• Home
  • Shafin Labarai

Shafin Labarai

Hukumar IOM ta kaddamar da shirin rigakafin rikice-rikice na Yuro miliyan 5.1, don habakar juriya a Katsina, Zamfara 
Uncategorized

Hukumar IOM ta kaddamar da shirin rigakafin rikice-rikice na Yuro miliyan 5.1, don habakar juriya a Katsina, Zamfara 

Hukumar IOM ta kaddamar da shirin rigakafin rikice-rikice na Yuro miliyan 5.1, don habakar juriya a Katsina, Zamfara 

Aikin
Zubairu Idris
Katsina, Satumba 8, 2025 (NAN) A ranar Litinin ne Hukumar Kula da Hijira ta Duniya (IOM), ta kaddamar da wani asusu na Euro miliyan 5.1 don bunkasa shirye-shiryen rigakafin rikice-rikice a jihohin Zamfara da Katsina.
Shirin na tsawon watanni 18 mai taken: “Rigakafin Rikici, Magance Rikici da Juriya a Jihohin Katsina da Zamfara (CPCRR),” za a aiwatar da shi ne tare da hadin gwiwar EU, Mercy Corps da Cibiyar Dimokuradiyya da Ci Gaba (CDD).

Hukumar IOM ta kaddamar da shirin rigakafin rikice-rikice na Yuro miliyan 5.1, don habakar juriya a Katsina, Zamfara 

Madam Dimanche Sharon, shugabar ofishin IOM a Najeriya, ta ce shirin ya mayar da hankali ne wajen mayar da juriya zuwa zaman lafiya da kwanciyar hankali.
“Yana nufin samar da kwamitocin zaman lafiya na cikin gida ta yadda za a iya magance rigingimu a kan teburin, ba ta hanyar tashin hankali ba.
“Hakanan yana nufin dawo da rayuwa ta hanyar horar da sana’o’i, tallafin noma da kananan sana’o’i, ta yadda matasa da mata za su iya gina makomarsu ba tare da tsoro ba.
“Tare da goyon baya daga Tarayyar Turai / Kayayyakin Siyasa na Ƙasashen waje (FPI), da kuma haɗin gwiwa tare da Mercy Corps Netherlands da Cibiyar Dimokiradiyya da Ci gaba.
“IOM Najeriya na aiki kafada da kafada da gwamnati, abokan hulda da al’ummomi, don magance musabbabin rikice-rikice,” in ji ta.
Jami’in na IOM ya ce shirin zai shafi ‘yan gudun hijira da kuma al’ummomin da suka karbi bakuncinsu a fadin kananan hukumomi 10.
Ta ce kananan hukumomin da suka halarci taron sun hada da takwas a Katsina da biyu a Zamfara, inda ta jaddada cewa mutane 95,000 da aka yi niyya za su mayar da juriya zuwa zaman lafiya da kwanciyar hankali.
Amb. Gautier Migno, Jakadan Tarayyar Turai a Najeriya, ya ba da tabbacin ci gaba da bayar da goyon bayan kungiyar EU ga shirin dorewa da ci gaban Najeriya.
Ya ce kungiyar ta EU ta kara kaimi wajen bayar da tallafi ga fannin ilimi da makamashi, inda ya bayyana cewa, yanzu ta mai da hankali kan zaman lafiya da tsaro.
Migno ya jaddada mahimmancin shigar mata da nakasassu cikin hanyoyin samar da zaman lafiya.
Gwamna Dikko Radda ya bayyana aikin a matsayin wani sabon zamani na fata da ci gaban jihar.
Ya ce an rufe wasu makarantu kuma manoma sun yi watsi da filayensu saboda rigingimu musamman a kananan hukumomin da ke kan gaba.
Radda ya ce tunkarar rikicin na bukatar jajircewa sosai daga gwamnati da sauran masu ruwa da tsaki, ya kuma yabawa kungiyar EU kan wannan aiki da aka yi da nufin magance matsalar. (NAN) (www.nannews.ng)
ZI/RSA
======
Rabiu Sani-Ali ya gyara
Noma da Kiwo

Jihar Kaduna ta fadada hanyoyin karkara domin bunkasa noma

 

Hanya

 

By Mustapha Yauri

 

Zaria (Jihar Kaduna) Satumba 8, 2025 (NAN) Gwamnatin jihar Kaduna ta fara aikin gina titunan karkara a fadin jihar domin bunkasa harkokin noma a jihar.

Yunkurin dai na nufin saukaka zirga-zirgar kayan amfanin gona, tare da inganta kasuwannin manoma da kuma karfafuwar samar da abinci a fadin jihar.

Babban sakataren ma’aikatar noma, Alhaji Umar Abba ne, ya shaidawa kamfanin dillancin labarai na kasa NAN a Zariya, cewa, shirin na da nufin rage asarar da ake samu bayan girbi.

Ya ce, gwamnatin Gwamna Uba Sani, ta jajirce wajen samar da hanyoyin shiga karkara, domin karfafa ayyukan noma da bunkasa zamantakewa da tattalin arziki, tare da ci gaban al’umma baki daya.

Abba ya kara da cewa, shirin na hadin gwiwa ne tsakanin bankin duniya da gwamnatin jihar Kaduna, a karkashin shirin samar da ayyukan noma na karkara (RAAMP).

Babban sakataren ya ci gaba da cewa, a kwanakin baya ma’aikatar ta gudanar da ziyarar gani da ido, a kashi na biyu na wasu al’ummomin da suka ci gajiyar ayyukan hanyoyin.

Sakataren ya bukaci ‘yan kwangila, da su kammala ayyukan cikin gaggawa tare da kiyaye ka’idoji.

Hakazalika, Ko’odinetan ayyukan, Malam Zubairu Abubakar, ya zayyana wasu daga cikin ayyukan hanyoyin da ake gudanarwa a matakai daban-daban.

Ya ce sun hada da tituna Sama da kilomita 50 na Fala zuwa Sayasaya, Masama Gadas zuwa Anchau Road a karamar hukumar Ikara.

Sauran in ji shi, sun hada da titin Gora zuwa Kwoi, mai tsawon kilomita 3.5 a karamar hukumar Jaba, sannan titin Aduwan Gida zuwa Fadan Kaje mai nisan kilomita 5.6 a Zonkwa.

Akwai kuma na karamar hukumar Zangon Kataf da titin Illa zuwa Kofato, mai kilomita 13.4 a karamar hukumar Igabi da titin Sabon Tasha zuwa Juji zuwa Unguwar Barde da sauransu.

A cewar mai gudanar da aikin, duk ayyukan hanyoyin shiga karkara karkashin RAAMP, za a kammala sune a karshen shekarar 2025.

Don haka, ya yi kira ga mazauna yankin da masu amfani da hanyoyin, da su ci gaba da bada hadin kai ga ‘yan kwangilar, domin kammala da ayyukan cikin sauki da kuma dace. (NAN) (www.nannews.ng)

 

AM/KLM

Fassarar Aisha Ahmed

 

Uncategorized

CDS ya bukaci matasa su rungumi tarbiya, hadin kai

CDS ya bukaci matasa su rungumi tarbiya, hadin kai

Wasanni

By Sumaila Ogbaje

Abuja, 5 ga Satumba, 2025 (NAN) Babban Hafsan Hafsoshin Najeriya (CDS), Janar Christopher Musa, ya bukaci matasan Najeriya da su rungumi hadin kai, da’a da juriya a matsayin jagorar dabi’u don gina kasa.

Musa wanda ya samu wakilcin AVM Nkem Aguyi, Manajan Darakta na Kamfanin Defence Holding Company Ltd, shi ne ya bayar da wannan umarni a lokacin rufe gasar wasannin matasa na barikin soja na Abuja na shekarar 2025.

Ya ce matasa na tunatar da al’umma cewar wasanni ba wai gasa ba ne kawai.

A cewarsa, kowane gudu, kowane wucewa, da kuma duk wani farin ciki ya nuna cewa aikin haɗin gwiwa da abokantaka sun yi zurfi a cikin barikinmu.

“A cikin wannan ruhi ne muke samun karfin sojojin mu da kuma al’ummarmu,” in ji shi.

Ya yabawa dukkan ‘yan wasan, inda ya ce ko sun dauki kofunan gida ko a’a, duk sun yi nasara ne saboda nuna jajircewa da jajircewa da kuma da’a.

CDS ya kuma amince da kalubalen da matasa ke fuskanta, da suka hada da rashin tsaro da shan miyagun kwayoyi.

Ya jaddada cewa ta hanyar aiki mai kyau da jagoranci, sojojin za su ci gaba da tallafawa shirye-shiryen da ke karfafa matasa da karfafa al’umma.

Da yake jawabi a madadin ’yan wasan, Nisi Michael, mai shekaru 15, ya gode wa CDS bisa goyon bayan da yake ba wa matasa da kuma ci gaban wasanni.

Michael ya godewa iyaye, kwamandojin kantomomi, masu horarwa da masu shirya gasar saboda ja-gorarsu da kwarin gwiwa.

Ya ce gasar ta koyar da su da’a, hada kai da juriya da za ta kasance wa tare da su fiye da fagen wasa.

“Ko mun dauki kofi ko a’a, dukkanmu zakara ne,” in ji shi.

Gasar wadda ta dauki tsawon kwanaki hudu ana gudanar da gasar ta hada matasa daga barikokin soji da ke fadin birnin tarayya Abuja a fafatawar da suka yi na kwarewa da jajircewa, amma abu mafi muhimmanci shi ne nuna hadin kai da ‘yan uwantaka.

’Yan wasan da suka fito daga barikokin soji daban-daban da ke babban birnin tarayya Abuja sun fafata a gasar kwallon kafa da kwallon raga da kuma kwallon kwando na maza da mata.

Lungi Barracks ya fito da gwanaye gabaɗaya tare da zinare a ƙwallon ƙafa (rukunin maza); kwallon kwando da wasan kwallon raga a rukuni na maza da mata. (NAN) (www.nannews.ng)
OYS/YMU
Edited by Yakubu Uba
=====

 

Uncategorized

Gidauniyar Gates ta yi kira da a dauki kwararan matakai kan kyautata jinsi a Najeriya

Gidauniyar Gates ta yi kira da a dauki kwararan matakai kan kyautata jinsi a Najeriya

Jinsi

By Oluwafunke Ishola

Lagos, 5 ga Satumba, 2025 (NAN) Gidauniyar Gates ta bukaci shugabannin Najeriya da su hanzarta aiwatar da manufofin kyautata jinsi ta hanyar tashi daga kaddamar da manufofi zuwa ainihin karfafawa ga mata da ‘yan mata.

Gidauniyar ta jaddada cewa nasarar ci gaban Najeriya ya ta’allaka ne kan fassara manufofi zuwa ayyuka na zahiri da za su amfanar da mata don cimma burinsu na kiwon lafiya da bunkasar tattalin arzikin mata baki daya.

Ekenem Isichei, mataimakin daraktan shirin bayar da shawarwari da sadarwa (PAC) a gidauniyar Gates ne ya yi wannan kiran a lokacin da yake jawabi a taron hada kan jinsi da jinsi na shekarar 2025 wanda Cibiyar Innovation Policy (PIC) ta shirya a Abuja.

Taron mai taken: “Sabbin Muryoyi da Sabbin Hanyoyi don Hazakar Jama’a” ya tattaro ma’aikatan gwamnati, kamfanoni masu zaman kansu da kungiyoyin farar hula don tattaunawa kan hada jinsi da tasirinsa kan ci gaban tattalin arziki da ci gaba.

Isichei ya ce ba za a iya samun ci gaba mai dunkulewa ba har sai an ba wa mata fifiko da gangan a manufofin kasa da na jihohi, yana mai gargadin cewa ci gaban da aka samu a fannin kiwon lafiyar mata da karfafawa mata na iya tsayawa ba tare da kwakkwaran samar da cibiyoyi da kasafin kudi ba.

“Manufarmu ita ce amfani da iliminmu da jari don baiwa gwamnati damar yin aiki mafi kyau ga al’ummarta don aiwatar da alkawurran kasafin kudi na manyan sabbin fasahohin kiwon lafiya, daidaita tsarin bayar da tallafi, tsarawa da aiwatar da tsare-tsaren ci gaban kasa a matakin jiha, da dai sauransu.”

Ya jaddada cewa tattaunawar ta kasance mai muhimmanci a daidai lokacin da tallafin da kasashen biyu ke baiwa Najeriya ya ragu da kashi 40 cikin 100 yayin da ake ci gaba da tsare-tsare da ke tallafa wa lafiyar mata da gangan.

Isichei ya kara da cewa kudaden da ake ba wa mata da kananan yara ya ragu da kashi 67 cikin dari.

“Muna taruwa a lokacin da albarkatu da kuzarin kawo cikas ga burin daidaiton jinsi ke raguwa.

“Tun da muka taru a shekarar da ta gabata, taimakon raya kasa na kasashen biyu da ke ba da taimako daga wata kasa mai bayar da tallafi ga Najeriya ya ragu da kashi 40 cikin 100, kuma an yi niyya musamman ga shirye-shiryen da ke tallafa wa lafiyar mata ko kuma karfafawa mata da gangan.

“Kudade don kula da lafiyar mata da yara a Najeriya ya ragu da kashi 67 cikin 100.

“Hakan yana nufin cewa ga kowane mata uku a yankinku, biyu daga cikinsu ba za su iya samun muhimman kayayyakin kiwon lafiyar mata da suka samu a bara.

“Lokacin da kashi 70 cikin 100 na matalautan Najeriya mata ne, ba za mu iya yin watsi da irin abubuwan da mata ke fuskanta na fita daga kangin talauci ba.

“A Gidauniyar, mun ga kwararan hujjoji da suka tabbatar da cewa saka hannun jari a fannin kiwon lafiyar mata da karfafa tattalin arzikin mata yana da tasiri mai dorewa a cikin tsararraki.

“Yana haifar da iyalai masu koshin lafiya, tattalin arziki mai ƙarfi, da kuma duniya mai adalci,” in ji Isichie.

Ya yi kira ga gwamnatocin kasa da na kananan hukumomi da su sanya hannun jari a tsarin fasaha da kuma dawwama a madafun iko don aiwatar da shirye-shirye yadda ya kamata ba wai kawai kaddamarwa ba.

“Wannan yana nufin samar da teburan jinsi, ƙarfafa tsare-tsare da sassan kasafin kuɗi, da kuma baiwa manajojin kananan cibiyoyin kiwon lafiya na gida da Jami’an Jinsi da kayan aiki da bayanai don jagoranci tare da tasiri.”

Ya kuma yi kira da a sadaukar da dukiyar jama’a ga mata, yana mai cewa kasafin kudin da ya dace da jinsi “ba zai iya zama aikin kasafin kudin shekara ba.”

Isichei ya yi kira da a bayyana manufofin kashe kudi ga matsakaitan masana’ntu da mata ke jagoranta, wadanda dole ne a kiyaye su, a ba su da kuma sanya ido.

Ya kuma tunatar da cewa, a kwanan baya gidauniyar Gates ta yi alkawarin bayar da dala biliyan 2.5 zuwa shekarar 2030 domin gudanar da bincike da bunkasa harkokin kiwon lafiyar mata, inda ya yi kira ga gwamnatoci, da kamfanoni masu zaman kansu, da kungiyoyin farar hula da su hada hannu da su.

Ko da yake an yaba wa ƙungiyoyin jama’a don tura shiga cikin tattaunawar ƙasa da kuma dacewa da gaggawa tare da tsayuwar aiki, Isichie ya bukaci shugabannin kamfanoni masu zaman kansu da su ga haɗa kai a matsayin tattalin arziki mai wayo maimakon sadaka.

A halin da ake ciki, shugabar kungiyar matan gwamnonin Najeriya (NGSF), Farfesa Olufolake Abdulrazaq, ta nanata kudurin dandalin na inganta daidaito tsakanin jinsi da karfafawa mata, tare da yin alkawarin daukar matakai masu karfi don wargaza shingayen tsarin.

Abdulrazaq ya ce tuni aka fara yin garambawul a matakin jiha daban-daban, yana mai jaddada cewa jihar Kwara ta rattaba hannu kan kudirin shigar da jinsi na kashi 35 cikin 100 na doka.

Ta kara da cewa yanzu haka jihohi 10 sun baiwa mata masu aiki hutun watanni shida na haihuwa.

A cewarta, jihohi da dama da suka hada da Imo, Ogun, da Ekiti, suna da mataimakan gwamnoni, inda jihar Kwara ke bayyana mata kashi 50 cikin 100 na wakilcin mata a majalisar ministocin ta.

Irin wadannan matakan, in ji Abdulrazaq, suna nuna ci gaban da aka samu wajen sake fasalin shugabanci da wakilcin shugabanci a Najeriya.

A wani jawabin, mataimakiyar gwamna ta biyu, babban bankin Ghana Matilda Sante-Asiedu, ta ce ci gaba na gaskiya ya wuce ci gaban tattalin arziki, domin ya samo asali ne cikin hada kai da wakilci ga kowa.

Daidaiton jinsi, ta ce “ba nauyi ba ne na ɗabi’a amma dabarun gina al’ummomin da suka haɗa da juna, juriya da wadata.

Canza labarin haɗawa yana buƙatar tunani mai canzawa da kuma tsarin da ba na al’ada ba don yin abubuwa.”

Ta bukaci dukkan shugabanni da masu tsara manufofi da su rungumi ra’ayoyi masu tsauri tare da kafa cibiyoyin da ke nuna hakikanin bambancin nahiyar Afirka. (NAN) (www.nannews.ng)

AIO/VIV

=======

Vivian Ihechu ne ya gyara

Uncategorized

Eid-el-Maulud: Musulmai sun yi addu’o’i, sadaka a lokacin bukukuwa

Eid-el-Maulud: Musulmai sun yi addu’o’i, sadaka a lokacin bukukuwa

Biki

Ikuru Lizzy

Port Harcourt, Sept.5, 2025(NAN) Wasu Musulmai a Ribas sun bayyana cewa bikin Mauludi ya fi mayar da hankali ne kan addu’o’i da sadaka fiye da liyafar da ake yi a yayin da farashin abinci ya tashi.

Sun bayyana hakan ne a lokacin da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ziyarci al’ummarsu a yankin Obio/Akpor na jihar a ranar Juma’a.

Mista Isa Daura, wani dan kasuwa ne a kasuwar Yam Zone da ke Iriebe, Obio/Apkor ya ce a halin yanzu Musulmai suna ba da gudummawar kudi don sayen rago da raba abinci, suna dafa abinci masu sauki yayin da suke mai da hankali kan addu’o’i da soyayya a bikinsu.

A cewarsa, mutane na fama da hauhawar farashin ta hanyar dafa abinci masu sauki da kuma mai da hankali kan addu’a da sadaka fiye da liyafa.

“Da yawa sun dogara da tallafin al’umma, don haka muna iya bakin kokarinmu wajen rage kashe kudade da ba su da mahimmanci don ganin bikin ya kasance mai ma’ana ba tare da fasa banki ba,” in ji Daura.

A cewar Sheik Ibrahim, shugaban musulmi a wani masallaci a Iriebe, bikin Eid-el-Maulud yana wakiltar maulidin Annabi Muhammad da kuma lokacin da musulmi za su yi tunani a kan rayuwarsa da koyarwarsa kamar kyawawan halaye da adalci.

Ya ce bikin ya kuma yi nufin hada kan al’umma wajen yin addu’o’i, da wa’azi, da tarukan farin ciki domin karfafa soyayya da sadaukarwa, tare da yada zaman lafiya, sadaka da sabunta ruhi.

Ya kara da cewa wani muhimmin al’ada ne, amma ba wajibi ba ne musamman ga wadanda ba za su iya ba.

“Farashin ya yi tsada kwanan nan, don haka, wasu iyalai suna tsallake yankan rago yayin bikin,” in ji shi.

Ita ma da take nata jawabin, wata ‘yar kasuwa a yankin Oyigbo, Uwargida Amina Haruna ta bayyana cewa, farashin kayan sawa da kayan ya kuma tashi yayin bikin.

A cewarta, kayan a halin yanzu suna tsakanin N9,500 kowace yadi na yadi da kuma N35,000 na kayan da aka kera; akwai zaɓuɓɓuka don tsarin kasafin kuɗin mutane daban-daban, dangane da araha.

“Ana yin bikin idi ne bisa ga kasafin kudin mutum, amma muhimmancin al’ada, soyayya da sadaukarwa, bai canza ba tsawon shekaru kamar yadda muke yi a yau.

Ta kara da cewa “Ina da kwarin gwiwar cewa bukukuwan da za a yi a nan gaba za su yi kyau yayin da muke sa ran samun ingantaccen tattalin arziki.”

NAN ta ruwaito cewa farashin raguna ya karu da kusan kashi 400 cikin 100 idan aka kwatanta da shekarar 2024, inda wasu manya suka kai Naira miliyan 1, yayin da karami kuwa Naira 250,000.

Mista Ben Oputa, dan kasuwa ne a babbar kasuwar Oyigbo, ya ce farashin sauran kayan abinci da suka hada da wake da shinkafa da barkono da albasa su ma sun karu zuwa sama da kashi 20 cikin dari.

Ya danganta hauhawar farashin da hauhawar farashin kayayyaki da rashin tsaro. (NAN) (www.nannews.ng)

LMI/JEO

=======

Lafiya

Al’ummar Adamawa sun koka da barkewar bakuwar cuta

Daga Ibrahim Kado

Fufore (Adamawa), Satumba 5, 2025 (NAN) Mazauna garin Malabo a karamar hukumar Fufore ta jihar Adamawa, sun nuna damuwarsu kan barkewar wata bakuwar cuta da ke damun sassan jiki tare da haifar da radadi mai tsanani.

Wasu majinyata da suka zanta da Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya a Malabo a ranar Juma’a, sun ce cutar kan fara ne kamar borin jiki, daga baya kuma sai ta watsu, kuma a hankali tana cin naman jiki tare da lalata kasusuwa.

Misis Phibi Sabo, ta ce ta shafe makonni tana fama da cutar.

“Abun ya fara kamar borin jiki mai zafi, daga baya ya kumbura ya fashe, sa’an nan ya fara cinye naman da ke kafada, yana lalata kasusuwa kuma ya jawo mun ciwo mai tsanani.

“Hakan ya sa ni rauni a fili, ba zan iya bayyana abin da ke faruwa da ni ba, duk da cewa na ziyarci asibiti kuma na sami magunguna,” in ji Sabo.

Ta yi kira ga gwamnati da tallafa, inda ta nuna cewa da yawa daga cikin majinyata ba za su iya yin ayyukansu na yau da kullum ko kuma tallafa wa iyalansu ba.

“Don Allah, muna son taimakon gwamnati kafin al’ummarmu ta salwanta,” Sabo ya yi kuka.

Ta kuma jaddada bukatar gwamnati ta binciki musabbabin cutar, tare da samar da kayan agaji ga gidajen da lamarin ya shafa.

Wani da abin ya shafa, Malam Junaidu Adamu, shi ma ya ce ya shafe sama da watanni biyu yana fama da irin wannan ciwon, ya bayyana irin wadannan alamomin.

“Kimanin watanni biyu da suka wuce bayan na dawo daga gona, sai na ji zafi a kafata, sai ta fara kamar borin jiki, sai ta fashe ta bazu har namana ya fara rubewa.

“Ina kashe kimanin Naira 25,000 a mako-mako wajen sayen magunguna, amma idan na sha, sai ya kara tsananta yanayin.

“Yanzu matata tana gida don ta kula da ni da yaran, wanda hakan ya shafi rayuwarmu,” in ji shi.

Adamu, ya kuma roki gwamnati da ta gaggauta kawo dauki kafin cutar ta yadu zuwa ga sauran al’umma.

Da yake tabbatar da lamarin, Hakimin Malabo, Alhaji Aliyu Hammawa, ya ce akalla mutane 30 ne abin ya shafa.

Ya ce a halin yanzu mutane takwas daga ciki suna karbar magani a asibitin Koyarwa na Jami’ar Modibbo Adama (MAUTH) a Yola, yayin da wasu kuma ke samun kulawa a cibiyar kula da lafiyar al’umma.

Ya kuma yabawa gwamnatin jihar, bisa gaggauta daukar matakin da yi, tare da yin kira da a gaggauta gudanar da bincike don gano musabbabin cutar.

Shima da yake tabbatar da bullar cutar, Shugaban Hukumar Kula da Lafiya a matakin farko ta Jihar Adamawa, Dakta Suleiman Bashir, ya ce hukumar tare da hadin gwiwar karamar hukuma, ta dauki nauyin mutane 28 da suka kamu da cutar.

Ya tabbatar da cewa mutane takwas ne kawai suka karbi magani.

Dakta ya kara da cewa, gwamnatin jihar ta riga ta biya kudin jinyar wasu a MAUTH, yayin da aka dauki samfuri domin yin gwaji.

“Ana sa ran sakamako a cikin kwanaki 10 masu zuwa. Muna kira ga wadanda abin ya shafa, da su karbi magani maimakon dogaro da magungunan gargajiya,” in ji shi.

Bashir ya bukaci mazauna yankin, da su gaggauta kai rahoton yanayin duk wani rashin lafiya da ba a saba gani ba, zuwa ga cibiyoyin kiwon lafiya don tantancewa da kyau (NAN) IMK/TIM/YMU

Edited by Yakubu Uba

 

Fassarar Aisha Ahmed

Gwamnatin Ogun ta ba da tabbacin cike gibin da ake samu a kiwon kaji
Uncategorized

Gwamnatin Ogun ta ba da tabbacin cike gibin da ake samu a kiwon kaji

Gwamnatin Ogun ta ba da tabbacin cike gibin da ake samu a kiwon kaji
Gwamnatin Ogun ta ba da tabbacin cike gibin da ake samu a kiwon kaji
Kaji
Daga Abiodun Lawal
Abeokuta, Satumba 4, 2025 (NAN) Gwamnatin Ogun ta ba da tabbacin cewa za ta cike gibin da ake samu a harkar kiwon kaji.Kwamishinan noma da samar da abinci, Bolu Owotomo ne ya bayar da wannan tabbacin a Abeokuta lokacin da ya jagoranci tawagar Bankin Duniya don duba aikin gina katafaren gidan gona da zai dauki kaji dubu dari a Eweje Farm Settlement,

Odeda.A cewar sa, ana gudanar da aikin ne a karkashin wani shirin da bankin duniya ta taimaka wa gwamnatin jihar Ogun (OGSTEP).

Owotomo ya kara da cewa aikin ya hada da gidajen zama guda biyar kowanne dakuna hudu da kuma rijiyoyin burtsatse na masana’antu guda uku.

Ya bayyana gamsuwa da inganci da kuma saurin aikin da aka yi, yana mai bayyana hakan a matsayin wani babban mataki na samar da abinci.

Yace ”gwamnatin Dapo Abiodun ta kuduri aniyar sake mayar da bangaren kiwon kaji domin samun ci gaba. ‘

“A Najeriya, kashi 30 cikin 100 ne kawai na bukatar mu na cin kaji.

“Amma idan wannan wurin yana noman sau biyar a shekara, za mu samu isassun tsuntsaye a duk shekara, daidai da burin gwamnanmu na kara samar da abinci a jihar Ogun da ma kasa baki daya.”

Ya kuma kara da cewa, aikin zai samar da ayyukan yi da kuma kara habaka ci gaba a karamar hukumar Odeda da kewaye, domin ana gudanar da irin wadannan ayyukan kiwon kaji a wasu sassan jihar domin karawa ginin na Eweje.Ya yi bayanin cewa “ana kan gina katangar kiwon kaji mai daukar nauyin 20,000 a Ijebu Igbo, yayin da ake kera alkalami mai daukar mutane 10,000 a kauyukan Ilaro da Ajegunle.”

A nata bangaren, Dokta Oluseyi Olugbire, shugabar ayyuka na bangaren aikin gona na OGSTEP, ta yaba da ci gaban da aka samu ya zuwa yanzu, tana mai cewa shirin da bankin duniya ya taimaka ya riga ya samar da sakamako mai kyau.Olugbire ya yabawa bankin da gwamnatin jihar bisa wannan hangen nesa da goyon baya, inda ya tabbatar da cewa aikin zai taimaka matuka wajen kawo sauyi a harkar noma da wadatar abinci a jihar da ma fiye da haka.

Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa broiler shine duk kajin da ake kiwo musamman
domin namasa.(NAN)(www.nannews.ng)


LKA/HA
=======
Hadiza Mohammed-Aliyu ta gyara

Tinubu ya bar Abuja zuwa Turai domin hutun shekara
Uncategorized

Tinubu ya bar Abuja zuwa Turai domin hutun shekara

Tinubu ya bar Abuja zuwa Turai domin hutun shekara

Tinubu ya bar Abuja zuwa Turai domin hutun shekara

Hutu
Daga Muhyideen Jimoh
Abuja, 4 ga Satumba, 2025 (NAN) Shugaban kasa Bola Tinubu zai bar Abuja 4 ga watan Satumba, don fara hutun aiki a Turai a wani bangare na hutun shekara ta 2025.

Mai magana da yawun shugaban kasa, Mista Bayo Onanuga ne ya bayyana hakan a wata sanarwa da ya fitar ranar Alhamis a Abuja.

Onanuga ya bayyana cewa hutun zai dauki kwanaki 10 na aiki.

Ya kara da cewa Tinubu zai shafe tsawon lokaci tsakanin Faransa da Birtaniya sannan ya dawo kasar.
(NAN)(www.nannews.ng)
MUYI/JPE
========
Joseph Edeh ne ya gyara 

Uncategorized

Hukumar NSCDC ta kama wanda ake zargi da damfarar mace N1.8m

Hukumar NSCDC ta kama wanda ake zargi da damfarar mace N1.8m

Damfara
Daga Ramatu Garba
Kano, Satumba 4, 2025 (NAN) Hukumar tsaron farin kaya ta Najeriya (NSCDC) a jihar Kano, ta ce ta kama wani matashi
dan shekara 28 (an sakaya sunansa) bisa zargin damfarar wata mata Naira miliyan 1.8.

Kakakin rundunar, Ibrahim Idris-Abdullahi ne ya bayyana hakan a wata sanarwa da ya fitar ranar Laraba a Kano.

Ya ce wanda ake zargin dan asalin karamar hukumar Garko ne, kuma mazaunin unguwar Kawo a cikin birnin Kano, ana zarginsa da yi matw alkawarin karya na inganta ilimi da kasuwanci mai riba.

“Wanda ake zargin ya yi amfani da laya wajen yaudarar  wata matar aure, inda ta raba ta da kudin da a samu sama da Naira miliyan daya da Dubu dari takwas,” inji shi.

Idris-Abdullahi ya ce rundunar ta kammala bincike kan lamarin, inda ya ce za a dauki matakin da ya dace a kan wanda ake zargin.

Ya kuma jaddada aniyar kare jama’a daga masu damfara da sauran miyagun ayyuka a jihar. (NAN)(www.nannews.ng)
RG/RSA
=======
Rabiu Sani-Ali ne ya gyara

 

Hukumar NAFDAC ta horas da masu yin burodi a Bauchi
Uncategorized

Hukumar NAFDAC ta horas da masu yin burodi a Bauchi

Hukumar NAFDAC ta horas da masu yin burodi a Bauchi

Tsafta
Daga Ahmed Kaigama
Bauchi, Satumba 4, 2025 (NAN) Hukumar kula da ingancin abinci da magunguna ta kasa (NAFDAC) ta wayar da kan manyan masu yin burodi a jihar Bauchi akan mahimmancin kyakkyawan tsarin tsafta (GHP) wajen noman biredi.

Shirin wayar da kan jama’a, mai taken “Masana’antar Biredi Ƙarfafa Biyayya ta GHP,” ya haɗu da masu yin burodi, masu
mulki, da masu ruwa da tsaki don haɓaka mafi kyawun ayyuka a cikin amincin abinci.

Da yake jawabi a wurin taron a ranar Talata, Mista Hamisu Yahaya, kodinetan NAFDAC na jihar, ya ce GHP ta kunshi
matakan da suka dace don tabbatar da amincin abinci da tsaftar muhalli a duk lokacin da ake samar da abinci.

“Wannan wani bangare ne na kokarin karfafa tsarin samar da abinci a Najeriya da kuma inganta samar da biredi lafiya,” in ji shi.

Yahaya ya bayyana cewa ayyukan biredi na bukatar tsauraran matakan tsafta, tsaftataccen wuri, ingantaccen maganin kwari, da kuma kula da abinci yadda ya kamata don hana kamuwa da cutar ta jiki, sinadarai, da kuma halittu.

Ya lura cewa GHP wani abu ne da ake buƙata don Kyawawan Ayyukan Masana’antu (GMP) da Binciken Hanzari da Matsalolin Kula da Mahimmanci (HACCP), waɗanda ke da mahimmanci don samar da aminci da ingancin gasa.

Har ila yau horon ya ƙunshi ka’idodin marufi, ƙa’idodin tsabta, ƙa’idodin alamar kasuwanci, da sauran mahimman matakan bin ƙa’idodin da aka tsara don haɓaka amincin abinci da tsaro.

Yahaya ya jaddada kudirin hukumar NAFDAC na karfafa bin ka’ida a bangaren buredi, tare da marawa burin gwamnatin tarayya na tabbatar da wadatar abinci da lafiyar al’umma.

A nasa jawabin, shugaban kungiyar Masters Diers and Caterers of Nigeria (AMBCN) reshen Bauchi, Alhaji Adamu Muhammad, ya yabawa hukumar ta NAFDAC bisa wannan shirin da aka yi a kan lokaci.

Ya ce wayar da kan jama’a zai inganta yadda gidajen burodin ke bin ka’idojin kare abinci na kasa da kasa.

Alhaji Usman Mohammed, mai kamfanin Haske Bread, ya kuma yaba wa horon tare da yin alkawarin cewa masu yin burodi za su aiwatar da tsarin tsaftar muhalli a harkokinsu na yau da kullum.

Kamfanin dillancin labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa, manyan masu ruwa da tsaki da suka halarci taron sun hada da wakilai daga hukumar kula da ingancin kasa (SON), cibiyar samar da kayayyaki ta kasa, hukumar wayar da kan jama’a ta kasa (NOA), da kuma hukumar kula da harkokin kamfanoni (CAC).(NAN)(www.nannews.ng)
MAK/AMM
=========
Abiemwense Moru ce ya gyara