Shafin Labarai

Babban hafsan soji yana neman goyon bayan Etsu Nupe wajen magance rashin tsaro a Neja

Rashin Tsaro
Na Sumaila Ogbaje
Abuja, Janairu 7, 2026 (NAN) Babban hafsan soji (COAS), Laftanar Janar Waidi Shaibu, ya yi kira da a kara samun goyon baya daga cibiyoyin gargajiya domin inganta tattara bayanan sirri da kuma bunkasa ayyukan tsaro da ake gudanarwa a Neja.

Mukaddashin Daraktan Hulda da Jama’a na Soja, Kanar Appolonia Anele, ta bayyana hakan a cikin wata sanarwa a ranar Laraba a Abuja.

Ya bayyana cewa Shaibu ya yi wannan kiran ne a lokacin da ya kai ziyara ga Alhaji Yahaya Abubakar, Etsu Nupe kuma Shugaban Majalisar Sarakunan Gargajiya ta Jihar Neja a fadarsa da ke Bida.

Ya kara da cewa ziyarar COAS wani bangare ne na tantance ayyukan sojoji a fadin jihar, da nufin gano gibin aiki da kuma tantance yankunan da ke bukatar karin sojoji.

Ya ambato shugaban rundunar yana cewa “muna sake duba yanayin tsaro a ƙasa don ganin inda muke buƙatar ƙarfafa tura sojoji da kuma rufe gibin da ke akwai don mayar da martani yadda ya kamata ga barazanar da ke tasowa.”

Shaibu ya kuma ce ayyukan leƙen asiri sun kasance ginshiƙin dabarun rundunar, yana mai lura da cewa sarakunan gargajiya abokan tarayya ne masu mahimmanci wajen samar da bayanan sirri na al’umma cikin lokaci da kuma aiki.

Ya ƙara da cewa rundunar sojojin Najeriya tana haɓaka amfani da fasahar sa ido ta zamani da fasahar aiki don inganta lokacin amsawa, haɓaka wayar da kan jama’a game da yanayi da kuma ƙarfafa inganci gaba ɗaya a jihar.

COAS ya yaba wa Etsu Nupe bisa ga goyon bayan da ake bayarwa ga sojojin da ke aiki a cikin Masarautar Nupe, yana mai bayyana cibiyoyin gargajiya a matsayin abokan hulɗa masu mahimmanci a yaƙi da rashin tsaro.

Ya sake jaddada alƙawarin rundunar na kare rayuka da dukiyoyi kuma zai ci gaba da yin aiki kafada da kafada da gwamnatocin jihohi, sarakunan gargajiya da al’ummomin yankin don dawo da zaman lafiya mai ɗorewa a faɗin ƙasar.

A cikin martaninsa, Etsu Nupe ya tabbatar wa Shugaban Rundunar Sojojin cewa za a ci gaba da goyon bayan sarakunan gargajiya, yana mai alƙawarin ci gaba da haɗin gwiwa tsakanin al’umma, raba bayanan sirri da kuma addu’o’i don nasarar ayyukan soja.

Ya yaba da ƙwarewa da kuma ladabin da jami’an sojojin Najeriya ke nunawa a yankin, yana mai lura da kyakkyawar hulɗarsu da al’ummomin yankin da kuma gudummawar da suke bayarwa ga zaman lafiya da kwanciyar hankali. (NAN)(www.nannews.ng)

OYS/HA
=======
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Za Mu Dakatar da Hare-haren ‘Yan Ta’adda a Neja da Wasu Sassan Najeriya — COAS

‘Yan Ta’adda
Daga Mohammed Baba Busu
Minna, Janairu 7, 2026 (NAN) Babban Hafsan Hafsoshin Sojan Najeriya (COAS), Laftanar Janar Waidi Shaibu, ya ce Sojojin Najeriya za su yi duk mai yiwuwa don dakile karuwar hare-haren ‘yan ta’adda a Neja da sauran sassan Najeriya

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa COAS ya yi magana a Minna, Nijar, a lokacin bude taron Koyarwa da Horarwa na 2026 a Babban Kwamandan Koyarwa da Horarwa na Sojojin Najeriya (TRADOC).

Shaibu ya ce Sojojin Najeriya sun kuduri aniyar aiwatar da umarnin Shugaba Bola Tinubu gaba daya a wannan bangare.

Shugaban Sojojin ya ce, “Za mu yi aiki tukuru wajen tura karin sojoji a fadin kasar don cimma burinmu na sanya Najeriya ta zama mafi aminci ga dukkan ‘yan kasa masu bin doka.

“Tun daga lokacin shugaban ya ba da umarnin mu tabbatar da cewa an rage hare-haren da ake kai wa a Nijar da sauran sassan kasar nan.

“Za mu kuma tabbatar da cewa an kama dukkan ‘yan ta’addar da ke da hannu a waɗannan munanan hare-haren an kuma gurfanar da su a gaban kuliya.”

A cewar Shaibu, Rundunar Sojin Najeriya tana amfani da fasahar zamani don ƙarfafa ƙarfin aikinta a faɗin ƙasar.

A taron, Rundunar Sojin ta ce ana gudanar da shi kowace shekara don yin bitar ayyukan da kuma samun ra’ayoyi daga fannoni.

Wannan, a cewarsa, an yi shi ne don tsara dabarun da za su iya inganta ayyukanta bisa la’akari da yanayin aiki mai canzawa da rikitarwa.

Shaibu, wanda ya kasance Babban Bako na Musamman a taron da aka gudanar a lokacin, ya ce taron yana da nufin yin nazari sosai da kuma sake duba ƙoƙarin koyarwa da horo na Sojojin Najeriya.

Rundunar Sojin ta ƙara da cewa wannan yana da nufin ƙarfafa nasarorin da aka samu a shekarar 2025 don samun ƙarin ƙarfin horo na shekarar 2026.

Ya ƙara da cewa wannan zai ba Rundunar Sojin Najeriya damar horar da jami’anta da ma’aikatanta yadda ya kamata tare da sanya cibiyoyin horo yadda ya kamata.

Da yake magana a baya, Kwamandan TRADOC, Maj.-Gen. Peter Malla, ya ce taron ya nuna fara cibiyoyin horarwa na shekarar 2026.

Malla ya kara da cewa yana samar da dandamali mai karfi da ilimi don yin aiki, yana mai cewa taron ya kasance a kan lokaci kuma mai dacewa.

A cewarsa, yanayin aiki da ake ciki yanzu yana bukatar Sojoji masu saurin fahimta, masu hangen nesa na gaba da kuma tushen koyarwar.

Ya ce taron ya kuma bayar da dama don ba da koyarwa da horar da fifikon da suka cancanta.(NAN)(www.nannews.ng)

BAB/BRM
=========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara shi.

Farfesa ya yi Allah wadai da tasirin barasa ga yara da matasa

Barasa
Daga Lilian U. Okoro
Lagos, Janairu 7, 2026 (NAN) Farfesa a fannin ilimin zamantakewa, Samuel Oluranti, ya yi Allah wadai da tasirin barasa ga yara da matasa na ƙasar nan, yana mai kira da a ɗauki matakai don canza labarin.

Oluranti, farfesa a fannin kimiyyar zamantakewa, Jami’ar Jihar Legas, ya yi wannan kiran a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a Legas.

Ya yi baƙin ciki da yadda yawan abubuwan sha masu ɗauke da barasa a cikin sachets da kwalabe ya sa irin waɗannan kayayyakin su kasance masu sauƙin isa gare su, masu araha, kuma a ɓoye su, wanda hakan ya haifar da amfani da miyagun ƙwayoyi da kuma jaraba a tsakanin yara ƙanana.

Ya ƙara da cewa kayayyakin suna ƙarfafa shan miyagun ƙwayoyi saboda suna da sauƙin shan su.

Oluranti, wanda kuma shi ne mai ba da shawara kuma mai bincike, ya bayyana shan barasa ba tare da la’akari da shekaru ba a kowane lungu na al’umma a matsayin barazanar lafiyar jama’a da ke buƙatar kulawa ta gaggawa.

Ya dora alhakin rashin tsaro, garkuwa da mutane, fyade, tashin hankali da sauran munanan halaye da suka addabi ƙasar kan shan barasa da kuma shan miyagun ƙwayoyi.

A cewarsa, sama da kashi 80 cikin 100 na sanadin tabin hankali ana iya gano su ne ta hanyar shan miyagun ƙwayoyi.

“Illakar shan barasa/shan miyagun ƙwayoyi ga tattalin arzikin Najeriya tana da yawa, har ya kamata a ɗauki matakai masu tsauri don dakile wannan barazanar.

“Wannan barazanar lafiyar jama’a tana da alaƙa da ƙaruwar tashin hankalin cikin gida, haɗuran hanya, daina zuwa makaranta, da kuma munanan halaye a tsakanin al’ummomi.

“A hankali tana lalata makomar mutum. Mai shan miyagun ƙwayoyi na iya mutuwa ta hanyar rage yawan shan giya saboda a mafi yawan lokuta, tasirin ba zai iya faruwa nan take ba,” in ji Oluranti.

Da yake jaddada buƙatar ɗaukar tsauraran matakai don tsara da kuma sarrafa shan barasa a Najeriya, Oluranti ya yi kira ga Hukumar Kula da Abinci da Magunguna ta Ƙasa (NAFDAC) da ta tabbatar da an aiwatar da dokar hana sayar da giya a cikin fakiti.

Kamfanin dillancin labarai na NAN ya ruwaito cewa NAFDAC kwanan nan ta sanar da kudirinta na aiwatar da cikakken haramcin samarwa da sayar da giya a cikin sachets da ƙananan kwalaben PET/gilashi (ƙasa da 200ml) nan da Disamba 2025.

Oluranti, wanda ya yarda cewa aiwatar da wannan doka na iya ɗaukar lokaci mai tsawo kafin a aiwatar da ita, ya shawarci hukumar da ta tattara ma’aikatanta don shiga cikin al’ummomi da yankuna masu nisa inda tallace-tallace da shan barasa suka yi yawa.

“Idan ma’aikatan ba za su yi sulhu ba, ina ganin lokacin da suka fara kama masu laifi bisa ga doka da ƙa’idojin aiwatarwa, shan barasa da shan giya zai ragu a hankali,” in ji shi.

Oluranti, ya zargi iyaye da dangi da hannu a cikin shigar yara da matasa cikin barasa, yana mai cewa sau da yawa suna aika matasa/yara su sayi barasa ko ma su bar shi a hannunsu.

Saboda haka, ya yi kira ga iyaye da su kara kuka wannan aikin, har ma da su tashi tsaye don sauke nauyin da ke kansu na koyar da kyawawan ɗabi’u da ɗabi’u a cikin ‘ya’yansu.(NAN)(www.nannews.ng)

LUC/VIV
=========
Vivian Ihechu ce ta gyara

Ma’aikatan jinya sun bukaci a dauki mataki kan kisan abokiyar aikinsu

Kisa
Daga Stella Kabruk
Kaduna, Janairu 7, 2026 (NAN) Ƙungiyar Ma’aikatan jinya ta Najeriya da Ungozoma ta Tarayya (NANNM FHI) ta yi matukar bakin ciki game da kisan da aka yi wa Nurse Chinemerem Chukwumeziem na Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya Jabi Abuja.

A cikin wata sanarwa da ta fitar ga Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), Sakatare na Kasa Enya Osinachi ta yi Allah wadai da kisan kuma ta yi kira da a dauki matakin gaggawa don kare ma’aikatan jinya da ke fuskantar karuwar rashin tsaro a duk fadin kasar.

Osinachi ta ce ma’aikaciyar jinya ta kawo karshen aikinta na rana, ta kula da marasa lafiya sosai, ta hau motocin sufuri na jama’a zuwa gida, amma ba ta isa ba, ta zama wacce aka yi wa mummunan hare-haren ta’addanci kwanaki kafin sabuwar shekara.

Ta ce kungiyar ta dauki kisan a matsayin shaida na tabarbarewar rashin tsaro da ke barazana ga ma’aikatan kiwon lafiya, musamman ma’aikatan jinya da ke jure dogon aiki da kuma tafiye-tafiye marasa aminci bayan aiki a kowace rana a biranen Najeriya da dama.

NANNM FHI ta yi Allah wadai da wannan aiki, ta nuna goyon baya ga iyalan wanda abin ya shafa da abokan aikinsa, kuma ta ce tausayawa ba ta isa ba tare da matakan gwamnati na tabbatar da tsaron ma’aikatan jinya a duk fadin kasar a asibitoci, da al’ummomi.

Kungiyar ta bukaci hukumomi da su yi bincike sosai, su kama wadanda suka aikata laifin, su inganta tsaro a kusa da asibitoci da hanyoyi, su samar da sufuri ga ma’aikata, sannan su gane ma’aikatan jinya a matsayin ma’aikata masu matukar hatsari ta hanyar gyare-gyaren manufofi, kudade, da aiwatar da su.

Ta kuma nemi ingantattun alawus na haɗari, inshorar rai, tallafin jin daɗi ga iyalai, da kuma kimanta haɗarin tsaro akai-akai don hana ƙarin asarar rayukan ma’aikatan jinya a duk fadin cibiyoyin kiwon lafiya na jama’a, hanyoyi, da al’ummomi.

Osinachi ya ce ma’aikatan jinya su ne masu kulawa da kuma masu kula da su, yana mai lura da cewa kasar na rasa marasa lafiya, kwarin gwiwa, da kuma amincewar jama’a lokacin da aka kashe su, kuma ta yi kira da a dauki mataki mai tsauri don tabbatar da cewa mutuwar ta zama wani muhimmin lokaci.(NAN)(www.nannews.ng)

KSS/AMM
========
Abiemwense Moru ce ta gyara

Sojoji sun yi nasarar dakile yunkurin kai hari a wasu al’ummomi a Karamar Hukumar Shanono ta Jihar Kano

Hare-hare
Daga Muhammad Nur Tijani
Kano, Janairu 2, 2025 (NAN) Sojojin Rundunar Hadin Gwiwa (JTF) sun yi nasarar dakile wani yunkurin kai hari da ‘yan bindiga suka yi a wasu al’ummomi a Karamar Hukumar Shanono ta Jihar Kano bayan wani dogon artabu da bindiga.

Al’amarin, wanda ya fara a daren Alhamis kuma ya dauki tsawon sa’o’i da sanyin safiyar Juma’a, ya faru ne a Yankwada, Babanduhu da sauran kauyukan makwabta a yankin.

Da yake tabbatar da lamarin ga Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), mai magana da yawun rundunar sojin Najeriya a Kano, Maj. Zubair Babatunde, ya ce ‘yan bindigar sun yi yunkurin kai hari kan al’ummomin a kan babura yayin da suke harbi akai-akai.

Babatunde ya ce harin wani aikin ramuwar gayya ne bayan rasa wasu daga cikin mayakan ‘yan bindigar da sojoji su ka yi a lokacin wani arangama da suka yi a makon da ya gabata.

A cewarsa, maharan sun kai hari a wuraren kauyukan da abin ya shafa da misalin karfe 1:00 na safe, wanda ya haifar da martani cikin gaggawa daga sojojin.

“Sojoji sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindigar yadda ya kamata kuma sun kore su,” in ji shi.

Babatunde ya kara da cewa shiga tsakani na JTF kan lokaci ya hana asarar rayuka da kuma barna mai yawa ga dukiya a yankunan da abin ya shafa.

Ya tabbatar wa mazauna yankin jajircewar sojoji na kare rayuka da dukiyoyinsu, yana mai kira gare su da su ci gaba da hada kai da hukumomin tsaro ta hanyar samar da bayanai masu inganci da kuma kan lokaci.

Kakakin rundunar ya ce sojoji na nan a shirye don hana sake kai hare-hare da kuma wanzar da zaman lafiya a fadin jihar.(NAN)(www.nannews.ng)

MNT/BRM
=========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara

2026: Matar Tinubu ta bayyana jariri na farko a Najeriya, ta kuma bayar da takardar shaidar haihuwa

Jinjiri
Daga Celine-Damilola Oyewole
Abuja, Janairu 2, 2026 (NAN) Matar Shugaban Kasa, Sanata Oluremi Tinubu,  ta bayyana jariri na farko a Najeriya na shekarar 2026, wanda aka haifa da ƙarfe 12 na dare a Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya (FMC), Abuja.

An haifi jaririyar Zion Adakole a gidan iyalan Mr da Mrs Celestine Adakole, wacce aka haifa ta hanyar tiyatar haihuwa ga wata uwa ‘yar shekara 26, Mrs Patience Adakole.

A matsayin wani ɓangare na al’adarta da nufin yaɗa soyayya, musamman don tallafawa kula da lafiyar uwa da yara, Mrs Tinubu ta gabatar da takardar shaidar haihuwa ta ƙasa da Hukumar Kula da Yawan Jama’a ta Ƙasa (NPC) ta bayar ga jaririyar a matsayin Jaririn Shekara.

Ta kuma bayar da kyaututtuka da kuɗi ga jaririn, wani abin da ta yi wa sauran jarirai a asibiti.

A cewar hukumar kula da asibiti, Zion Adakole ita ce jaririya ta farko da aka haifa a asibitin a shekarar 2026.

Uwargidan Shugaban Kasa ta bayyana haihuwar Zion a matsayin alama, wadda ke nuna haihuwar sabuwar shekara da kuma alkawarin sabbin abubuwa.

Ta mika soyayyarta ga wasu jarirai uku da aka haifa a ranar 1 ga Janairu, da kuma tarin ‘yan hudu da aka bai wa Mista da Mrs Blessing Oragwu bayan shekaru 13 na jira.

Uwargida Tinubu ta jaddada kudirin Gwamnatin Tarayya na samar da yanayi inda kowane yaro dan Najeriya zai iya bunƙasa da kuma cimma cikakkiyar damarsa.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa a lokacin ziyarar, Uwargidan Shugaban Kasa ta rike kowanne daga cikin jariran a kirjinta ta kuma yi addu’o’i ga jarirai, iyayensu da kuma ‘yan Najeriya baki daya.

Ta karfafa wa iyaye gwiwa su kula da ‘ya’yansu, tana mai bayyana su a matsayin albarka da kuma shugabannin kasar nan gaba.

Uwargida Tinubu ta kuma yi kira ga ‘yan Najeriya da su rungumi tausayi ta hanyar raba abin da suke da shi da wasu, tana mai jaddada cewa inganta rayuwar marasa galihu nauyi ne na hadin gwiwa.

Ana sa ran ziyarar za ta ci gaba da zuwa wasu asibitoci a Babban Birnin Tarayya, ciki har da Asibitin Ƙasa, Abuja.

NAN ta ruwaito cewa Matar Mataimakin Shugaban Ƙasa, Hajiya Nana Shettima, Ministan Harkokin Mata, Hajiya Imaan Sulaiman-Ibrahim, Shugaban NPC, Mista Aminu Yusuf, da sauran manyan mutane sun raka Uwargidan Shugaban Ƙasa a lokacin ziyarar. (NAN)(www.nannews.ng)

OYE/FOF
========
Folasade Akpan ce ta gyara

Matar gwamnan Ebonyi ta yi alƙawarin tabbatar da cewa mata masu juna biyu suna haihuwa lafiya

Haihuwa
Daga Uchenna Ugwu
Abakaliki, Janairu 2, 2026 (NAN) Matar gwamnan Ebonyi, Mrs Mary-Maudline Nwifuru ta sake jaddada alƙawarinta na tabbatar da cewa kowace mace mai juna biyu a jihar ta sami haihuwa lafiya.

Ta yi alƙawarin ne yayin ziyarar sabuwar shekara a Asibitin St. Patrick, Mile Four, Abakaliki, inda ta yi maraba da jarirai tagwaye maza da aka haifa a ranar Sabuwar Shekara.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa an haifi tagwayen da ƙarfe 12.22 na safe ta hanyar tiyatar haihuwa (CS) kuma suna da nauyin 2.3kg da 2.1kg lokacin haihuwa.

Tana taya iyaye mata murna kan haihuwarsu lafiya, Nwifuru ta yi musu fatan samun lafiya mai kyau kuma ta yi addu’ar samun lafiyar jariransu.

Ta kuma yi alƙawarin cewa kungiyarta mai suna BERWO, tare da haɗin gwiwar gwamnatin jihar, zai ci gaba da fafutukar kare hakkin uwa da yaro.

Ta bayar da kyautar kuɗi da sauran kayayyaki ga Mrs Cynthia Igwe, mahaifiyar jarirai na farko.

Ta kuma ba da kyaututtukan kuɗi da kayan jarirai ga uwayen sauran jarirai da aka haifa jim kaɗan bayan jarirai tagwaye.

Shugaban asibitin, Dr Kenneth Nwafor da Dr Ekaete Ehop, ƙwararren likitan mata na mata, sun gode wa matar gwamnan “saboda ci gaba da goyon baya da kuma kyautatawa da aka yi wa marasa lafiya a asibiti.”

Uwar jariran tagwaye, wadda ta ce ciki na biyar ne, ta bayyana ziyarar matar gwamnan a matsayin abin mamaki mai daɗi, ta ƙara da cewa kyaututtukan za su taimaka sosai wajen kula da jarirai.(NAN)(www.nannews.ng)
UVU/HA
========
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara