata sun yi wa ƙasarmu hidima da jarumtaka, ladabi da sadaukarwa, sau da yawa a ƙarƙashin yanayi mai wahala. Ayyukansu sun kafa harsashin zaman lafiya, tsaro da kwanciyar hankali da muke ci gaba da kare a yau,” in ji shi.

A cikin jawabin maraba da ta yi, Shugabar DEPOWA, Mrs Mernan Oluyede, ta ce RHIESS ta nuna tausayinsu, godiya, da alhakin da suka ɗauka ga tsoffin sojoji da ‘yan sanda.

Ta bayyana su a matsayin maza da mata waɗanda suka sadaukar da rayuwarsu ga tsaro, tsaro, da kwanciyar hankali na ƙasar.

A cewarta, ta hanyar wannan Shirin Tallafawa Tsofaffi, jimillar tsoffin sojoji 250 na tsaro da ‘yan sanda a cikin FCT suna samun tallafin kuɗi, a matsayin wani ɓangare na wani shiri na ƙasa baki ɗaya wanda ya shafi jihohi 36 da FCT, yana tabbatar da cewa babu wani tsohon soja ko wani yanki da aka bari a baya.

“Shirin Sabunta Fata ya ci gaba da tsayawa a matsayin alamar tausayi da jagoranci mai ma’ana.

“Ta hanyar fifita jin daɗin tsofaffi—musamman waɗanda ke fuskantar ƙalubalen lafiya da zamantakewa—kuna tabbatar da ƙa’idar cewa dole ne a girmama wa ƙasa, a tuna da su, a kuma ba su lada mai girma.

“Wannan bugu na Shirin Tallafawa Tsofaffi yana magana kai tsaye game da dabi’un haɗa kai, kulawa, da adalci na zamantakewa waɗanda ke bayyana jagorancin ku,” in ji ta.

Shugaban DEPOWA ya nuna godiya ga uwargidan shugaban ƙasa saboda goyon bayan da take bayarwa ga ƙungiyar a kowane lokaci da kuma fahimtarta game da sadaukarwar da tsoffin sojoji da ‘yan sanda suka yi. (NAN)(www.nannews.ng)
OYS/ YMU
=========
Yakubu Uba ne ya gyara

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Rikici

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 17, 2025 (NAN) Ƙungiyar Haɗin Kan Afirka ta Yamma don Gina Zaman Lafiya (WANEP-Nigeria), wata ƙungiyar ƙungiyoyin farar hula (CSO), ta yi kira ga masu ruwa da tsaki a Jihar Sakkwato da su shiga cikin shirye-shiryen ‘gina zaman lafiya da kuma magance rikici’.

Ko’odinetan ƙungiyar ta ƙasa, Dakta Bridget Osakwe, ta yi wannan kiran ne a wani taron bita na kwanaki uku kan karin ƙarfin aiki wanda ya mayar da hankali kan rigakafin rikici, tsattsauran ra’ayi, magance rikici, da kuma gina zaman lafiya  a Sokoto.

An shirya shirin ne a ƙarƙashin aikin Bincike da Aiwatarwa don Zaman Lafiya (RECAP) tare da haɗin gwiwar Cibiyar Bincike ta Zaman Lafiya ta Duniya ta Stockholm (SIPRI) da Majalisar ‘Yan Gudun Hijira ta Denmark (DRC).

Tarayyar Turai (EU) ce ta dauki nauyin hakan.

Osakwe ya jaddada bukatar kara hadin gwiwa da daukar matakai masu inganci tsakanin masu ruwa da tsaki kan hana rikici da kuma magance shi a cikin al’ummomin Najeriya.

Mai kula da shirin, wanda Mista Manji Danjuma ya wakilta, ya ce shirin yana neman ƙarfafa rawar da ƙungiyoyin farar hula da bincike ke takawa wajen mayar da martani ga tsattsauran ra’ayi da kuma haɓaka gina zaman lafiya.

Ta ce an kuma yi horon ne domin samar wa masu ruwa da tsaki dabarun da za su sa ido kan alamun tsattsauran ra’ayi da tsattsauran ra’ayi.

Osakwe ya jaddada bukatar karin dabarun rage rikice-rikice da kuma inganta hanyoyin magance su cikin lumana.

“Manufar ita ce a ƙarfafa ƙarfin gina zaman lafiya na ƙungiyoyi da masu aiki, ta yadda za su iya shiga cikin yaƙin da ake yi da rikice-rikicen da ke faruwa a ƙasar,” in ji Osakwe.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa mahalarta taron sun hada da wakilan ƙungiyoyin al’umma, sarakunan gargajiya, jami’an gwamnati da kuma kafofin watsa labarai.(NAN)(www.nannews.ng)

HMH/BRM

================

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-zanga

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 12, 2025 (NAN) Farfesa Bello Yarima, Mataimakin Shugaban Jami’ar Jihar Sakkwato (SSU) ya yi zargin cewa an yi amfani da siyasa wajen zanga-zangar da ƙungiyoyin na jami’ar suka gudanar kwanan nan.

Yarima ya shaida wa Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a ranar Juma’a cewa kungiyoyin kwadago sun gaza bin ka’idojin da suka dace kan cire Bursar na jami’ar, wanda gwamnatin jihar ta nada shi kafin ya hau mulki.

NAN ta tuna cewa ƙungiyar ma’aikata ta haɗin gwiwa ta SSU ta gudanar da zanga-zangar lumana a ranar Talata, inda ta buƙaci mataimakin shugaban jami’a da ya cire Jami’il kudin makarantar wanda aka ruwaito cewa ya kamata ya yi ritaya.

Kungiyoyin sun hada da Kungiyar Malaman Jami’o’i (ASUU) da kuma Kungiyar Manyan Ma’aikata ta Jami’o’in Najeriya (SSANU) ta jami’ar.

Yarima ya ce an tura Jami’in kudin zuwa SSU a cikin shekaru uku da suka gabata daga ma’aikatar gwamnati ta hanyar wata wasika daga Fadar Gwamnati, yana jayayya cewa ya kamata ma’aikatan su yi zanga-zanga a lokacin.

“An naɗa mai kula da ma’aikata kafin in zama mataimakin shugaban jami’a.”

“Ba ni da ikon cire shi bisa ga wasiƙar da aka naɗa shi, ƙungiyoyin kwadago ya kamata su aika kokensu ga gwamnatin jiha kai tsaye ba tare da yin zanga-zanga ga ofishin mataimakin shugaban jami’a ba.”

“Gwamna Ahmad Aliyu, wanda shine baƙon jami’ar yana da kunnen sauraro, domin ya biya kimanin Naira miliyan 700 na albashin malaman makaranta masu ziyara da na hutu cikin kwanaki shida, wanda ƙungiyar ta buƙata a baya.”

“Na yi zargin zamba, munafunci da kuma rashin da’a a zanga-zangar da nufin kawo cikas ga shugabancin, saboda na amsa wasiƙarsu da ta dace kuma na tuntuɓe su don fahimtar da kuma warware matsalar,” in ji Yarima.

Ya umurci ƙungiyar masana da su girmama kansu kuma kada su zama kayan aikin siyasa don cimma muradun wasu mutane ko ƙungiyoyi a jihar.

Mataimakin shugaban jami’ar ya koka da cewa ba a tsammanin zanga zangar ɗaukar takardu a kan tituna a cikin hukumar ilimi.

Ya ce, ” Ana sa ran za su gudanar da bincike kan magance matsalolin cikin sauƙi cikin ɗan gajeren lokaci.”

Ya ƙara da cewa baƙon, wanda shi ne gwamnan jami’ar kuma mai kula da jami’ar, ya biya kuɗin tallafin karatu (EAA) da kuma ya biya bashin ƙarin girma da ma’aikatan ke bin su a baya, wanda ya kai kimanin Naira miliyan 600.

A cewarsa, gwamnan ya bayyana shirin aiwatar da yarjejeniyar FG da ASUU, yana mai cewa, “saboda a halin yanzu, wani kwamiti yana aiki don daidaita dukkan buƙatun ma’aikata a matsayin nuna damuwarsa ga ɓangaren ilimi.”

Ya ce Aliyu ya tabbatar da cewa fannin ilimi ya sami kashi 30 cikin 100 na kasafin kudin shekara-shekara, wanda ya fi na UNESCO.

NAN ta kara tunatar da cewa ASUU, SSANU da Ƙungiyar Masana Fasaha ta Ilimi ta Ƙasa (NAAT) a jami’ar a ranar 29 ga Maris, a wannan shekarar sun yaba wa Aliyu kan aiwatar da ƙarin albashi bisa ga yarjejeniyar da ta yi da Gwamnatin Tarayya. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/BRM

=≠===========

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Afuwar Shugaban Kasa: Kotun Koli Ta Tabbatar Da Hukuncin Kisa Na Maryam Sanda

Afuwar Shugaban Kasa: Kotun Koli Ta Tabbatar Da Hukuncin Kisa Na Maryam Sanda

Hukunci
Daga Ebere Agozie
Abuja, Disamba 12, 2025 (NAN) Kotun Koli a ranar Juma’a ta soke afuwar da Shugaba Bola Tinubu ya yi wa wata
mata da ke zaune a Abuja, Maryam Sanda, kuma ta tabbatar da hukuncin kisa da ƙananan kotuna suka yanke mata.

An yanke wa Sanda hukuncin kisa ta hanyar ratayewa a shekarar 2020 saboda kashe mijinta, Bilyaminu Bello, a lokacin rikicin cikin gida.

Alkalin Kotun Moore Adumein a cikin hukuncin da ya jagoranci yanke hukunci ya yanke cewa masu gabatar da kara sun tabbatar da shari’ar ba
tare da wata shakka ba kamar yadda ake bukata, ya kara da cewa Kotun Koli ta yi daidai da ta tabbatar da hukuncin kotun farko.

Adumein ta yanke hukuncin cewa ba daidai ba ne Shugaban Kasa ya nemi yin amfani da ikon afuwarta kan shari’ar kisan kai da aka yi, wanda ake jiran daukaka kara.

Kotun Koli ta warware dukkan batutuwan da aka gabatar a cikin daukaka karar da ta shigar a kanta kuma ta yi watsi da daukaka karar saboda rashin cancanta.

Kotun Koli, a cikin hukuncin da ta yanke na raba-raba tsakanin mutane huɗu da ɗaya, ta tabbatar da hukuncin kisa da Kotun Daukaka Kara ta yanke wa Sanda.

Kotun Daukaka Kara ta amince da hukuncin da wata Babbar Kotun Babban Birnin Tarayya (FCT) ta yanke mata, inda ta yanke mata hukuncin kisa ta hanyar ratayewa.

Kwanan nan Shugaba Tinubu ya rage hukuncin da aka yanke wa Sanda zuwa shekaru 12 a gidan yari bisa dalilai na tausayi.(NAN)(www.nannews.ng)
EPA/SH
======
Sadiya Hamza ce ta gyara

‘Yan sanda sun gurfanar da manoma 3 a gaban kotu bisa zargin kashe shanu 33

‘Yan sanda sun gurfanar da manoma 3 a gaban kotu bisa zargin kashe shanu 33

Manoma
Daga Adebisi Fatima Sogbade
Ibadan, Disamba 11, 2025 (NAN) A ranar Alhamis, ‘yan sanda sun gurfanar da manoma uku a gaban kotun Majistare ta Iyaganku, Ibadan, bisa zargin kashe shanu 33 a matsugunin makiyaya.

Manoman uku sun hada da Rashidi Kareem; 60, Dele Julius; 41 da Musa Rasaki; 65, dukkansu ‘yan kauyen Kunbi, Akinyele, Ibadan, ana tuhumar su da laifin hada baki da kuma kisan shanu ba bisa ka’ida ba.

Lauyan Mai Shari’a, Sajent Akeem Akinloye, ya shaida wa kotun cewa manoman sun hada baki wajen aikata laifin.

Akinloye ya ce mutanen sun kashe shanu 33 da gangan ba bisa ka’ida ba, wadanda darajarsu ta kai Naira miliyan 20, mallakar Alhaji Aliyu Abubakar da Alhaji Muhammed Abubakar.

Ya ƙara da cewa an aikata laifin ne a ranar 27 ga Nuwamba tsakanin ƙarfe 1 na safe zuwa 6.40 na safe a ƙauyen Kunbi, yankin Akinyele na Ibadan.

Ya bayyana cewa duk da cewa shanun sun ci daga gonakin da rana, manoman sun je sun yanka shanun da daddare, laifin da ya saɓa wa sashe na 450 da 517 na Dokokin Laifuka na Jihar Oyo ta 2000.

Duk da haka, manoman sun musanta zargin kuma Babbar Alkali, Misis Olabisi Ogunkanmi, ta ba su beli a kan Naira miliyan ɗaya kowannensu, tare da mutum biyu da za su tsaya musu a kan kuɗi iri ɗaya.

Ogunkanmi ya ce dole ne ɗaya daga cikin waɗanda za su tsaya masa ya kasance dangin waɗanda ake tuhuma, kuma ya dage shari’ar har zuwa ranar 19 ga Janairu, 2026, don sasantawa.(NAN)(www.nannews.ng)
SAF/HA
=======

Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Katsina ta gabatar da tallafin N30,000 ga malamai a yankunan karkara

Katsina ta gabatar da tallafin N30,000 ga malamai a yankunan karkara

Tallafi
Daga Abbas Bamalli
Katsina, Disamba 11, 2025 (NAN) Gwamnatin Jihar Katsina ta sanar da gabatar da tallafin N30,000 ga malamai da aka tura yankunan karkara a fadin jihar.

Wannan ya biyo bayan amincewa da majalisar zartarwa ta jihar a taronta na 18 na yau da kullun wanda Gwamna Dikko Radda ya jagoranta ranar Laraba a Katsina.

Kwamishinan Ilimin Sakandare na jihar, Alhaji Yusuf Suleiman-Jibia ya bayyana hakan ga manema labarai a Katsina ranar Alhamis.

Suleiman-Jibia ya ce tallafin da za a bayar a kowane zangon karatu, zai kara wa malamai kwarin gwiwa da kuma rage musu nauyin da ke kansu.

A cewarsa, majalisar ta kuma amince da kafa Cibiyoyin Horar da Malamai a fadin Katsina, Daura da Funtua.

Yusuf-Jibia ya kara da cewa an yi nufin cibiyoyin ne don inganta karfin malaman firamare da sakandare ta hanyar horar da su kan inganta karfin aiki.

Ya bayyana cewa za a samo masu albarkatun daga manyan cibiyoyin ilimi, da kuma wasu masu ritaya daga fannin ilimi a jihar.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya tuna cewa an amince da shawarar gabatar da tallafin ne a wani taron koli a watan Satumba, wanda kungiyar Save the Children International (SCI) ta shirya, kuma Education Cannot Wait (ECW) ta dauki nauyinsa.

A taron kolin da aka yi don bikin ranar kare ilimi ta duniya daga hare-hare, Hajiya Raliya Yusuf, Daraktar Makarantu, Babbar Sakatare, a ma’aikatar, ta ce manufar ita ce a karfafa musu gwiwa su amince da tura su aiki, musamman a yankunan da ke da kalubalen tsaro.

Yusuf ta bayyana cewa abin damuwa ne ganin cewa malamai da yawa koyaushe suna son ci gaba da zama a cikin birane, suna barin yankunan karkara da malamai kalilan.

Ta ce ma’aikatar tana yin duk mai yiwuwa don magance matsalar, tana mai bayyana kwarin gwiwar cewa gabatar da tallafin zai taimaka.

Da take mayar da martani ga wannan, SCI ta yaba wa gwamnatin jihar kan wannan shiri, tana mai cewa hakan ya nuna wani muhimmin mataki na karfafa bangaren ilimi a fadin jihar.

Misis Atine Lewi, Manajan Shirin SCI ta ce, “A matsayinmu na ƙungiya da ke aiki don inganta sakamakon ilimi a Katsina, mun fahimci yadda wannan tallafin zai yi tasiri.

“Wannan ƙarfafawa ba wai kawai zai ƙarfafa himma a tsakanin malamai ba, har ma zai ƙarfafa su su ci gaba da zama a cikin al’ummomi masu nisa inda kasancewarsu ta fi muhimmanci.”

A cewar manajan shirin SCI, waɗannan tsoma bakin sun nuna wata hanya mai ma’ana da hangen nesa ta sake fasalin ilimi.(NAN)(www.nannews.ng)

AABS/BRM
==========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 11, 2025 (NAN) Sarakunan gargajiya da jami’an gwamnati sun jagoranci wani gagarumin tattaki na tunawa da kwanaki 16 na fafutukar yaki da cin zarafin mata (GBV) a jihar Sakkwato.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa GBV na nufin duk wani aiki na cin zarafi da aka yi wa mutum dangane da jinsinsa.

Barazana ce mai yaɗuwa wacce ke shafar mutane daga kowane zamani da yanayi, wanda ke bayyana nau’i daban-daban kamar cin zarafi na jiki, jima’i da na ɗabi’a, gami da cin zarafi na kud-da-kud, fatauci da karuwanci, wanda ake ɗauka a matsayin babban take haƙƙin ɗan adam.

NAN ta kuma ruwaito cewa kwanaki 16 na fafutukar yaki da GBV wani kamfen ne na Majalisar Dinkin Duniya na kasa da kasa wanda zai gudana daga ranar 25 ga watan Nuwamba, wanda ita ce ranar kawar da cin zarafin mata ta duniya, har zuwa ranar 10 ga Disamba, wadda ita ce ranar kare hakkin bil’adama ta duniya.

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Wannan lokaci ya nuna cewa cin zarafin mata na daya daga cikin tauye hakkin dan Adam da ya mamaye duniya.

An fara kamfen din ne a cikin 1991 a matsayin dabarar kokarin hada kai da kara kira ga kawar da cin zarafin mata da ‘yan mata.

Kowace shekara, Kwanaki 16 na Faɗakarwa suna mamaye ƙungiyoyi a duniya kuma suna jawo hankalin gwamnatoci zuwa ga al’amuran gaggawa da mahimmanci a kusa da GBV.

Taken 2025 16 Kwanaki na Faɗawa shine ‘Haɗin kai don Ƙarshen Rikicin Dijital ga Duk Mata da ‘Yan Mata’.

A karamar hukumar Bodinga, hakimin karamar hukumar, Alhaji Bello Abdurrauf, ya bukaci iyaye da malamai da su inganta shirin wayar da kan jama’a kan duk wani tashin hankali da kuma bukatar matasa musamman ‘yan mata su rika kai rahoto.

Abdurrauf ya bayyana dabarun wayar da kan jama’a game da wayar da kan jama’a don kawar da cin zarafi a tsakanin al’umma tare da jaddada muhimmancin kokarin hadin gwiwa kan wannan barazana.

Ya jaddada bukatar mutane su hada kai a fafutukar kare haƙƙoƙi da mutuncin dukkan ‘yan Najeriya, musamman ma waɗanda suka fi rauni.

Basaraken ya yabawa hukumar UN Women da ta tallafawa shirin wayar da kan da kuma wasu shiriruwa a karamar hukumar Bodinga.

“Ta hanyar aiki tare da gyare-gyare, za mu iya gina al’umma inda aminci, adalci da daidaito ke wanzuwa,” in ji shi.

Shima da yake jawabi, babban sakataren ma’aikatar mata da kananan yara ta jihar Sokoto, Alhaji Abubakar Alhaji, ya yabawa hukumar kula da yawan al’umma ta hukumar UN Women da sauran abokan huldar hadin gwiwa da suke bayarwa wajen magance cin zarafin mata da ‘yan mata.

Alhaji ya ce tattakin da ayyukan da ke da alaƙa ba wai kawai alamu ne na alama ba, suna nuna ƙudurinmu da kuma kiranmu na ɗaukar mataki kan cin zarafin da ya shafi jinsi kai tsaye.

Ya yi kira da a ƙara ɗaukar mataki kan cin zarafi ta hanyar yanar gizo wanda ya zama barazana ga mata da ‘yan mata, yana mai lura da cewa shirin zai ci gaba da tallafawa abokan hulɗa da ke aiki don kawar da duk wani nau’in wariya da cin zarafi.

A karamar hukumar Sakkwato ta Kudu, Hakimin Gagi, Alhaji Sani Umar-Jabbi, ya bukaci masu ruwa da tsaki da su dauki kwakkwaran mataki don kare marasa galihu tare da tabbatar da hukunta masu aikata ta’asar.

Umar-Jabbi ya bayyana kowane nau’i na GBV tare da neman ƙarin matakan haɗin gwiwa kan tsaftace al’umma daga kowane nau’i na cin zarafi, imani na al’adu da rashin fahimta da kuma ayyuka masu cutarwa.

NAN ta ruwaito cewa jami’ar shirin UNFPA, Mrs Rabi Sagir, darakta mata a ma’aikatar mata da kananan yara, Hajia Hauwa’u Jabo, ta shawarci daliban tje kan illolin da ke tattare da cutar ta GBV. (NAN)( www.nannews.ng )

HMH/BRM

===========

Edited by Bashir Rabe Mani

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto
Mutuwa
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 10, 2025 (NAN) Dakarun runduna ta 8 ta sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wani fitaccen shugaban ‘yan bindiga, Kachalla Kallamu, a karamar hukumar Sabon Birnin Jihar Sakkwato.
Wata majiya mai tushe daga jami’an tsaro ta bayyanawa kamfanin dillancin labarai na kasa NAN babban nasarar aikin a ranar Talata a Sokoto.
Majiyar wadda ta nemi a sakaya sunanta ta ce, Kallamu, na kusa ne kuma babban shugaban ‘yan bindigar, Bello Turji tare da hadin gwiwar ‘yan banga a yankin.
Wata majiya mai tushe ta tabbatar da cewa an kashe Kallamu ne tare da daya daga cikin manyan masu samar da kayayyaki na Turji a safiyar ranar Litinin, a kusa da kauyen Karawa, a yayin wani gagarumin farmakin da wasu gaggan sojojin runduna ta 8 ta sojojin Najeriya suka kai.
Kallamu ya fito ne daga garin Garin-Idi a karamar hukumar Sabon Birni, wanda aka san yana gudanar da ayyukansa a cikin yankin yana haifar da matsala ga al’ummomin yankin a jihar.
An gano cewa Kallamu ya koma yankin kwanan nan bayan ya tsere daga harin da sojoji suka kai masa a watan Yunin 2025, inda ake kyautata zaton ya nemi mafaka a Kogi.
NAN ta tuna cewa mai ba gwamna Ahmad Aliyu shawara kan harkokin tsaro, Kanar Ahmad Usman mai ritaya da sauran ‘yan kasa sun yabawa rundunar sojin Najeriya bisa gagarumar nasarar da aka samu na yaki da ‘yan fashi a jihar.
Usman ya ce sojojin sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindiga da dama a karamar hukumar Sabon Birni da suka yi yunkurin yi wa ‘yan kasuwa kwanton bauna da ke tafiya daga kauyen Tarah zuwa kasuwar mako-mako.
” Saurin mayar da martani, kwarewa, da jajircewa da jami’an sojin mu suka nuna sun kawar da abin da ka iya zama wani lamari mai ban tausayi kuma sun sake jaddada aniyarsu ta kare rayuka da dukiyoyin jama’armu.
“Gwamnatin jihar ta yaba da wannan kokarin kuma ta amince da sadaukarwar da jami’an tsaron mu ke yi,” in ji Usman.
NAN ta kuma kara da cewa sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wasu da ake zargin ‘yan fashi ne su 13 tare da kwato makamansu a kauyukan Tarah da Karawa da ke karamar hukumar Sabon Birni.
A cewar mazauna garin, sojojin da ke Karawa kusa da Kwanan Kimbo sun yi artabu da ‘yan ta’addan a wani artabu da ya dauki tsawon sa’o’i a ranar Litinin.
Wata majiya daga al’ummar da ta nemi a sakaya sunanta ta shaida wa NAN a ranar Talata cewa sojojin sun yi wa ‘yan ta’adda kwanton bauna ne daga bisani suka bi su zuwa yankin nasu.
“Sojoji sun yi musu kwantan bauna, daga baya ‘yan bindigar suka ja da baya suka gudu zuwa yankinsu na rafin.
“Mun kirga gawarwakin ‘yan ta’addan guda tara a yankinmu, kuma an samu wasu hudu a cikin dajin da ke kusa da rafi.
“Sojoji sun kuma kwato makamai da dama tare da kai su Karawa,” inji majiyar.
Wata majiya mai tushe daga rundunar ta tabbatar da faruwar lamarin tun da farko ta kuma shaidawa NAN cewa, an yi artabu da ‘yan ta’addan ne a inda suka kashe ‘yan ta’adda da dama.
Majiyar ta ce babu wani hasarar rayuka a bangaren sojojin, inda ta ce an kwato bindigogi kirar AK 47 guda takwas da alburusai masu yawa daga hannun ‘yan fashin.
Majiyar ko da yake ba ta ba da izinin yin magana kan lamarin ba, ta bayyana cewa ‘yan ta’addar sun sha kashi sosai kuma rundunar Operation Fansan Yamma ce ta gudanar da aikin.
Majiyar ta tabbatar da cewa, ‘yan bindigar sun kuma kai hari a unguwar Gatawa, inda suka fuskanci ‘yan banga na yankin tare da wata tawagar sojojin da suka murkushe su tare da fatattakar ‘yan ta’addan.
Wasu mazauna Karawa da kauyukan da ke makwabtaka da su sun yi murnar nasarar da sojojin suka samu tare da yin kira da a ci gaba da gudanar da aikin ceto al’umma daga kowane irin hare-hare.

Haka kuma dan majalisar mai wakiltar karamar hukumar Sabon Birni a majalisar dokokin jihar Sokoto, Alhaji Aminu Boza ya ce an ga akalla gawarwaki tara da ake kyautata zaton na ‘yan ta’addan ne.

Boza ya ce ana ci gaba da gudanar da bincike.
NAN ta kuma kara da cewa kauyen Gatawa da wasu al’ummomi da ke kusa da karamar hukumar Sabon Birni sun fuskanci hare-hare daga ‘yan bindiga. (NAN) (www.nannews.ng)
HMH/BRM
===========
Edited by Bashir Rabe Mani
Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Ƙungiyoyi

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 9, 2025 (NAN) Wata kungiya mai zaman kanta mai suna Pathfinder Women and Children Development Initiative (PWCDI) ta sake farfado da kungiyoyin bayar da agajin gaggawa domin magance matsalar cin zarafin mata da kuma karfafa hadin gwiwar al’umma a fadin jihar Sakkwato.

Shugabar shirin, Hajia A’isha Dantsoho, ta bayyana hakan a yayin taron wayar da kan jama’a da aka shirya a wani bangare na gudanar da bukukuwan kwanaki 16 na fafutukar yaki da cutar ta GBV a ranar a Sakkwato.

Dantsoho ta jaddada bukatar kara hada kan al’umma, wayar da kan jama’a da kuma tattaunawa tsakanin mutane don magance karuwar yaduwar cin zarafi GBV a cikin al’umma.

Ta jaddada bukatar gwamnatoci a dukkan matakai su ba da fifiko wajen kafa kungiyoyin sa kai don tallafawa kokarin rigakafin GBV.

A cewarta, irin waɗannan matakan suna da mahimmanci don magance rashin fahimta, karya al’adun shiru da ƙarfafa matsuguni da tsarin tallafi na zamantakewar zamantakewa ga waɗanda suka tsira.

Dantsoho ya gargadi al’umma da su guji boye fyade da sauran manyan laifuffuka ko kuma bata shaida kafin a kammala bincike.

Ta bayyana irin wannan katsalandan a matsayin babban cikas ga adana shaidun da ake bukata domin samun nasarar gurfanar da masu laifin a gaban kotu.

Ta kara da cewa ‘yan kasa suna da alhakin fadada muryoyin wadanda suka tsira, da kalubalantar labarai masu cutarwa da kuma kula da jama’a kan batutuwan da suka shafi GBV.

Dantsoho ta yi nuni da cewa, rashin tsaro, tabarbarewar tattalin arziki, munanan ayyuka na al’adu da kuma raunana tsarin aiwatar da doka na ci gaba da fallasa mata da ‘yan mata ga cin zarafi daban-daban a yankin.

Ta kuma yi kira da a karfafa matakan GBV a ofisoshin ‘yan sanda, makarantu da wuraren kiwon lafiya don inganta tsarin mayar da martani da samun damar ayyukan tallafi.

A cikin laccar da ya gabatar kan ilimin zamani, Malam Ahmad Junaidu ya bayyana taken wannan shekara mai taken “Haɗin kai don kawo ƙarshen cin zarafin mata da ‘yan mata a dijital  a matsayin wanda ya dace da lokaci, yana mai jaddada mahimmancin haɓaka wayar da kan jama’a ta hanyar sadarwa ta zamani don dakile GBV ta yanar gizo.

Junaidu ya bayyana illolin da ke tattare da yada abubuwan da ke take hakkin ‘yan kasa a shafukan sada zumunta, ya kuma bukaci hukumomi su kara wayar da kan jama’a kan kariyar dijital da rigakafi kan cin zarafin GBV.

A nasa jawabin, Alhaji Bello Tambuwal daga ma’aikatar kasafin kudi da tsare-tsare ta tattalin arziki ya yabawa wadanda suka shirya taron kan zabar batutuwan da suka dace da kuma kai hari ga matasa, wadanda suka kasance masu saurin kamuwa da tashin hankali na zamani.

Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa hukumar kula da yawan al’umma ta Majalisar Dinkin Duniya (UNFPA) ta tallafa wa taron kuma ya samu halartar nakasassu, daliban Islamiyya, matasa, matasa da sauran kungiyoyin al’umma. (NAN) (www.nannews.ng)

HMH/AMM

========

Abiemwense Moru ne ya gyara

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Haɗin kai

By Sumaila Ogbaje

Abuja, 9 ga Disamba, 2025 (NAN) Najeriya da Saudiyya a ranar Talata sun rattaba hannu kan wata yarjejeniyar fahimtar juna (MoU) don karfafa hadin gwiwar tsaro da soja a tsakanin kasashen biyu.

Karamin ministan tsaro na Najeriya, Dr Bello Mohammed Matawalle, da mataimakin ministan tsaro na kasar Saudiyya, Dr Khaled Al-Biyari ne suka sanya hannu kan yarjejeniyar.

Wannan na kunshe ne a cikin sanarwar mai dauke da sa hannun mataimakin daraktan yada labarai da hulda da jama’a, Enderline Chukwu, ranar Talata a Abuja.

Matawalle ya bayyana yarjejeniyar a matsayin “muhimmin ci gaba” da zai bunkasa gine-ginen tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

A cewarsa, yarjejeniyar za ta karfafa state tsaren tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

Ya ce yarjejeniyar za ta fara aiki ne na tsawon shekaru biyar, wanda ya hada da hadin gwiwa a fannin horaswa, atisayen hadin gwiwa, da musayar bayanan sirri, da ba da taimako, da dabaru, da sauran ayyukan tsaron da aka amince da juna.

“Za a iya sake duba shi tare da sabunta shi har tsawon shekaru biyar, yayin da ko wanne bangare zai iya dakatar da shi tare da sanarwar diflomasiya na watanni uku.

“Ana sa ran MoU zai samar da ci gaba mai ma’ana ga Najeriya, da suka hada da inganta ilimin aikin soja, inganta shirye-shiryen aiki ta hanyar atisayen hadin gwiwa da karfafa hadin gwiwar yaki da ta’addanci,” in ji shi. (NAN) (www.nannews.ng)

OYS/BHB

=======

Buhari Bolaji ne ya gyara