Category Uncategorized

Uncategorized

Dan majalisa ya bayar da tallafin kudi da magunguna ga Almajiran da gobara ta shafa a Zamfara

Dan majalisa ya bayar da tallafin kudi da magunguna ga Almajiran da gobara ta shafa a Zamfara

Gudummawar
Ishaq Zaki
Gusau, 6 ga Fabrairu, 2025 (NAN) Dan Majalisar Wakilai, Aminu Jaji, ya bayar da tallafin kudi da magunguna da kayan agaji ga Almajiranda gobara ta shafa a karamar hukumar Kaura Namoda.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya ya ruwaito cewa gobarar da ta afku a ranar Talata, ta kona yara Almajirai 17 a wata makarantar kur’ani da ke garin Kaura Namoda a jihar Zamfara.

Akalla wasu mutane 17 da suka jikkata sakamakon gobarar sun kasance a halin yanzu suna karbar magani da kuma jinya a asibiti.

A wata sanarwa da ya fitar a Gusau a ranar Alhamis, Jaji mai wakiltar mazabar Birin Magaji/Kaura Namoda ta jihar Zamfara, ya bayyana kaduwarsa da alhininsa dangane da afkuwar lamarin.

Dan majalisar, wanda shi ne Shugaban Kwamitin Kula da Muhalli na Majalisar, ya bayyana lamarin a matsayin “damuwa” da kuma “babban rashi ga Zamfara da kasa baki daya”.

“Ina so in mika ta’aziyyata ga shugaban kasa Bola Tinubu, gwamnatin Zamfara, karamar hukumar Kaura Namoda, da kuma iyalan yaran da suka rasu kan lamarin,” in ji dan majalisar.

Jaji ya roki Allah Madaukakin Sarki da ya gafarta musu, ya kuma kiyaye afkuwar lamarin da ya faru a kasar nan.

“A madadina, iyalaina da daukacin al’ummar mazabana, ina rokon Allah Ya ba iyalan wadanda abin ya shafa kuma ya ba yaran da suka jikkata cikin gaggawa.

Jaji ya kara da cewa, “A yayin ziyarar, mun ba da tallafin kudi, magunguna da kayayyakin agaji ga iyalan wadanda abin ya shafa.” (NAN) (www.nannews.ng)

Sam Oditah ya gyara IZ/USO

Uncategorized

Tattalin arzikin Najeriya na habaka tare da bada damar zuba jari- Edun

Tattalin arzikin Najeriya na habaka tare da bada damar zuba jari- Edun

Zuba jari

Nana Musa

Abuja, 6 ga Fabrairu, 2025 (NAN) Ministan Kudi kuma Ministan Tattalin Arziki, Mista Wale Edun, ya ce tattalin arzikin Najeriya na karuwa tare da damammakin zuba jari.

Edun ya bayyana haka ne a lokacin da yake karbar babban tawaga daga bankin First Abu Dhabi, karkashin jagorancin shugaban rukunin bankin zuba jari, Martin Tricaud, a Abuja ranar Alhamis.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya NAN ya ruwaito cewa tawagar ta ziyarce shine ne domin tattauna hanyoyin zuba jari da kuma hada-hadar dabarun hadin gwiwa.

Ministan ya lissafta sauye-sauyen tattalin arzikin kasar cikin watanni 18 da suka gabata.

Ya lissafta muhimman gyare-gyare kamar farashin musayar waje da albarkatun man fetur da kasuwa ke tafiyarwa, da karuwar ciniki ta hanyar ciniki cikin ‘yanci na Afirka (AfCFTA), da samun karin kudaden shiga daga bangarorin mai da wadanda ba na mai ba.

Edun ya ce, wadannan matakan sun daidaita tattalin arzikin kasar, da habaka habakar tattalin arzikin cikin gida (GDP), da kuma karfafa daidaiton ciniki.

“Ci gaban da muka samu wajen daidaita tattalin arzikin kasa da bunkasar tattalin arziki, shaida ce ta yadda gwamnatinmu ta himmatu wajen yin garambawul ga tattalin arziki.

“Muna ɗokin nuna waɗannan damar ga masu zuba jari da abokan tarayya kamar Bankin Abu Dhabi na farko,” in ji shi.

Ministan ya ce gwamnati ta yi kokarin bunkasa noman abinci da kuma yadda za a samu sauki, tare da tabbatar da dorewar tattalin arziki na dogon lokaci.

Ya ce taron ya nuna wani muhimmin mataki a yunkurin kasar na jawo hankalin masu zuba jari daga kasashen waje da kuma karfafa dangantakar tattalin arziki da manyan abokan hulda.

“Wannan haɗin gwiwa tare da Bankin Abu Dhabi na farko ana sa ran buɗe sabbin damar saka hannun jari, samar da ayyukan yi, da haɓakar tattalin arziki,” in ji shi.

Tricaud ya yabawa Ministan bisa nasarar da kasar ta samu.

Ya ce hadin gwiwar zai samar da sakamako mai kyau ga Najeriya da Hadaddiyar Daular Larabawa (UAE). (NAN) (www.nannews.ng)

 

NHM/KAE

======

Edited by Kadiri Abdulrahman

 

Uncategorized

NAN ta haɗa gwiwa da wata cibiya don haɓaka rahotannin hijirar mutane

NAN ta haɗa gwiwa da wata cibiya don haɓaka rahotannin hijirar mutane 

Daga Lucy Ogalue /Fortune Abang

Abuja, 6 ga Fabrairu, 2025 (NAN) Cibiyar dabarun sadarwa da ci gaba (ISDEVCOM) ta yi kira da a hada gwiwa da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) don inganta sahihan labaran kan hijirar mutanem

ISDEVCOM tana bada horo ne na fannoni daban-daban, bincike da shawara da akan mayar da hankali kan magance matsalolin hana ci gaban al’umma ta hanyar sadarwa mai mahimmanci.

Dokta Azubuike Erinugh, Babban Wakili, Malami, kuma Ma’ajin Kungiyar Malamai da Dalibai na ISDEVCOM, ya yi wannan kiran ne a wata ziyara da suka kai wa Manajan Daraktan NAN, Mista Ali Muhammad Ali, ranar Alhamis a Abuja.

Ziyarar dai na zuwa ne a shirye-shiryen gudanar da taron kasa da kasa karo na 6 na ISDEVCOM mai taken ‘Japa: Sadarwar Hijira, Kasashen Waje, da Ci gaban Afirka ’ da aka shirya gudanarwa a Jami’ar Jihar Nasarawa da ke Keffi daga ranar 27 zuwa 28 ga Maris, 2025.

A cewar Erinugha, kalmomin Najeriya da dama, musamman ‘Jap a’, da suka shafi ƙaura, an shigar da su a hukumance a cikin ƙamus na Turanci.

Wannan, in ji shi, yana nuna bukatar yin haɗin gwiwa da NAN don tabbatar da daidaito a tattaunawar da ta shafi hijira.

“Don haka ne muka ga bukatar fara shigar da mutane a matakin digiri na biyu a cibiyar, ta yadda za su zama malamai kuma za su iya sadarwa ta hanyar dabara.

“Har ila yau, dalilin da ya sa muka zo nan don tattauna batun hijira shi ne, mun ga kalmomin Nijeriya da dama sun shiga ƙamus na Turanci; Japa da sauransu, saboda muna sadarwa.

“Taron kasa da kasa karo na 6 ya samar da wata kafa da cibiyar za ta ba da gudummawa wajen bunkasa sadarwa, musamman ta hanyar sadar da abin da gwamnati da kungiyoyi masu zaman kansu ke yi.

“Har ila yau, game da tabbatar da cewa an sanar da mutanen da ya kamata su ci gajiyar wadannan ayyukan.

“Mun zo nan ne don yin haɗin gwiwa tare da ku saboda kuna yin kyakkyawan aiki a cikin rawar da kuke takawa a fagen watsa labarai a duk faɗin Najeriya da sauran wurare.”

Hakazalika, Mista Uzoma Onyegbadue, magatakarda na Cibiyar Hulda da Jama’a ta Najeriya (NIPR), ya tabbatar wa Manajan Daraktan hadin gwiwa na NAN don tabbatar da nasarar shirin.

Ya bayyana cewa NIPR tare da hadin gwiwar ISDEVCOM za su yi aiki kafada da kafada da NAN domin inganta yadda Najeriya ke tafiyar da al’amuran hijira.

“NAN, a matsayinta na hukumar gwamnati, tana yada sahihan bayanai, kuma shine dalilin da ya sa muka yi imanin wannan haɗin gwiwa yana da mahimmanci, ba kawai don raba labarai ba amma don tsara labarai.

“Ta hanyar yada bayanai daga wannan taron, za mu yi wa kasarmu hidima sosai.

“Ba Najeriya kadai ba, nahiyar Afirka baki daya za ta amfana, domin idan Najeriya ta daidaita, Afirka ma za ta samu,” in ji Onyegbadue.

Da yake mayar da martani, Ali ya bayyana aniyar NAN ta gano wuraren hadin gwiwa da ISDEVCOM da kuma goyon bayan nasarar da aka samu a taron, wanda ke da nufin dakile munanan bayanai da rashin fahimta game da hijira.

“Hijira na taka muhimmiyar rawa wajen tsara labaran duniya; amincewa da kalmomin al’adun gargajiya na Najeriya irin su ‘Japa’ a cikin ƙamus na duniya ya tabbatar da tasirin Najeriya,” in ji Ali.

“Kalmar Japa ta sami karɓuwa a duniya kuma yanzu tana cikin ƙamus na Webster, tare da wasu kalmomin gida da yawa. Dole ne mu ba da aron muryoyinmu don haɓaka duka abubuwa masu kyau da marasa kyau na ƙaura.

“Abin da ke faruwa a yankin Arewa maso Gabas ya yi tasiri sosai ga daukacin Arewa da kuma sauran sassan kasar nan saboda gudun hijira.

” Al’amarin Japa da shigowar ‘yan Najeriya a kasashen waje, alal misali, na daya daga cikin manyan bakin haure a wajen Arewacin Turai”.

Ali ya nanata kudurin kamfanin na NAN na fadada ilimi kan hijira yana mai jaddada cewa har yanzu lamari ne mai matukar muhimmanci a cikin juyin halittar dan adam da kuma zantukan zamani.

Ya kuma baiwa tawagar NAN tabbacin goyon bayan cibiyar, yana mai tabbatar da cewa hukumar za ta yi duk mai yiwuwa wajen bayar da gudunmuwarta domin samun nasarar taron. ( NAN) www.nannews.ng

LCN/FEA/TAK

Tosin Kolade ne ya gyara shi

Uncategorized

Shugaba Tinubu ya tafi kasar Faransa gabanin taron yankin Afrika da zai gudana a Addis Ababa

Shugaba Tinubu ya tafi kasar Faransa gabanin taron yankin Afirka da zai gudana a Addis Ababa

Faransa
Daga Salif Atojoko
Abuja, Fabrairu 5, 2025 (NAN) Shugaba Bola Tinubu zai bar Abuja ranar Laraba zuwa birnin Paris na kasar Faransa,
a wata ziyarar aiki da zai kai Addis Ababa, babban birnin kasar Habasha.

A Birnin Addis Ababa, shugaba Tinubu zai bi sahun shugabannin Afirka a taron majalisar zartarwa karo na 46
da kuma zaman taro na 38 na shugabannin kasashen kungiyar Afrika wanda aka shirya yi daga ranar 12 zuwa 16 ga watan Fabrairu.

Mista Bayo Onanuga, kakakin shugaban kasar, a wata sanarwa, ya kara da cewa “shugaban zai isa birnin Addis Ababa a farkon mako mai zuwa don halartar taron AU.

“Yayin da yake kasar Faransa, shugaba Tinubu zai gana da takwaransa na Faransa, shugaba Emmanuel Macron. (NAN)(www.nannews.ng)
SA/SOA
========
Oluwole Sogunle ne ya gyara

Uncategorized

Shugaba Tinubu ya amince da shekaru 65 na ritaya ga likitoci, ma’aikatan kiwon lafiya

Shugaba Tinubu ya amince da shekaru 65 na ritaya ga likitoci, ma’aikatan kiwon lafiya

Shekaru
Daga Oluwafunke Ishola
Lagos, Fabrairu 5, 2025 (NAN) Shugaban kasa Bola Tinubu ya amince da karin shekarun ritaya ga likitoci da sauran
ma’aikatan lafiya daga shekaru 60 zuwa 65.

Dr Mannir Bature, Sakataren Yada Labarai na Kungiyar Likitocin Najeriya (NMA), ne ya bayyana hakan a wata sanarwa ranar Laraba a Legas.

Bature ya ce an umurci ministan lafiya da walwalar jama’a, Farfesa Muhammad Pate da ya gabatar da amincewa a hukumance ga majalisar kasa ta ofishin shugaban ma’aikata domin kammalawa.

Ya ce Pate ne ya gabatar da wannan matsayar a yayin wani babban taro da shugaban NMA, Farfesa Bala Audu, da masu ruwa da tsaki a fannin lafiya.

Bature ya ce taron ya kuma samu halartar shugabannin kungiyar likitoci da likitocin hakora (MDCAN), kungiyar ma’aikatan jinya da ungozoma ta kasa (NANNM), da kuma hadin gwiwar kungiyoyin kiwon lafiya (JOHESU).

Ya ce tattaunawar ta ta’allaka ne kan ci gaban da aka samu dangane da jin dadin likitoci da sauran kwararrun fannin kiwon lafiya a Najeriya.

A cewarsa, ministan ya tabbatar da cewa basussukan da suka biyo bayan daidaita tsarin albashin likitocin (CONMESS) an sanya su cikin wanda za a biya.

“An samu kudaden da suka wajaba, kuma za a fara bayar da kudaden ga wadanda suka amfana nan ba da jimawa ba,” in ji shi.

Bature ya ruwaito ministan yana fadin cewa shugaba Tinubu ya amince da gyare-gyaren da aka samu na CONMESS da Consolidated Health Salary Structure (CONHESS), sakamakon aiwatar da sabon mafi karancin albashi.

“Tsarin aiwatar da wannan gyara yana kan matakin ci gaba, yana ba da agajin da ake buƙata ga likitoci da sauran ma’aikatan kiwon lafiya,” in ji shi.

Ya ce bayan wani nazari mai zurfi da NMA ta fara, an ba da izini don aiwatar da sabbin kudaden haraji ga masu ba da sabis na kiwon lafiya.

“Wannan zai amfana musamman membobin kungiyar kwararrun likitoci masu zaman kansu da ma’aikatan jinya (ANPMPN), tare da tabbatar
da samun ingantacciyar albashi da dorewar ayyukan kiwon lafiya a fadin kasa,” in ji shi.

Sakataren yakara da cewa ministan kula da harkokin kiwon lafiya ya nuna jin dadinsa ga hakuri da hadin kan dukkan masu ruwa da tsaki, yana mai jaddada kudirin gwamnatin tarayya na inganta jin dadin dukkan ma’aikatan lafiya.

Bature ya ce Pate ya jaddada cewa hadin gwiwa na da matukar muhimmanci wajen karfafa fannin kiwon lafiyar Najeriya.

Ya ce masu halartar taron sun sabunta kudurin su na yin aiki tare wajen bayar da shawarwarin jin dadin ma’aikatan kiwon lafiya da kuma tabbatar da cikakken aiwatar da muhimman gyare-gyare.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa NMA ta dauki nauyin kara shekarun ritayar ma’aikatan lafiya daga shekaru 60 zuwa 65 don magance matsalar da ta danganci harkar kiwon lafiya da inganta harkar ilmi da samar da ingantaccen al’umma.

NAN ta ruwaito cewa kungiyoyin lafiya daban-daban sun ayyana yajin aikin a fadin kasar sakamakon rashin aiwatar
da CONMESS da CONHESS ga likitoci da ma’aikatan lafiya. (NAN)(www.nannews.ng)
AIO/VIV
=======
Vivian Ihechu ce ya gyara

Uncategorized

Almajirai 17 sun mutu acikin wata gobara a makarantar jihar Zamfara

Almajirai 17 sun mutu acikin wata gobara a makarantar jihar Zamfara

Gobara
Daga Ishaq Zaki
Gusau, Fabrairu 5, 2025 (NAN) Wata gobara ta yi sanadiyar salwantar da rayukan Almajiri goma sha bakwai a garin Kaura Namoda dake karamar hukumar Kaura Namoda a jihar Zamfara.

Shugaban karamar hukumar Kaura Namoda, Alhaji Mannir Haidara, ya tabbatar da faruwar lamarin ga
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya (NAN) a Gusau ranar Laraba.

Haidar ya ce lamarin ya faru ne a makarantar kur’ani ta Malam Aliyu Na Malam Muhammadu Ghali a
daren ranar Talata.

Yace `’ gobarar ta dauki tsawon sa’o’i da dama kuma ta yi sanadiyar rayukan yara Almajirai 17 yayin da wasu 17 da abin ya shafa suka jikkata.”

A cewar Haidar, an yi jana’izar dukkan almajiran a garin Kaura Namoda a ranar Laraba.

Ya kara da cewa “mun ba da umarnin ba da kulawar gaggawa ga yara 17 da suka jikkata, wadanda a halin yanzu
ke karbar magani a asibiti.

“Mun kafa wani kwamiti da zai binciki musabbabin barkewar wutar da kuma irin barnar da aka yi.”

Haidar ya yi addu’ar Allah ya gafarta wa yaran da suka rasu, ya jikan su da Aljannah, ya kuma baiwa iyalansu
hakurin jure wannan babban rashi. (NAN)(www.nannews.ng)
IZ/OIF/JPE
=========
Ifeyinwa Okonkwo/Joseph Edeh ne suka gyara

Uncategorized

NAFDAC ta gargadi matasa kada su bari shaye-shayen muggan kwayoyi su lalata rayuwar su

NAFDAC ta gargadi matasa kada su bari shaye-shayen muggan kwayoyi su lalata rayuwar su

Shaye-shaye
Daga Rita Iliya
Minna, Fabrairu 5, 2025 (NAN) Hukumar kula da ingancin abinci da magunguna ta kasa (NAFDAC) ta gargadi ‘yan
Najeriya, musamman matasa kan shaye-shayen miyagun kwayoyi, inda ta bayyana hakan a matsayin barazana ga makomar kasar.

Farfesa Christianah Adeyeye, Shugabar ta NAFDAC ce ta bayyana haka a ranar Laraba a yayin wani taron wayar da kan jama’a mai taken “Catch Them Young”
da aka gudanar a makarantar sakandiren Muhammadu Kobo da ke karamar hukumar Lapai a jehar Neja.

Adeyeye, wanda Jami’in jihar, James Kigbu, ya wakilta, ya ce an tabbatar da cewa ‘yan Najeriya miliyan sha hudu da dubu ɗari uku ne suka kamu da shan miyagun kwayoyi.

A cewar Adeyeye, kididdigar na da matukar tayar da hankali, don haka akwai bukatar hada karfi da karfe domin yakar wannan barazana.

Ta ce shirin “Catch Them Young”, an tsara shi ne domin rage yawaitar shaye-shayen miyagun kwayoyi a tsakanin daliban makarantun sakandare.

Shugabar NAFDAC din ta nuna damuwa game da haramtattun abubuwa da ke iya samuwa da cikin sauki, kamar barasa da taba.

Tace “lokacin samartaka lokacin gwajine, wanda shine inda matsalar ke farawa.

“Ya kamata dalibai su dauki yaki da shan miyagun kwayoyi da muhimmanci domin yaki ne don makomar Najeriya.”

Shugaban makarantar, Dr Abubakar Mohammed, ya yabawa hukumar NAFDAC bisa sake kafa kungiyar tare da shawartar daliban da su guji shan miyagun kwayoyi.

Har ila yau, Mista Abdulmalik Ndagi, shugaban kungiyar shugabannin makarantun sakandire ta Najeriya (ANCOPSS) na jihar, ya bayyana farin cikinsa da yadda NAFDAC ke nuna damuwa ga makomar matasa.

Ya bukaci hukumar da ta ci gaba da kokarinta na yakar shaye-shayen miyagun kwayoyi.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ta ruwaito cewa an sake kafa kungiyar kare hakkin masu amfani da kayayyaki ta NAFDAC (NCSC) a makarantar, inda dalibai 175 suka bude a matsayin mambobi. (NAN)(www.nannews.ng)
RIS/AYO/
=======
Ayodeji Alabi da Hadiza Mohammed-Aliyu suka gyara

Uncategorized

Gwamnatin Tarayya ta himmatu wajen sake fasalin Almajirci da rage yawan yaran da ba sa zuwa makaranta

Gwamnatin Tarayya ta himmatu wajen sake fasalin Almajirci da rage yawan yaran da ba sa zuwa makaranta

Karatu
By Hussaina Yakubu
Kaduna, Feb.3, 2025(NAN) Tsohon dan majalisar wakilai daga jihar Sokoto, Dafta Balarabe Shehu-Kakale, ya ce gwamnatin tarayya ta dukufa wajen ganin an rage yawan yaran da ba sa zuwa makaranta a Najeriya.
Shehu-Kakale a wata sanarwa da ya fitar ranar Litinin a Kaduna, ya ce akwai kimanin yara miliyan 10.5 a Najeriya da ba sa zuwa makaranta, a cewar UNICEF.
Wannan lambar tana wakiltar kusan ɗaya cikin kowane yara biyar da ba sa zuwa makaranta a duniya.
Galibin wadannan yaran sun fito ne daga arewacin Najeriya, inda talauci, rashin tsaro, da al’adun gargajiya ke hana ilimin boko, musamman ga yara mata.
Idan aka yi la’akari da alkaluman, kimanin yara miliyan 10.2 da suka isa makarantar firamare da kuma miliyan 8.1 na kananan makarantun sakandare ba sa zuwa makaranta.
Bugu da ƙari, kashi 74 cikin ɗari na yara masu shekaru 7-14 ba su da ƙwarewar karatu da lissafi.
Wadannan kididdigar sun nuna bukatar gaggawa na daukar matakan da suka dace don kare ilimi a fadin kasar da kuma tabbatar da cewa kowane yaro dan Najeriya ya sami damar samun ingantaccen ilimi.
Shehu-Kakale yana mayar da martani ne a kan nadin da Sarkin Daura na jihar Katsina, HRH Alhaji Umar Farouk ya yi  masa a matsayin ‘Barden Tsangayu Da Makarantun Allo Na Hausa’.
Ya ce, “Wannan karramawa na daya daga cikin manyan Sarakunan farko da ake girmamawa a Najeriya ya yi, ya kasance ne bisa la’akari da daukar nauyin kudirin zamani da ya haifar da kafa Hukumar Almajiri da Ilimin Yaran da ba su zuwa makaranta.
” Wannan wani Mabudin ne wanda ya dauki nauyin kudirin dokar, tsohuwar wakiliya Aishatu Dukku, ita ma sarkin ya nada mata sarautar ‘Sarauniyar Tsangayu Da Makarantun Allo Na Hausa’.
Idan za a iya tunawa, tsohon shugaban kasa Muhammadu Buhari ne ya sanya hannu kan dokar a ranar 27 ga watan Mayu, 2025, kwanaki biyu kafin ficewar sa daga fadar shugaban kasa.
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa a halin yanzu Shehu-Kakale shi ne mai ba Ministan Ilimi shawara na musamman Dafta Tunji Alausa kan sake fasalin ilimin Almajiri da yaran da ba sa zuwa makaranta.
Ya ce, wannan bawan Allah ya dade yana aiki ba dare ba rana domin sauya labaran da ake yadawa game da ilimin Almajiri da yaran da ba sa zuwa makaranta da kuma bangaren ilimi gaba daya a kasar nan.
A cewarsa, akwai ɗimbin sakamakon da ake sa ran za a samu sakamakon yadda ake gudanar da ayyukan ma’aikatar da hukumar a faɗin Najeriya.
Shehu-Kakale ya ci gaba da cewa, “Tsarin da ma’aikatar ta bullo da shi ta wasu tsare-tsare guda shida na NESRI (Initiative Sector Renewal Initiative) a Najeriya sun hada da hada kai, kawar da mulkin mallaka da kuma tabbatar da dimokuradiyya a kasar nan.
“Wannan yana da babban fifiko a cikin Skills, (TVET) ilmin Sana’a, Kasuwanci da Ilimin kimiyyar zamani a duk faɗin yanayin ilimi a Najeriya.
“Hakanan za ta kai izuwa gagarumin raguwar barazanar da yaran da ba sa zuwa makaranta da Almajirai ke yawo a titunan kasar nan.
“Hakanan zai inganta tsarin ilimin Almajiri tare da bunkasa kwararrun ci gaban jarin dan Adam a kasar nan.
“Haka kuma zai taimaka matuka wajen magance kalubalen tsaro da ke ci gaba da fuskanta a kasar, musamman kalubalen da ke kan iyaka.”
Tsohon dan majalisar ya kuma yabawa Alausa da karamar ministar sa, Hajiya Suwaiba bisa jajircewar da suka yi na inganta fannin ilimi a kasar nan, musamman Almajiri da ilimin yaran da ba sa zuwa makaranta.
A cewar mashawarcin na musamman, ‘yan biyun sun yi ta tunkari ɗimbin sauye-sauyen harkokin ilimi a Nijeriya bisa tsarin sabunta bege na Shugaba Bola Ahmed Tinubu.
Ya kuma yabawa mai martaba Sarkin Daura da al’ummar Daura da jihar Katsina bisa goyon bayan da suke bayarwa wajen kawo sauyi kan harkokin ilimi a Najeriya karkashin ministar.
Shehu-Kakale ya ce, “Hakika wannan babbar karramawa ce mai matukar kima da ta fito daga tsohuwar masarautar Daura kuma mai daraja a karkashin sarki.”(NAN)(www.nannews.ng)
HUM/BRM
============
Edited by Bashir Rabe Mani
Uncategorized

Samar da Abinci: Gwamnatin Tarayya ta sake jaddada aniyar inganta hanyoyin karkara, ingantuwar noma

Samar da Abinci: Gwamnatin Tarayya ta sake jaddada aniyar inganta hanyoyin karkara, ingantuwar noma

Aikin

By Doris Isa

Abuja, 3 ga Fabrairu, 2025 (NAN) Gwamnatin Tarayya ta jaddada kudirinta na bunkasa hanyoyin karkara da kuma inganta ayyukan noma ta hanyar shirin bunkasa karkara da kasuwancin amfanin gona (RAAMP).

Sen. Aliyu Abdullahi, Karamin Ministan Ma’aikatar Aikin Gona da Raya Karkara ta Tarayya, ya bayyana haka a taron tallafawa da aiwatar da ayyukan raya kasa karo na 8 na Bankin Duniya da Hukumar Raya Kasashe a ranar Litinin a Abuja.

Ya ce bangaren noma shi ne ginshikin bunkasar tattalin arzikin Najeriya da kuma wadata al’ummar kasar.

“Haka (Noma) ba hanya ce kawai ta rayuwa ga miliyoyin ‘yan kasarmu ba; ita ce hanyar samar da ayyukan yi, samar da abinci, da ci gaba mai dorewa.

” Yunkurin mu na kawo sauyi a wannan fanni na cigaba, musamman wajen samar da ayyukan da za su inganta hanyoyin shiga karkara da kasuwanci.

“Ba kayan amfanin gona kadai ba, har ma da kusantar da jama’a zuwa ga bukatu na rayuwa kamar ilimi, lafiya da sauran abubuwan more rayuwa a cikin al’ummarmu,” inji shi.

Abdullahi ya ce tuni wannan aikin ya taka rawar gani wajen magance abubuwan da gwamnatin shugaba Bola Tinubu ta ayyana.

Ya ce wadannan fannonin sun hada da bunkasa noma don samun wadatar abinci, da inganta ababen more rayuwa da sufuri a matsayin masu samar da ci gaba.

“Domin bunkasa noma don samar da abinci, RAAMP ta yi bayani kan mahimmancin bukatu na inganta ayyukan noma da samun kasuwa.

“Ta hanyar inganta ababen more rayuwa na karkara, da suka hada da tituna, kananan wuraren ajiyar kaya, da kasuwanni, aikin yana tasiri kai tsaye ga ikon manoma na isa ga manyan kasuwanni,” in ji shi.

Ministan ya ce RAAMP na da matukar muhimmanci wajen bunkasa hanyoyin sadarwa na karkara masu muhimmanci don saukaka jigilar kayayyaki da ayyuka.

Ya ce rashin kyawun hanyoyin mota sau da yawa yana kawo cikas ga manoma wajen jigilar kayayyakinsu zuwa kasuwa, wanda hakan ke haifar da raguwar kudin shiga da kuma tabarbarewar tattalin arziki.

“Ta hanyar mai da hankali kan gina titina da gyare-gyare, RAAMP na da nufin haɓaka haɗin kai tsakanin al’ummomin karkara da kasuwannin birane, rage farashin sufuri da sauƙaƙe jigilar kayayyakin amfanin gona.

“Wannan yana nufin mafi inganci samar da kayayyaki da kuma damar manoma su shiga manyan kasuwanni masu fa’ida,” in ji shi.

Abdullahi ya ce, RAAMP na daukar sabbin tsare-tsare na sake fasalin manufofin da ke ba da shawarar kafa doka, hukumomi biyu masu mahimmanci, Hukumar Kula da Titinunan Karkara (RARA) da Asusun Jiha (SRF).

Ya ce shirin na RAAMP Scale up shirin ya mayar da hankali ne kan gina ababen more rayuwa masu jure yanayi.

“Daya daga cikin wadannan shi ne tsadar kadarorin hanyoyin karkara. Wannan aikin yana buɗewa ga duk Jihohi 36 da FCT.

“Ta hanyar fadada isar da mutane jahohi 36 da babban birnin tarayya Abuja, muna da burin samar da fannin noma mai wadatuwa wanda ba ya barin al’umma a baya,” inji shi.

“Har ila yau, tana da burin inganta rayuwar miliyoyin ‘yan Nijeriya ta hanyar gina tituna mai tsawon kilomita 10,075, na gine-ginen magudanar ruwa mai tsawon mita 1,040.

“Ya zuwa yanzu, Jihohi sun aiwatar da titunan karkara kilomita 2,743 kuma a halin yanzu suna kan matakai daban-daban na aiwatarwa,” inji shi.

“Muna ci gaba da yin aiki tare da duk masu ruwa da tsaki don samar da manufofi da shirye-shiryen da ke ba da damar shigar da kananan manoma a kasuwannin noma,” in ji shi.

A cikin wani jawabi, Rakeesh, Tripathi, Task Team Lead (TTL), Bankin Duniya, ya bayyana shirin kungiyar na ci gaba da tallafawa aikin tare da samar da kwarewa.

“Za mu ci gaba da yin kokarinmu kuma mu ci gaba da kokarin ganin yadda za mu samu karin kima, musamman a kasuwannin noma,” in ji shi.

Sali Ibrahim, Manajan Ayyuka na Hukumar Raya Faransanci ne ya wakilci Tripathi.

Mista Bukar Musa, Daraktan Sashen Gudanar da Ayyuka na Ma’aikatar Noma da Tsaron Abinci, ya ce taron na da nufin tsara tunani da samar da hanyoyin magance kalubale.

Ya ce tsadar sufuri babban kalubale ne wajen shiga kasuwannin kasar nan.

“Muna so a samar da ingantacciyar hanya da manomanmu za su kai amfanin gonakinsu.

“Muna so mu samar da kasuwannin kuma masu inganci, ta yadda manoma za su samu sauki wajen isar da amfanin gonakinsu daga gonakinsu daban-daban,” inji shi.

Ya kuma bayyana fatansa na ganin hakan zai bayyana ta yadda za a samu raguwar farashin abinci a kasar nan. (NAN) (www.nannews.ng)

ORD/JPE

======

Joseph Edeh ne ya gyara shi

Uncategorized

Shugaban Hukumar Ilimin baiɗaya ta gana da Ribadu kan tsaron makaranta

Shugaban Hukumar Ilimin baiɗaya ta gana da Ribadu kan tsaron makaranta

Hadin Kai
Daga Funmilayo Adeyemi
Abuja, Feb. 3, 2025 (NAN) Shugaban hukumar kula da ilimin bai daya (UBEC), Aisha Garba, ta gana da mai baiwa shugaban kasa shawara kan harkokin tsaro, Malam Nuhu Ribadu, kan tsare-tsare da ke da nufin habaka ilimi a kasa.

Wata sanarwa da shugaban sashen hulda da jama’a na UBEC, David Apeh, ya fitar a ranar Lahadi a Abuja, ya ce taron ya mayar da hankali ne kan dabarun magance kalubale a fannin ilimi.

Apeh ya ruwaito Garba ta bayyana cewa taron an yi shi ne da nufin magance matsalar tsaro musamman a yankunan da ke fama da barazanar tsaro da kuma inganta ingantaccen ilimi ga dukkan yara.

A cewarta, taron ya bayyana mahimmiyar alaƙar da ke tsakanin ilimi da tsaron ƙasa da kuma buƙatar haɗin gwiwa tsakanin UBEC da ofishin mai ba da shawara kan harkokin tsaro.

Wannan, in ji ta, an yi shi ne domin inganta hanyoyin samun ilimi na asali da kuma tsaron makarantu a fadin kasar nan.

“Wannan haɗin gwiwar yana jaddada kudurin gwamnati na samar da ingantaccen yanayi na ilmantarwa a matsayin wani ɓangare na babban ajandarta don ƙarfafa tsarin ilimi na ƙasa,” in ji ta.

Shugaban na UBEC ya yi alkawarin hada kan masu ruwa da tsaki domin dakile shingayen ilimi tare da samar da damar koyo ga yara a yankuna shida na kasar nan.

“Manufana ita ce isar da wannan umarni wanda ya haɗa da ƙarfafa haɗin gwiwa, haɗin gwiwa da koyon cibiyoyi don isar da sabis mai inganci.

“Tare, za mu yi aiki don ƙara samun dama, inganta samar da yanayin koyo, samar da isassun kayan koyarwa da koyo,” in ji ta.

Ta kara da cewa hukumar ta kuduri aniyar daukar manufar ‘mafi dacewa’ wajen tunkarar kalubalen ilimi a fadin kasar nan. (NAN)(www.nannews.ng)
FAK/OJO
========
(Edited by Mufutau Ojo)