Gwamnatin Kano ta sake ma cibiyoyi 2 suna don karrama ‘yan wasa 22 da suka rasu
Gwamnatin Kano ta sake ma cibiyoyi 2 suna don karrama ‘yan wasa 22 da suka rasu
‘Yan wasa
Daga Muhammad Nur Tijjani
Kano, June 30, 2025 (NAN) Gwamna Abba Yusuf na jihar Kano ya sauya sunayen wasu manyan cibiyoyi guda biyu a jihar domin karrama ‘yan wasanta 22 da suka mutu a hadarin mota yayin da suke dawowa daga gasar wasannin motsa jiki ta kasa a watan Mayu.
Yusuf ya bayyana hakan ne a ranar Lahadi a Kano, a wata sanarwa mai dauke da sa hannun babban sakataren yada labaran sa, Mustapha Muhammed.
Idan dai za a iya tunawa, hatsarin ya afku ne a nisan kilomita 5 daga Kano, yayin da tawagar jihar suka dawo jihar daga Ogun.
Ya ce jihar za ta ci gaba da tunawa da ‘yan wasan.
“’Yan wasan sun yi wa jihar alfahari kuma za a rika tunawa da su kan sadaukarwar da suka yi wajen bunkasa wasanni a jihar.
“An canza wa Cibiyar wasannin motsa jiki ta Jihar Kano suna na Jihar Kano 22 athletes Sports Institute, yayin da Hukumar Wasanni ta Jihar Kano za ta koma Jihar Kano 22 Hukumar Wasanni.
“Matasan ’yan wasa jaruman Kano ne da suka yi fafutukar ganin nasarar da muka samu a gasar wasanni ta kasa.
“Gwamnatin jihar za ta dauki nauyin karatun ‘ya’yansu tare da shigar da matan da mazansu suka mutu a cikin shirye-shiryen karfafawa.
“Iyayen wadanda ba su yi aure ba kuma za a yi la’akari da su a cikin shirye-shiryen karfafa mu,” in ji sanarwar.
Gwamnan ya yabawa uwargidan shugaban kasar Najeriya, Oluremi Tinubu, bisa tallafin naira miliyan 110 ga iyalan da suka rasu, domin rage musu radadin asarar da suka yi. (NAN) (www.nannews.ng)
MNT/RCO/EMAF
============
Emmanuel Afonne ne ya gyara shi
Atiku yayi kira da a mutunta Dantata
Atiku yayi kira da a mutunta Dantata
Ta’aziyya
By Emmanuel Oloniruha
Abuja, June 28, 2025 (NAN) Tsohon mataimakin shugaban kasa Atiku Abubakar ya bukaci gwamnatin tarayya da ta karrama Marigayi Alhaji Aminu Dantata ta hanyar canza sunan wata cibiyar gwamnati da sunan sa.
Wannan, in ji tsohon mataimakin shugaban kasar, zai kasance ne don karrama ayyukan da Dantata ke bayarwa ga bil’adama da kuma gudunmawar da yake bayarwa ga tattalin arziki.
Abubakar ya bayyana rasuwar hamshakin attajirin dan kasuwa, Dantata a jihar Kano a matsayin rashi mai girgiza kasa.
Ya ce rashin da aka yi ba ga al’ummar jihar Kano kadai ba ne, har da ‘yan kasuwan Najeriya da ma nahiyar Afirka baki daya.
Abubakar a wata sanarwa da ya fitar ranar Asabar a Abuja, ya ce mutuwar Dantata babbar rashi ne saboda irin gudunmawar da ya bayar ga tattalin arzikin kasa da samar da ayyukan yi.
Ya ce ya yi matukar bakin ciki da rasuwar irin wannan hamshakin dan kasuwa kuma gogaggen dan kasuwa, wanda fitaccen dan kasuwa ne a Najeriya da Afrika, wanda nan take sunan danginsa ya buga kararrawa.
“Dantata ya kasance hamshakin dan kasuwa na tsawon shekaru da dama, wanda ya zaburar da wasu tsararraki na sauran matasa su tsunduma cikin harkokin zuba jari da wadata.
“Ba shi yiwuwa a yi magana game da harkokin kasuwanci a Najeriya ba tare da batun dangin Dantata ba,” in ji shi.
Ya lura cewa Dantata, wanda ya mutu yana da shekaru 94, ya kasance mai mutuncin gaske, daya daga cikin halayen manyan ‘yan kasuwa da masu zuba jari na kasuwanci.
“Na gamsu musamman yadda marigayi Dantata ya sauya sana’ar iyali daga saye da sayarwa na gargajiya zuwa aikin injiniya da gine-gine na zamani wanda ya samar da dubban ayyukan yi ga ‘yan Najeriya,” inji shi.
Abubakar ya kara da cewa marigayi Dantata ya kuma cika sha’awar yi wa bil’adama hidima saboda dimbin ayyukan alheri da yake yi, wanda ya yi shiru.
“Dantata mutum ne mai ban mamaki wanda ya tsunduma cikin ayyukan jin kai ba tare da neman tallata ayyukansa na alheri ga bil’adama ba.
“Kasancewar arziƙi mai yawa ba tare da nuna kyama ba wani abu ne da ba kasafai ya sa Aminu Dantata ya zama hamshakin jama’a ba, wanda ya kasance tushen zaburarwa ga mutane da yawa,” in ji shi.
Tsohon mataimakin shugaban kasar ya kuma bayyana Dantata a matsayin “mutum mai mutunci kuma maras gardama wanda ya kaucewa kalaman raba kan jama’a.
“Wannan dattijo mai mutunci kuma mai tawali’u ya kuma tsunduma kansa a kokarin inganta zaman lafiya a tsakanin ‘yan Najeriya,” in ji shi. (NAN) (www.nannews.ng)
OBE/OJI/CHOM
==========
Edited by Maureen Ojinaka/Chioma Ugboma
Kashe-Kashe: Babu wata tawaga daga Filato da ta ziyarci Zariya domin ta’aziyya- Sarkin Zazzau
Kashe-Kashe: Babu wata tawaga daga Filato da ta ziyarci Zariya domin ta’aziyya- Sarkin Zazzau
Ta’aziyya
Daga Mustapha Yauri
Zaria (Jihar Kaduna) June 28,2025 (NAN) Mai Martaba Sarkin Zazzau, Malam Ahmed Bamalli, ya zanta cewa babu wata tawagar gwamnatin Filato da ta ziyarci Zariya domin jajantawa iyalan matafiya da aka kashe a jihar.
Babban sarkin ya bayyana hakan ne a lokacin da ya karbi bakuncin tsohon ministan matasa da wasanni, Solomon Dalung a fadar sa da ke Zariya domin ziyarar jaje.
Kamfanin dillancin labarai na Najeriya (NAN) ya tuna cewa akalla matafiya 12 da suka hada da uba da kanin ango daga al’ummar Bassawa da ke Zariya ne aka kashe a wani hari da aka kai a garin Mangu na jihar Filato a ranar 20 ga watan Yuni.
Wasu 11 da suka samu raunuka a yayin harin suna samun kulawa a wani asibiti da ke Kaduna a halin yanzu.
Sarkin ya nuna rashin jin dadinsa, “Kamar yadda a lokacin ziyararku, babu wata tawaga daga gwamnatin Filato da ta zo Zariya domin jajantawa iyalan wadanda lamarin ya shafa, ko kuma duba halin da ake ciki.
Bamalli, wanda ya nuna jin dadinsa da irin hadin kai da jajantawa da tsohuwar ministar ta yi, ya bukaci gwamnatin Filato da ta yi gaggawar tabbatar da cewa an yi adalci.
A yayin ganawar tasu, Sarkin da tawagar sun tattauna hanyoyin da za a bi wajen samar da zaman lafiya, juriya da fahimtar juna a tsakanin al’ummar jihar Kaduna da Filato.
Tun da farko, Dalung ya nuna alhininsa game da harin, ya kuma bayyana lamarin a matsayin abin tashin hankali da abin kunya, musamman ganin cewa wadanda suka aikata wannan aika-aika da wadanda abin ya shafa ‘yan yankin Arewa daya ne.
Ya kuma jajantawa al’ummar Basawa da masarautar Zazzau, tare da yin kira da a kwantar da hankula.
Dalung ya bukaci hukumomi da su gurfanar da wadanda aka kama da hannu a kisan.
Ya kuma jaddada bukatar kara zage damtse wajen damke wadanda ake zargi da hannu a harin wadanda har yanzu suke hannunsu.
A nasa jawabin Fasto Yohanna Buru, mai kula da ma’aikatar bishara ta Christ Evangelical and Life Intervention Ministry, ya kuma yi tir da kashe-kashen.
Ya bayyana kisan a matsayin “rashin hankali da rashin hankali,” yana mai jaddada cewa wadanda aka kashen wasu mutane ne da ba su ji ba ba su gani ba da ke balaguron balaguro don halartar wani biki.
Shi ma da yake nasa jawabin, Imam Ilyasu Husain, Morchid na Jama’atul Nasrul Islam a Kaduna ya bayyana cewa ziyarar da ta hada da shugabannin addinin Musulunci da na Kirista, alama ce ta hadin kai da kuma bakin ciki.
Ya kuma jaddada mahimmancin hadin kai a addinance, inda ya yabawa masu samar da zaman lafiya irinsu Buru, Dalung, da tsohon shugaban kasa, Janar Yakubu Gowon mai ritaya, bisa kokarinsu na inganta hadin kan kasa.
Ya kuma bukaci ‘yan kasar da su ci gaba da bin doka da oda, su kuma ci gaba da bayar da shawarwarin zaman lafiya a daidai lokacin da gwamnati ta dauki matakin shawo kan lamarin. (NAN) (www.nannews.ng)
AM/BRM
=========
Edited by Bashir Rabe Mani
Tinubu zai halartarci taron koli na Saint Lucia, BRICS a Brazil
Tinubu zai halartarci taron koli na Saint Lucia, BRICS a Brazil
Ziyarci
By Muhydeen Jimoh
Abuja, Yuni 28, 2025 (NAN) Shugaban kasa Bola Tinubu ya bar Abuja domin ziyarar kasashe biyu a Saint Lucia da Brazil.
Hakan na kunshe ne cikin wata sanarwa da mai magana da yawun shugaban kasar, Mista Bayo Onanuga, ya fitar ranar Juma’a a Abuja.
Onanuga ya ce, ziyarar farko da shugaba Tinubu zai kai shi ne Saint Lucia domin ziyarar aiki da nufin karfafa alaka da kasashen Caribbean da kuma bunkasa hadin gwiwar Kudu-maso-Kudu.
Bayan ziyarar, shugaban zai tafi Brazil don halartar taron BRICS karo na 17 a Rio de Janeiro.
Onanuga ya ce yayin da yake Saint Lucia, Tinubu zai kai ziyarar ban girma ga Gwamna-Janar, Cyril Errol Melchiades Charles da Firayim Minista Philip Pierre.
Ya ce babban abin da ya fi daukar hankali a ziyarar shi ne jawabin da zai yi a wani zama na musamman na hadin gwiwa na Majalisar Dattawa da ta Saint Lucian.
Onanuga ya ce Tinubu zai kuma halarci wani babban taron cin abincin rana tare da shugabannin gwamnatocin kungiyar kasashen gabashin Caribbean (OECS).
Taron cin abincin rana zai duba hanyoyin zurfafa hadin gwiwar Najeriya da OECS a fannin tattalin arziki da hadin kan al’adu.
An kuma shirya zai ziyarci Kwalejin Al’umma ta Sir Arthur Lewis a Castries don haɓaka musayar ilimi da haɗin gwiwar ilimi.
Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa Najeriya da Saint Lucia na ci gaba da kulla alaka ta Majalisar Dinkin Duniya da Commonwealth, tare da raba gadon Afirka da moriyar juna.
Ziyarar na da nufin bude hanyoyin samar da ababen more rayuwa, ilimi, ci gaban matasa, da hadin gwiwar diflomasiyya.
Onanuga ya ce bayan ganawar sa a Saint Lucia, Tinubu zai tafi Brazil don halartar taron BRICS daga ranar 6 zuwa 7 ga watan Yuli.
Zai halarci taron ne bisa gayyatar da shugaban kasar Brazil Lula da Silva ya yi masa, inda ya amince da Najeriya a matsayin ‘kasa aminiyar BRICS’.
NAN ta ba da rahoton cewa taron na BRICS karo na 17 yana da takensa: “Ƙarfafa haɗin gwiwar Kudancin Duniya don Ingantacciyar Mulki da Dorewa.”
Tattaunawar za ta mayar da hankali ne kan fadada hadin gwiwa a fannin zamantakewa, tattalin arziki, da kuma muhalli a fadin Kudancin Duniya.
Onanuga ya ce manyan jami’an gwamnati za su raka shugaba Tinubu a ziyarar biyu. (NAN) (www.nannews.ng)
MUYI/CHOM
==========
Chioma Ugboma ta gyara
APC ta tabbatar da murabus din Ganduje a matsayin shugabanta na kasa
APC ta tabbatar da murabus din Ganduje a matsayin shugabanta na kasa
Hamshakin dan kasuwan Kano, Aminu Dantata, ya rasu yana da shekara 94
A halin da ake ciki kuma, sanarwar rasuwar tasa Uba Tanko, mataimakin ma’ajin kungiyar ‘yan kasuwa, masana’antu, ma’adinai da noma ta kasa (NACCIMA) ne ya tabbatar da hakan ta wani sako da ya wallafa a dandalin sada zumunta.
Ya kuma bayyana cewa nan gaba kadan za a sanar da bayanan Sallar Jana’izar marigayi Dantata (Jana’iza).
An Haife shi a ranar 19 ga Mayu, 1931, Dantata ya shahara da harkokin kasuwancinsa a cikin gidaje, man fetur, da kuma kudi.
Ya kuma kasance yana gudanar da ayyukan jin kai musamman a fannin ilimi da ci gaban matasa.
Dantata ya taba yin aiki a gwamnatin jihar Kano kuma ya kasance mamba a kwamitin tsara kundin tsarin mulki da ke da alhakin shirya kundin tsarin mulkin Najeriya na 1979.
Har yanzu ba a bayyana shirye-shiryen jana’izar ba.
A cewar rahotanni, ya rasu ne a ranar Juma’a kuma akwai bayanai daban-daban na wurin.
Wasu majiyoyi sun nuna cewa ya rasu ne a birnin Abu Dhabi na kasar Hadaddiyar Daular Larabawa, musamman a wani asibiti, yayin da wasu suka ambaci Abuja.
Duk da haka, yawancin majiyoyi sun tabbatar da Abu Dhabi a matsayin wurin da ya mutu.b(NAN) (www.nannews.ng)
Kungiya ta kaddamar da aikin noma ga mata da matasa a Sokoto
Kungiya ta kaddamar da aikin noma ga mata da matasa a Sokoto
Aikin
Daga Habibu Harisu
Sokoto, June 26, 2025 (NAN) Self Help Africa (SHA) Nigeria, wata kungiyar agaji ta kasar Ireland, ta kaddamar da wani shiri na karfafa aikin gona na tsawon shekaru biyu da ya shafi mata da matasa a jihar Sokoto.
Shirin, mai taken “Ƙarfafa Tsarin Abinci don Haɓaka da Ƙarfafawa da Samar da Aiki ga Mata da Matasa”, Shirin Abinci na Duniya da Gidauniyar Mastercard ne ke tallafawa.
Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa shirin na da nufin inganta samar da abinci, da inganta harkokin kasuwanci, da inganta ingantaccen abinci na iyali a jihar.
Da take jawabi a wajen kaddamar da bikin ranar Alhamis a Sokoto, daraktar kula da harkokin mata a ma’aikatar mata da kananan yara ta jiha, Hajia Hauwa’u Umar-Jabo, ta bayyana aikin a matsayin wani kokari na hadin gwiwa da ya dace da Smart Agenda na Gwamna Ahmad Aliyu.
Umar-Jabo, wacce ta wakilci kwamishiniyar kwamishiniyar, Hajiya Hadiza Shagari, ta bada tabbacin cewa ma’aikatar za ta bayar da cikakken goyon baya domin ganin aikin ya samu nasara a fadin jihar.
Ita ma shugabar kungiyar ta SHA, Hajia Hajara Muhammad, ta ce aikin wanda aka fara a watan Janairu, ya shafi kashi 70 cikin 100 na mahalarta mata masu shekaru tsakanin 18 zuwa 25.
Aikin, ta ce zai mayar da hankali ne kan noma da samar da ayyukan noma a jihohin Sokoto da Zamfara.
Muhammad ya bayyana cewa an tsara aikin ne domin karfafawa mata da matasa 25,000 a duk fadin sarkar darajar noma ta hanyar bunkasa iya aiki a harkar noma da samar da kudaden noma.
Ta kara da cewa, za ta kuma mai da hankali kan yadda ake tafiyar da girbi bayan noma, da inganta rayuwar mata, da shiga kasuwanni, da hadin gwiwar jama’a da masu zaman kansu, da kuma hanyoyin sadarwar zamani.
A cewar ta, wuraren da aka zabo sun hada da noman, gero, dawa, waken soya, da gyada a kananan hukumomin Bodinga, Kware, Sokoto ta Arewa, Wurno, da Tambuwal.
A nata jawabin, shugabar hukumar ta SHA, Mrs Joy Aderele, ta jaddada muhimmancin magance matsalolin da ke hana mata shiga harkokin shugabanci da yanke shawara.
“Akwai gibi wajen daidaita jinsi tsakanin manufofin kasa da na jihohi, hade da raunin aiwatarwa da kuma rashin aiwatar da tsarin aiwatarwa.
“Matsalar tattalin arziki, rashin daidaituwar albashi, da iyakancewar samun tallafi suma suna kawo cikas ga burin shugabancin mata,” in ji ta.
Aderele ya bayyana cewa shirin na neman magance wadannan shingaye tare da inganta ingantattun ayyuka masu inganci wadanda ke inganta rayuwar mata da matasan Najeriya.
Ta kuma bayyana irin ayyukan da SHA ke gudanarwa a wasu sassa kamar ruwa, tsaftar muhalli, da tsafta (WASH) a fadin jihohi daban-daban na Najeriya.
Shugaban tsare-tsare na SHA, Mista Shedrack Guusu, ya bayyana cewa, kungiyar ta karkata zuwa aikin noma, tare da hadin gwiwa da gwamnatocin tarayya da na jihohi da masu ruwa da tsaki na cikin gida don samar da ci gaba mai dorewa.
“Manufarmu ita ce mu rage yunwa da fatara ta hanyar hanyoyin kasuwa, tallafawa masana’antu na gida, da kuma shirye-shiryen da al’umma ke jagoranta. Muna nufin tabbatar da dorewar dogon lokaci ta hanyar aiwatar da ayyukan noma,” in ji shi.
Abubakar Danmaliki wanda ya wakilci kwamishinan noma na jihar Sokoto, Alhaji Tukur Alkali, ya shawarci manoman siyasa da a guji shigar da ‘yan siyasa a cikin aikin, inda ya jaddada bukatar baiwa manoma na gaskiya fifiko domin yin tasiri na gaske.
Shima da yake nasa jawabin Hakimin Gagi, Alhaji Sani Umar-Jabbi, ya yi kira da a sauya tunani a tsakanin matasa, inda ya bukace su da su rungumi noma a matsayin hanyar dogaro da kai da ci gaban kasa.
Ya kara da cewa Najeriya na da albarkar kasa da na dan Adam, inda ya ce al’ummomin da suka gabata sun nuna yadda tsarin manufofin noma zai iya haifar da ayyukan yi, da dakile rashin tsaro, da kuma magance matsalar karancin abinci. (NAN) www.nannews.ng
HMH/TAK
Tosin Kolade ne ya gyara shi
Shawarar Amurka: FG ta ce Abuja lafiya kalau ta ke
Shawarar Amurka: FG ta ce Abuja lafiya kalau ta ke
Trump ya sanar da tsagaita wuta tsakanin Iran da Isra’ila, Iran ta yi kiran taka tsantsan
Trump ya sanar da tsagaita wuta tsakanin Iran da Isra’ila, Iran ta yi kiran taka tsantsan
Tsagaita Wuta
Daga Tiamiyu Arobani
New York, Yuni 24, 2025 (NAN) Shugaban Amurka Donald Trump ya sanar da cewa Iran da Isra’ila sun amince da tsagaita wuta bayan da aka shafe makonni biyu ana tashe tashen hankula tsakanin kasashen biyu.
Trump ya yi magana a shafin sa na yanar gizo a yammacin ranar Litinin don ba da sanarwar cewa kasashen biyu sun amince da “cikakkun da tsagaita bude wuta”.
A cewarsa, yarjejeniyar tsagaita wutar za ta fara aiki da karfe 12 na dare agogon kasar amma har yanzu kasashen Iran da Isra’ila ba su tabbatar da wata tabbatacciyar yarjejeniyar tsagaita bude wuta ba.
Sai dai Iran ta ce hare-haren da sojojinta ke yi na ladabtar da Isra’ila saboda ta’addancin da ta yi ya ci gaba har zuwa minti na karshe, da karfe 4 na safe.
Trump ya rubuta cewa: “Ina taya kowa murna! An amince da kuma tsakanin Isra’ila da Iran cewa za a tsagaita bude wuta baki daya”.
Trump ya ce za a fara tsagaita bude wuta “a cikin kusan sa’o’i shida daga yanzu” bayan kowace kasa ta “lalata” ayyukan sojojinta kuma “za a yi la’akarin kawo karshen yakin”.
Trump ya sanar da cewa “a hukumance, Iran za ta fara tsagaita bude wuta kuma, a awa 12, Isra’ila za ta fara tsagaita bude wuta”.
Ya kara da cewa “a sa’o’i 24, duniya za ta shaida da kawo karshen yakin kwanaki 12 a hukumance”.
Shugaban na Amurka ya taya kasashen biyu murna saboda jajircewar da suka yi wajen kawo karshen rikicin da ya barke.
“A yayin kowane tsagaita bude wuta, daya bangaren zai kasance cikin lumana da mutuntawa,” Trump ya rubuta.
“A kan tunanin cewa komai yana aiki yadda ya kamata, wanda hakan zai kasance, ina so in taya kasashen biyu murna.
“Isra’ila da Iran, kan samun karfin gwiwa, karfin gwiwa, da hankali don kawo karshen, abin da ya kamata a kira,” yakin kwanaki 12.”
Ya jaddada cewa yakin zai iya ruguza yankin gabas ta tsakiya idan har aka ci gaba da wanzuwa.
“Wannan Yaƙi ne da zai iya ci gaba na tsawon shekaru, kuma ya lalata Gabas ta Tsakiya gaba ɗaya, amma bai yi ba, kuma ba zai taɓa faruwa ba!
“Allah ya albarkaci Isra’ila, Allah ya albarkaci Iran, Allah ya albarkaci Gabas ta Tsakiya, Allah ya albarkaci Amurka, Allah ya albarkaci duniya!” Trump ya kammala.
Ministan harkokin wajen Iran Seyed Araghchi, a martanin da ya mayar ya ce, “Ya zuwa yanzu, babu “yarjejeniya” kan duk wata tsagaita bude wuta ko kuma dakatar da ayyukan soji.
“Duk da haka, muddin gwamnatin Isra’ila ta dakatar da kai hare-hare ba bisa ka’ida ba a kan al’ummar Iran nan da karfe 4 na safe agogon Tehran, ba mu da niyyar ci gaba da mayar da martani bayan haka.” (NAN)
APT/SH
=======
Sadiya Hamza ta gyara

