Shafin Labarai - NAN HAUSA

Habibu Harisu
Feb, Sun, 2026

Yusuf ya nemi gwamnatin tarayya ta taimaka kan gobarar kasuwar Singer

Shige-tsaki

Daga Aminu Garko

Kano, Fabrairu 15, 2026(NAN) Gwamna Abba Yusuf na Jihar Kano ya ziyarci wurin da gobara ta tashi a Kasuwar Singer, yana kira ga Gwamnatin Tarayya ta taimaka wajen samar da kayan aikin kashe gobara na zamani.

Wannan yana kunshe ne a cikin wata sanarwa da mai magana da yawunsa, Sanusi Dawakin-Tofa ya fitar a Kano ranar Lahadi.

Gwamnan ya ziyarci sashen Gidan Gilas na kasuwar inda gobarar ke ci gaba da ci, lamarin da ya yi sanadiyyar lalacewar shaguna da kadarori.

Yusuf ya yaba da kokarin Hukumar Kashe Gobara ta Jihar Kano da hukumomin tsaro wajen yaki da gobarar, yana mai kira ga ‘yan kasuwa da mazauna yankin da su kwantar da hankalinsu su kuma hada kai da masu bayar da agajin gaggawa.

Ya yi kira da a samar da tallafi da kayan aiki masu mahimmanci don dakile gobarar da kuma hana sake afkuwar ta, tare da ƙarfafa ƙarfin hukumomin kashe gobara don mayar da martani yadda ya kamata ga gaggawa a manyan cibiyoyin kasuwanci. (NAN) ( www.nannews.ng )

AAG/BRM

=============

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

NDLEA ta kama jakunkuna 64 na wiwi a Kano

Hadiza Mohammed-Aliyu
Feb, Sat, 2026

Uncategorized

NDLEA ta kama jakunkuna 64 na wiwi a Kano

Tabar wiwi
Daga Ramatu Garba
Kano, Fabrairu 14, 2026(NAN) Hukumar Kula da Miyagun Kwayoyi ta Kasa (NDLEA), Rundunar Dabaru ta Kano, ta ce ta kama jakunkuna 64 na wiwi da ake zargin an boye a cikin tirela mai dauke da siminti a kan titin Zariya zuwa Kano kuma ta kama direba.

Kwamandan Jihar, Dahiru Yahaya-Lawal, ya bayyana hakan a cikin wata sanarwa da Jami’in Hulda da Jama’a na rundunar, ASN Sadiq Muhammad-Maigatari ya fitar a ranar Juma’a a Kano.

Ya ce kamawar wani bangare ne na kokarin da hukumar ke yi na yaki da safarar miyagun kwayoyi da cin zarafi a fadin jihar.

Yahaya-Lawal ya ce jami’an rundunar Kiru ne suka kama kayan a ranar 2 ga Fabrairu bayan sa ido da sa ido da jami’an leken asiri suka jagoranta.

Ya ce tirelar dauke da simintin Dangote ta bar Obajana a Kogi kuma tana kan hanyarta ta zuwa Mubi a Adamawa lokacin da aka kama ta.

A cewarsa, an kama direban motar kuma a halin yanzu yana hannun hukumar NDLEA yayin da ake ci gaba da bincike.

Kwamandan ya ce kwace motar ya faru ne sakamakon tattara bayanan sirri da kuma sadaukar da kai da jami’ai suka yi.

“An boye miyagun kwayoyi a cikin kayan da aka mallaka kuma ana kyautata zaton an yi nufin rarraba su ne a Kano kafin lokacin Ramadan.”

“Ba za mu bari masu safarar miyagun kwayoyi su yi barazana ga tsaron da kuma lafiyar al’ummarmu ba,” in ji Yahaya-Lawal.

Ya ce bisa ga umarnin Shugaban NDLEA, Brig.-Janar Buba Marwa mai ritaya, rundunar za ta kara karfafa sintiri, ta karfafa wuraren bincike da kuma ci gaba da ayyukan leken asiri a fadin jihar.

Yahaya-Lawal ya kara da cewa ana ci gaba da bincike kan hanyar sadarwa da ke bayan jigilar miyagun kwayoyi, yana mai lura da cewa ana kokarin kama sauran masu hadin gwiwa da masu taimakawa.

Ya yi gargadin cewa duk wanda aka samu da laifi za a gurfanar da shi gaban kuliya bisa ga doka.

Kwamandan ya kuma yi kira ga jama’a da su ci gaba da taka tsantsan tare da bayar da rahoton ayyukan da ake zargi da alaka da safarar miyagun kwayoyi zuwa ofishin NDLEA mafi kusa ko ta hanyoyin hukuma.

Ya jaddada cewa hadin kan al’umma yana da matukar muhimmanci wajen kare ‘yan kasa da kuma wanzar da zaman lafiya, musamman a lokacin bukukuwan addini.(NAN)(www.nannews.ng)
RG/FAT/BRM
==============
Fatima Sule Abdullahi da Bashir Rabe Mani ne suka gyara

Hadiza Mohammed-Aliyu
Feb, Sat, 2026

Uncategorized

Zargin Cin Zarafin Fursunoni: Lauya ya nemi a binciki jami’ai a Gidan Yarin Kuje

Bincike
Daga Taiye Agbaje
Abuja, Fabrairu 14, 2026 (NAN) Wani lauya, Mista Bala Dakum, ya nemi Hukumar Gyaran Fursunoni ta Najeriya (NCoS) da ta binciki jami’anta a Cibiyar Gyaran Fursunoni ta Kuje bisa zargin cin zarafin fursunoni da kuma rashin da’a.

Dakum, a cikin wata takarda mai kwanan wata 11 ga Fabrairu kuma aka aika wa Babban Jami’in Gudanarwa (CG) na NCoS, Sylvester Nwakuche, ya kuma bukaci hukumar ta hukunta jami’an da suka aikata laifi.

A cikin kwafin takardar da aka amince da ita da aka bai wa manema labarai a Abuja, lauyan ya kuma kwafi Ministan Shari’a da Babban Lauyan Tarayya (AGF), Mista Lateef Fagbemi, SAN, da takwaransa na Ma’aikatar Harkokin Cikin Gida, Olubunmi Tunji-Ojo.

Ya ce: “Ni lauya ne ga fursunoni sama da 100 a Cibiyar Gyaran Kuje ta Abuja, a matsayina na lauya kuma mai ruwa da tsaki a harkokin gudanar da tsarin shari’a, ina roƙonku.

“Da alhakin da nake rubutawa, a madadin abokan hulɗata, don in gabatar muku da jerin zarge-zarge masu tsanani da suka shafi cin zarafin ofis, cin hanci da rashawa da kuma mummunan aiki a kan Shugaban Kula da Cibiyar Gyaran Kuje, Abuja (wanda ba a bayyana sunansa ba) da mataimakansa.

“Fursunoni, iyalansu, da sauran majiyoyi masu tushe sun yi ta zargin cewa jami’in ya yi amfani da matsayinsa don sauƙaƙe cin zarafin fursunoni ta hanyar mataimakansa (wanda ba a bayyana sunayensu ba).

“Waɗannan ayyukan da aka ruwaito sun haɗa da, amma ba’a iyakance ga, buƙatun biyan kuɗi ba bisa ƙa’ida ba don samun damar samun haƙƙoƙi da gata na asali kamar kulawar lafiya, motsi a cikin cibiyar, kula da mutane da sauran ayyukan da fursunoni ke da haƙƙin mallaka ba tare da tilasta musu ba.”

Dakum, Babban Abokin Hulɗa na kamfanin lauyoyi na B.I. Dakum & Co, ya yi zargin cewa ana aiwatar da waɗannan ayyukan ne da sanin, yarda ko kuma amincewar jami’in, wanda hakan ke haifar da yanayi na tsoro, cin zarafi da rashin adalci a cikin cibiyar,

“Irin waɗannan ayyukan, sun zama babban keta Dokar Sabis na Gyaran Gida ta Najeriya, Dokokin Ma’aikatan Gwamnati da haƙƙin kundin tsarin mulki na fursunoni, tare da lalata amincewar jama’a ga tsarin gyara, tsaron fursunoni, jami’ai da kuma gudanar da shari’a gaba ɗaya.”

“Wannan lamari yana haifar da tashin hankali mai tsanani a tsakanin fursunonin kuma sai dai idan kun yi gaggawar ɗaukar mataki, lamarin na iya rikidewa zuwa rudani kuma tsaron jami’an da fursunonin zai kasance cikin haɗari.

“Ganin irin wannan zargi mai mahimmanci da kuma matsayin da jami’in ke da shi, akwai fargabar cewa ci gaba da zama a matsayinsa na shugaban Cibiyar Gyaran Kuje, Abuja, na iya tsoma baki ga duk wani bincike na rashin son kai, tsoratar da shaidu masu yuwuwa, ko kuma haifar da danne shaidu,” in ji shi.

Saboda haka, Dakum ya buƙaci “a gudanar da bincike mai zaman kansa da cikakken bincike nan take kan zarge-zargen cin zarafi, cin zarafin ofis, da rashin da’a ga jami’an (a ba da bayanansu ga binciken bincike).

“A sake tura jami’an zuwa wani matsayi mai muhimmanci kafin a kammala bincike, domin a kiyaye mutuncin tsarin da kuma tabbatar da tsaron abokan cinikina.

“A ɗauki matakan ladabtarwa da na shari’a masu dacewa a kan jami’an da suka yi kuskure.”

Lauyan ya ce ya zama dole ya rubuta takardar neman afuwa bisa ga babban muradun jama’a da kuma bukatar kare haƙƙoƙi da mutuncin mutanen da ke tsare.

Kalmominsa: “Ina amincewa da jajircewar ofishinku na bin ƙa’idodin ƙwarewa mafi girma a cikin Hukumar Gyaran Gida ta Najeriya.

“Duk da haka, idan ba a ɗauki mataki nan take ba, ba zan yi jinkirin shigar da ƙara ga sauran hukumomin tsaro da yaƙi da cin hanci da rashawa da suka dace don gudanar da bincike mai kyau ba.

“Ban haɗa shaidar aika kuɗi ga jami’an da ke cikin lamarin ba don kare lafiyar abokan cinikina waɗanda wasu daga cikinsu har yanzu suna hannunsu.”

A cewarsa, zan gabatar da shaidar bisa ga buƙatarku.

Lokacin da aka tuntube ta a wata hira ta wayar tarho a ranar Alhamis, Jami’ar Hulɗa da Jama’a ta NCoS, Ms Jane Osuji, ta ce duk da cewa ba ta karɓi takardar ba, ta nemi a tura mata kwafin ta.

“Zan gano ko mun same ta kuma idan an yi wani abu, to zan dawo gare ku,” in ji ta.

Bayan wasu sa’o’i da karɓar takardar, an sake kiran Osuji.

Duk da haka, a cikin martanin ta ta hanyar saƙon WhatsApp, PRO ta ce waɗannan zarge-zargen ne da NCoS CG ba za ta ɗauka da sauƙi ba.

“Na gode sosai da tuntuɓar da kuka yi min a kan abin da ke sama.

“Ina fatan zan sake tuntubar ku kafin gobe (Juma’a) a kan hakan.

“Waɗannan zarge-zargen ne da Babban Jami’in Gudanarwa bai ɗauka da sauƙi ba. Ina buƙatar tabbatar da cewa ya karɓi takardar kuma in sanar da shi, don Allah.

Na gode kuma barka da dare,” Osuji ya amsa.

Amma har zuwa lokacin da aka gabatar da rahoton a ranar Juma’a, Osuji bai dawo ba tukuna.(NAN)(www.nannews.ng)

TOA/SH
======
Sadiya Hamza ce ta gyara

Habibu Harisu
Feb, Sat, 2026

Uncategorized

Bikin Kamun Kifi na Argungu: Wanda ya yi nasara ya samu motocin Toyota da naira miliyan daya

kamun kifi

Daga Muhammad Lawal

Argungu (Kebbi) 14 ga Fabrairu, 2026 (NAN) Mista Abubakar Usman daga karamar hukumar Maiyama ta Kebbi a ranar Asabar ya lashe kyautar gwarzon shekarar bikin kamun kifi na duniya na Argungu wanda ya fi kowanne girma a fannin kamun kifi mai nauyin kilogiram 59.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa wanda ya lashe kyautar ya yi murmushi da sabbin motocin Toyota guda biyu da gwamnatin jihar Sokoto ta bayar da gudummawarsu da kuma tsabar kudi Naira miliyan daya.

Kamfanin dillancin labarai na NAN ya kuma ruwaito cewa matsayi na biyu ya kasance ga Abdullahi Garba daga karamar hukumar Argungu ta Kebbi, wanda ya kama kifi mai nauyin kilogiram 40 kuma an ba shi kyautar sabuwar motar Toyota saloon da WACOTT Rice Miles Limited ta bayar da kuma Naira miliyan daya.

An zabi Danlansu Dankani daga Jega a matsayi na uku tare da wani mutum wanda ya yi lissafin kifaye biyu masu nauyin kilogiram 34 kowannensu kuma ya koma gida da Naira miliyan daya da babur ɗaya kowannen su.

Da yake jawabi a babban taron, Babban Bako na Musamman, Shugaba Bola Tinubu, ya bayyana taron a matsayin tarihi mai ban mamaki kuma biki wanda ya kasance alama mai ƙarfi ta haɗin kai, juriya da kuma zaman lafiya tsakanin ‘yan Najeriya.

“Yana nuna wadatar al’adunmu, ƙarfin al’adunmu da kuma damar da ke tattare da amfani da albarkatunmu don ci gaban ƙasa.”

“Bari in sake yaba wa gwamnati da al’ummar Kebbi saboda nasarar daukar nauyin bikin na wannan shekarar, tsari, shirye-shiryen tsaro da kuma hangen nesa na ciki na taron sun nuna abin da zai yiwu idan shugabanci yana da manufa da kuma hada kan jama’a.”

“Na gode Gwamna, kai shugaba ne kuma kana nuna hakan. Taron zamantakewa da al’adu irin wannan zai iya bunƙasa ne kawai kuma ya zama wurin jan hankalin masu yawon buɗe ido lokacin da yanayin tsaro ya dace.”

“Ina farin cikin lura cewa an samu gagarumin ci gaba wajen yaki da rashin tsaro a fadin Kebbi da sauran sassan kasarmu.”

“Har yanzu muna aiki tukuru ta hanyar hadin gwiwa tsakanin Gwamnatin Tarayya, gwamnatin jiha, da hukumomin tsaro,” in ji shi.

Shugaban ya yaba wa Gwamna Nasir Idris saboda nasarorin da ya samu, sannan ya yaba masa bisa ga samar da matsayin Sakatariyar Jiha ta zamani.

Tinubu ya tabbatar da cewa za a yi nasara a yaƙi da rashin tsaro ta yadda mutane za su ci gaba da harkokin kasuwancinsu na yau da kullun cikin kwanciyar hankali ba tare da wata cikas ba.

“Wannan bikin shaida ne na dawowar kwanciyar hankali da kuma al’ada, za mu ci gaba da goyon bayansa da kuma ƙarfafa shi,” ya tabbatar.

A jawabinsa, Gwamnan Kebbi ya gode wa Tinubu saboda girmama gayyatarsa da ya yi na halartar bikin kamun kifi na kasa da kasa na Argungu, da kuma kyautatawarsa na kaddamar da wasu ayyukan ci gaba a jihar.

Ya ce gwamnatin da ke kan mulki a yanzu ta samu gagarumin ci gaba a muhimman sassan ci gaban jihar Kebbi cikin kasa da shekaru uku, inda ya kara da cewa gwamnatinsa ta cika sama da kashi 80 cikin 100 na alkawuran da ta dauka a lokacin yakin neman zabe.

Ya lissafa wasu daga cikin nasarorin da suka hada da Bola Ahmed Tinubu Ultra-Modern State Sakatariya mai daukar mutane 25,000, gina babbar hanya mai layuka uku a kan titin Emir Haruna, sake gina babbar hanya mai layuka uku daga zagayen Abdullahi Fodio zuwa kofar birni, da kuma gina babbar hanya daga Ambursa zuwa filin jirgin saman Sir Ahmad Bello.

Sauran, a cewarsa, sun haɗa da sake gina titin Koko-Dabai-Zuru mai tsawon kilomita 87, gyara da haɓaka asibitoci 16 na gama gari, gina babban asibitin dabbobi a Najeriya, samar da taki mai nauyin tan 50,000 ga manoma kyauta, samar da injinan samar da wutar lantarki, injunan famfo na CNG da sauran kayan aikin noma, da sauransu.

Ya lura cewa gwamnatin jihar ta saba da biyan albashi, rangwame, fansho da kuma fa’idodin mutuwa ga dukkan nau’ikan ma’aikata.

Da yake mayar da martani, Sarkin Argungu, Alhaji Muhammad Sama’ila-Mera, ya nemi afuwa ga Tinubu da sauran manyan mutane game da karya yarjejeniyar da ta faru kafin isowar Shugaban kasar.

Kamfanin dillancin labarai na NAN ya ruwaito cewa sama da masunta 50,000 ne suka yi tururuwa zuwa cikin kogin Matan Fada mai tarihi da ke Argungu kafin isowar shugaban kasa da aka tsara.

Wasu daga cikin masuntan da ke fafatawa sun daɗe suna jira a wani yanayi na gasa tun ƙarfe 5:00 na safe.

Sarkin ya ce bikin kamun kifi ba wai kawai bikin kamun kifi ba ne, har ma wani taron da ke nuna al’adun gargajiya na mutanen Kebbi.

Ya tunatar da shugaban cewa Gwamnatin Tarayya, a shekarar 2020, ta fara gina cibiyar kamun kifi ta dindindin, kasancewar cibiyar da UNESCO ta amince da ita.

Duk da haka, Sarkin ya yi korafin cewa an yi watsi da aikin ginin tun daga shekarar 2022. (NAN)(www.nannews.ng)

KLM/MUK

Magdalene Ukuedojor ne ya gyara

Aikin babbar hanyar Sokoto-Badagry ya jawo hankalin Kungiyar Injiniyoyi da al’umma

Habibu Harisu
Jan, Thu, 2026

Uncategorized

Aikin babbar hanyar Sokoto-Badagry ya jawo hankalin Kungiyar Injiniyoyi da al’umma

Babbar Hanya

Daga Habibu Harisu

Silame (Jihar Sokoto) Janairu 22, 2026 (NAN) Ƙungiyar Injiniyoyi ta Najeriya (NSE) da ƙungiyoyin al’umma na gida a Sokoto sun nuna farin cikinsu game da aikin babbar hanyar Sokoto-Badagry da ke gudana.

Shugaban NSE reshen Sokoto, Mista Abubakar Ibrahim, ya bayyana farin cikinsa a lokacin da yake duba wurin, rangadin manema labarai, da kuma kaddamar da gyaran hanyoyi na gaggawa a ranar Laraba.

Babban Mataimaki na Musamman ga Shugaba Bola Tinubu kan Harkokin Al’umma a Arewa maso Yamma, Alhaji Abdullahi Tanko-Yakasai ne ya jagoranci ziyarar.

Ibrahim, wanda shi ne Darakta Janar na Hukumar Kula da Karkara ta Jihar Sakkwato, ya yaba da ingancin aiki da ci gaban da aka samu, yana mai nuna jajircewar Shugaba Tinubu ga ci gaban karkara.

“Al’ummomin da abin ya shafa sun ‘yantu daga killacewa. Hanyar ta buɗe damammaki, kuma ingancin zai amfani ‘yan Najeriya tsawon shekaru. Wasu sun yi shakkar aikin, yanzu ya zama gaskiya,” in ji Ibrahim.

Dakta Abdurrahman Umar, Sakataren Hadakar Kungiyoyin Agaji na Sakkwato, ya bayyana aikin a matsayin wani babban ci gaba da zai inganta ayyukan zamantakewa da tattalin arziki a fadin Najeriya.

Ya bayyana cewa babbar hanyar ta haɗa jihohi bakwai na arewa da kudu, inda ta cika ƙa’idodin ƙasashen duniya, tare da kayayyakin more rayuwa da za su sauya wa ƙasar sa’a.

‘

Wani mazaunin yankin, Alhaji Halliru Alfada, ya gode wa Tinubu, yana mai cewa ingantattun hanyoyi za su sauƙaƙa jigilar amfanin gona da kuma ba da damar noman rani, wanda hakan zai ƙara wa rayuwar jama’a a yankunan karkara.

Wani mazaunin yankin Alhaji Maude Aliyu ya ce hanyar ta hada Katami, Alfada, Kabin Kaji, Gumbaye, Burgu, Gadanbe, Gidan Gara, da kuma al’ummar Silame, inda suke tallafawa ayyukan noma na cikin gida.

Sauran mazauna yankin sun yaba wa shugabancin Shugaban, inda suka nuna ƙarfafawa ga matasa da mata, kiwon lafiya, ilimi, da kuma nuna damarmakin da Najeriya ke da su.

Manajan Ayyuka, Mista Johon Fourie na HITECH Construction, ya yaba da goyon bayan al’umma, yana mai lura da kyakkyawar alaƙa da kuma shigar da mazauna yankin cikin ayyukan yi don haɓaka ma’aikata.

Ya ƙara da cewa ayyukan share fage, shimfida siminti, hasken rana, da sauran ayyuka suna ci gaba a lokaci guda a duk wuraren aikin guda shida.

Mai Kula da Ayyuka na Tarayya a Sakkwato, Mista Kassimu Maigwandu, ya ce aikin mai tsawon kilomita 120 ya haɗa da titin siminti mai layuka shida, gadoji, hasken rana, da kuma layin dogo.

Maigwandu ya ƙara da cewa yana da kyamarorin CCTV, ofisoshin lafiya, tashoshin tsaro, da sauran wurare don ɗaukar matakin gaggawa cikin gaggawa.

Ya bayyana cewa ana gudanar da aikin a matakai daban-daban a fadin al’ummomi, tare da ci gaba da aiki a lokaci guda a wurare shida a karkashin tsarin tsaro mai kyau.

“Aikin ya fi kayayyakin more rayuwa; yana sake farfaɗo da noma, yawon buɗe ido, ilimi, lafiya, da kuma ci gaban tattalin arziki ga ‘yan ƙasa,” in ji Mai Kula da Aikin.

SSA Tanko-Yakasai ya bayyana babbar hanyar a matsayin wani aiki na musamman da ke nuna jajircewar Tinubu ga walwalar ‘yan ƙasa.

Ya lura cewa manufar babbar hanya ta samo asali ne a lokacin mulkin marigayi Shugaba Shehu Shagari na shekarun 1980 kuma yanzu an cimma ta a ƙarƙashin Shugaba Tinubu, yana mai kira ga ‘yan Najeriya da su goyi bayan ci gaba.

Tanko-Yakasai ya yaba wa Ministan Ayyuka, Sanata David Umahi, kan aiwatar da manyan hanyoyi guda huɗu na baya-bayan nan don inganta hanyoyin sadarwa da haɗin layin dogo a faɗin Najeriya.

Ayyukan sun haɗa da Titin Legas zuwa Calabar Coastal (kilomita 750), Titin Sokoto zuwa Badagry (kilomita 1,068), Babban Titin Calabar zuwa Abuja, Titin Trans-Saharan (kilomita 482), da Titin Akwanga-Jos-Bauchi-Gombe (kilomita 439).

Kamfanin dillancin labarai na NAN ya tuna cewa an bude hanyar Sokoto-Badagry mai tsawon kilomita 1,068 a ranar 24 ga Oktoba, 2024 a karamar hukumar Illela, wani bangare na shirin Renewed Hope da ke bunkasa ababen more rayuwa da ayyukan zamantakewa da tattalin arziki.

Tanko-Yakasai da Sakataren NUJ na Sokoto, Muhammed Nasir, sun kaddamar da ayyukan gyaran tituna na gaggawa da aka kammala a kan titin Sokoto-Jega-Birnin Kebbi, wanda Gwamnatin Tarayya ta aiwatar a shekarar 2024. (NAN) (www.nannews.ng)

HMH/KTO

===============

Edita daga Kamal Tayo Oropo

Habibu Harisu
Jan, Thu, 2026

Uncategorized

Na shiga siyasa ne domin ceto rayuka, da kuma ceto Katsina daga rashin tsaro – Tsohon shugaban DSS

Rashin Tsaro

Daga Zubairu Idris

Katsina, Janairu 22, 2026 (NAN) Tsohon Darakta Janar na Ma’aikatar Tsarin Kasa (DSS), Alhaji Lawal Daura, ya bayyana kansa a matsayin “bakandamiya ta siyasa” wanda ya shiga siyasa don ceton rayuka da kuma ceto Jihar Katsina daga rashin tsaro.

Daura ya bayyana haka ne a ranar Alhamis a Katsina a wani taron sake haduwa da kungiyar tsofaffin samari ta Kwalejin Gwamnati ta Funtua (FOBA), ajin 1969 domin sake jaddada goyon bayanta ga burinsa na takarar gwamna a shekarar 2027.

Ya ce, “Mutane da yawa sun kira ni don su tabbatar da hakan lokacin da suka ji ɗan gajeren hirar da na yi inda na kira kaina makanikin siyasa.

“Duk lokacin da ka ga makaniki da kayan aikinsa, ka san akwai matsala.”

“Hakika, akwai matsala a cikin jiharmu mai cike da mutane, kuma hakan ya shafe mu duka.”

“Mutane suna magana game da tsaro a kowane lokaci domin shine mabuɗin buɗewa inda mabuɗin wasu matsaloli suke.”

“Idan ba ka sami wannan makullin ba, ba za ka iya samun damar shiga makullan don magance wasu matsaloli ba.”

Daura ya kuma tuna cewa a wasu shekarun baya, akwai wasu kasuwanni a jihar da ke aiki da daddare, yana mai cewa, “amma a yau, wasu daga cikin kasuwannin ba za su iya aiki ko da da rana ba.”

“Kuma mun san noma shine tattalin arzikin jihar da sauran jihohin makwabta. Amma a yau, rashin tsaro ya shafi noma.”

“Shi ya sa muka shiga siyasa. Ba batun shugabanci ba ne, domin matsayin da na riƙe ya fi na gwamna girma.”

“Na yi suna har ma a wajen ƙasar. Idan batun kuɗi ne, me zan yi da kuɗi yanzu?”

A cewarsa, batun ceton rayuka ne da kuma ceto jihar, yana mai cewa, “kana jin abubuwa kamar labari, amma gaskiya ne, suna faruwa.”

“Take hakkin ɗan adam a gidajensu, a kan hanya da kuma ko’ina. Waɗannan su ne abubuwan da suka ja hankalina na shiga siyasa.”

“Ina farin ciki da abokan aikina sun ba ni goyon bayansu tun kafin fara tafiyar.”

“Ba za mu bayar da labari ba, amma da taimakon Allah, za mu yi iya ƙoƙarinmu mu yi nasara.”

Shugaban FOBA, Dr Aliyu Yahaya, ya ce Daura, a matsayinsa na kwararre a fannin tsaro, yana da ikon magance rashin tsaro cikin kankanin lokaci, idan aka ba shi dama.

Yahaya ya yi alƙawarin cewa kowane memba zai bai wa abokin aikinsa ɗaruruwan ƙuri’u, idan ya sami tikitin takarar gwamna daga kowace jam’iyya. (NAN) www.nannews.ng

ZI/BRM

============

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Hadiza Mohammed-Aliyu
Jan, Wed, 2026

Uncategorized

Tinubu ya sanya Najeriya a matsayin cibiyar samar da makamashi mai kyau da yanayi a ADSW 2026

Dorewa

Daga Muhyideen Jimoh

Abuja, Janairu 14, 2026 (NAN) Shugaba Bola Tinubu ya sanya Najeriya a matsayin babbar hanyar zuba jari a fannin makamashi mai kyau da yanayi, inda ya bayyana manyan gyare-gyare a Makon Dorewa na Abu Dhabi na 2026 (ADSW).

Tinubu ya yi jawabi a wani babban taro na babban taron da aka yi a Abu Dhabi, wanda shugabannin duniya, masu zuba jari, masu tsara manufofi da abokan huldar ci gaba suka halarta.

Ya gode wa masu shirya taron da Hadaddiyar Daular Larabawa saboda kiran dandalin duniya, yana mai bayyana ADSW a matsayin mai matukar muhimmanci wajen tsara makomar ci gaba mai dorewa.

Ya ce, “Jigon taron na wannan shekarar ya nuna gaggawa da hadewar da ake bukata don samar da sauye-sauye masu dorewa a fannin kudi, fasaha, makamashi da kuma jarin dan adam.”

Tinubu ya ce yanzu dole ne a hada ayyukan sauyin yanayi da ci gaban tattalin arziki, lafiya, tsaron abinci da kuma kula da makamashi a fadin kasashe.

Ya ƙara da cewa, “A wannan lokaci mai mahimmanci a tarihi, Najeriya tana tare da al’ummar duniya, tana daidaita ayyukan yanayi da hanyoyin samun makamashi, ci gaban tattalin arziki, samar da ayyukan yi da kuma haɗa kan jama’a.”

Tinubu ya jaddada cewa dorewar yanayi na buƙatar dukkan tsarin su yi aiki tare, gami da manufofi, kuɗi, kayayyakin more rayuwa, yanayi da kuma jarin ɗan adam.

Ya ce, “Dole ne matakan yanayi su yi nasara kuma su bunƙasa. Ƙasashe masu tasowa suna buƙatar daidaiton kuɗaɗen yanayi, fasahohin da za a iya samu da kuma ƙarfafa ƙarfin gwiwa.”

Shugaban ya ce Najeriya ta ɗauki matakan ƙa’ida na musamman don ƙarfafa shugabancin yanayi da kuma kwarin gwiwar masu zuba jari.

Ya ce gwamnati ta amince da Manufar Ƙarfafa Kasuwar Carbon ta Ƙasa kuma ta ƙaddamar da Rijistar Haɗakar Carbon ta Ƙasa don inganta rahotannin hayaki da tabbatar da shi.

Tinubu ya ce Najeriya tana sabunta tsarin makamashinta don cimma burin yanayi zuwa tasiri mai ma’ana.

Ya ƙara da cewa, “Dokar Wutar Lantarki ta 2023 yanzu ta tanadar da samar da makamashi mai rarrabawa da kuma haɗa shi.”

Ya ce gyare-gyaren suna faɗaɗa damar samun wutar lantarki mai ɗorewa ga al’ummomin karkara, cibiyoyin kiwon lafiya na waje, makarantu, kasuwanni da kuma al’ummomin da ba su da isasshen tallafi.

Tinubu ya ce ƙasar tana amfani da fasahohin zamani don inganta inganci da kuma hanzarta isar da makamashi mai tsafta a duk faɗin ƙasar.

Shugaban ya kara da cewa, “Amfani da basirar wucin gadi don inganta inganci ba sabon abu bane a nan gaba.”

Ya ce Najeriya tana neman hadin gwiwa da ke bunkasa musayar fasaha, kirkire-kirkire da musayar ilimi.

Shugaban ya ce zuba jari a fannin sauyin yanayi da masana’antu masu kore su ne ginshikin dabarun ci gaban Najeriya.

Ya bayyana cewa Najeriya ta kaddamar da tsarin zuba jari a fannin sauyin yanayi da kore don bude har zuwa dala biliyan 30 a kowace shekara a fannin kudaden sauyin yanayi.

Ya ce Najeriya na zurfafa samun damar samun kudin tsarin kore ta hanyar dandamalin zuba jari da dama.

“Dandalin zuba jari a fannin sauyin yanayi ya yi niyya da dala miliyan 500 don kayayyakin more rayuwa masu jure wa yanayi,” in ji shugaban.

Ya ce tsarin sauyin yanayi na kasa na Najeriya yana da nufin tallafawa jarin na dala biliyan biyu, yana mai cewa shirin hadin gwiwa na kore na Najeriya ya nuna kwarin gwiwar masu zuba jari a duniya.

A cewarsa, hadin gwiwa na kwarai na Najeriya ya jawo hankalin masu zuba jari na duniya da yawa.

Shugaban ya ce Shirin Canjin Makamashi na Najeriya ya hada da rage dumamar yanayi, ci gaban masana’antu da ci gaban zamantakewa cikin tsari daya.

Ya ce shirin ya yi niyya da fitar da hayaki mai gurbata muhalli yayin da yake samar da damar samar da makamashi ga kowa da kowa da kuma fadada tattalin arziki.

Tinubu ya ce an riga an fara ayyukan gwaji na lantarki da shirye-shiryen inganta makamashi na ƙasa.

Ya ce, “Ginin ƙasa yana buƙatar aiki tuƙuru, sadaukarwa da kuma jagoranci mai da hankali.”

Tinubu ya ce gyare-gyaren Najeriya sun nuna shirye-shiryen yin aiki tare da abokan hulɗa na duniya don cimma sakamako mai ɗorewa na ci gaba.

“A matsayinka na abokin hulɗarka, Najeriya a buɗe take ga zuba jari, haɗin gwiwa da wadata tare,” in ji shi. (NAN)(www.nannews.ng)
MUYI/BRM
==========

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Hadiza Mohammed-Aliyu
Jan, Wed, 2026

Uncategorized

Manoman kaji sun yi watsi da karancin kwai, sun yi hasashen faduwar farashi

Manoman kaji sun yi watsi da yekuwar karancin kwai, sun yi hasashen faduwar farashi

Kwai
Daga Olaitan Idris da Mercy Omoike
Lagos, Janairu 14, 2026 (NAN) Kungiyar Kaji ta Najeriya (PAN), reshen Jihar Legas ta musanta ikirarin karancin kwai a jihar, tana mai jaddada yawan amfanin gona.

Shugaban kungiyar, Mista Mojeed Iyiola, ya bayyana hakan a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a Legas.

Iyiola ya kara jaddada yawan kwai a jihar da kuma farashi mai rahusa sabanin ikirarin karancinsa a wasu sassan jihar.

“Ina so in ce akwai kwai a Legas a yanzu. Babu karancin kwai a Legas.

“Don haka a wuraren da suke ganin karancin kwai ban tsammanin karancinsa ba ne. Wataƙila suna da karancin kudi kuma ba za su iya siyan kayayyakin ba amma akwai kwai da ake da su.”

“Kwanan nan mun nuna akwatunan ƙwai a kusan a yankuna takwas da muke da su a Legas daga 31 ga Disamba 2025 har zuwa sabuwar shekara a farashi mai rahusa.

“Mun sayar da akwatunan tsakanin N4,800 zuwa N5,000 maimakon farashin ƙofar gona na N4,900 zuwa N5,200 a kowace akwati don tabbatar da cewa ba mu fuskanci ƙwai mai yawa ba,” in ji shugaban.

Iyiola ya kuma lura cewa za a ƙara samun raguwar farashin ƙwai da kaji a lokacin Ista, idan gwamnatin jihar ta tsawaita sa hannunta a fannin.

A cewarsa, dalilan da za su iya sa wasu masu sayar da ƙwai ba su da kayan amfanin gona da ake sayarwa su ne cewa suna bin masu samar da su bashin waɗanda wataƙila sun ƙi ba su sabon kaya.

“A yanzu, babu ƙarancin ƙwai, kuma mun daɗe muna sayarwa a farashi mai sauki saboda mun sami sa hannun gwamnatin jihar Legas kuma yarjejeniyarmu ita ce mu tilasta farashin ya faɗi.”

“Ko da yake an dakatar da wannan shiga tsakani a yanzu, gwamnati na tunanin ba mu ƙarin shiga tsakani domin rage farashin kaji da ake samarwa a lokacin Ista.

“Idan aka yi haka, to za mu sami rangwamen farashi ga kaji da ƙwai a lokacin bikin Ista,” in ji Iyiola. (NAN)(www.nannews.ng)
OIO/DMO/YMU
=============
Yakubu Uba ne ya gyara

Hadiza Mohammed-Aliyu
Jan, Wed, 2026

Uncategorized

Abubuwan sha masu sukari suna ƙara haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya ga yara, inji likitan zuciya

Sukari
Daga Peter Uwumarogie
Gombe, Janairu 14, 2026 (NAN) Wani likitan zuciya da ke Gombe, Dr Abubakar Sani, ya ce yawan shan abubuwan sha
masu sukari yana ƙara haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya ga yara.

Ya ce yawan shan abubuwan sha masu sukari na iya sanya yara cikin haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya, hawan jini da ciwon suga na nau’in 2.

Sani, ƙwararren likitan zuciya, Asibitin Koyarwa na Tarayya, Gombe, ya faɗi haka a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN).

Ya yi gargaɗi game da yawan shan abubuwan sha masu sukari saboda yawaitar cututtukan da ba sa yaɗuwa da ke da alaƙa da shan irin waɗannan abubuwan sha.

A cewar Sani, ya kamata a ƙara mai da hankali kan tasirin irin waɗannan abubuwan sha ga lafiyar yara.

“Iyaye da yawa suna saka ruwan ‘ya’yan itace masu sukari da sauran su akai-akai a cikin abincin rana na yaransu na makaranta, wanda hakan ba shi da kyau a gare su.

“Yara masu shan abin sha mai sukari da yawa na iya kuma fallasa su ga manyan haɗari kamar kiba, da kuma lalacewar haƙora mai tsanani.

“Yayin da makarantu ke ci gaba a faɗin ƙasar, ina ba da shawara ga iyaye da su rage shan abin sha mai sukari ga ‘ya’yansu, musamman lokacin zuwa makaranta da kuma hana abin sha a waje da gida,” in ji shi.

Ya ƙarfafa iyaye su ba wa ‘ya’yansu ruwa, yana mai nuna cewa ruwa ya kasance mafi kyawun zaɓi don ruwa.

A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), cututtukan duk nau’ikan abubuwan sha ne da ke ɗauke da sukari kyauta, waɗannan sun haɗa da abubuwan sha masu laushi na carbonated ko waɗanda ba carbonated ba, ruwan ‘ya’yan itace/kayan lambu da abubuwan sha.

Sauran sun haɗa da abubuwan sha masu ruwa da foda, ruwan dandano, abubuwan sha masu kuzari da wasanni, nauukkan shayi da sha, kofi mai shirye-shiryen sha da abubuwan sha masu dandano.

WHO ta lura cewa abubuwan sha masu sukari ba su da wani amfani mai gina jiki, ba muhimman sassan abinci na mutane ba. (NAN)(www.nannews.ng)

UP/EEI/RSA
==========
Esenvosa Izah da Rabiu Sani-Ali ne suka gyara

Hadiza Mohammed-Aliyu
Jan, Wed, 2026

Uncategorized

Kotu ta umarci matar da ke neman saki ta gabatar da iyayenta

Saki
Daga Aisha Gambo
Kaduna, Janairu 14, 2026 (NAN) Kotun Shari’a ta 1 da ke zaune a Magajin Gari, Kaduna, ta umarci wata mata mai neman saki, Rubayya Muhammad, da ta gabatar da iyayenta a kotu kan takaddamar sadaki.

Muhammad, wacce ita ma uwa ce mai shayarwa, ta roki kotu da ta raba aurenta da mijinta, Isiya Baba, ta hanyar Khul’i, tana mai cewa a shirye take ta mayar da sadaki na N150,000 da ta karba a madadin saki.

Khul’i tana nufin tsarin saki a karkashin dokar Musulunci inda mace za ta iya rabuwa da mijinta ta hanyar mayar wa mijinta sadakinta.

Saboda haka, ta ce za ta yi amfani da kudin sadakin don ciyar da jaririnsu mai watanni biyu.

Duk da haka, wanda ake kara ya ce ya biya sadaki na N350,000 ba N150,000 ba kamar yadda matar ta yi iƙirari.

Shaidun wanda ake kara sun kuma shaida wa kotu cewa sun kai sadakin ga iyayen mai kara, inda suka tabbatar da cewa Naira 350,000 ne ba Naira 150,000 ba.

Bayan haka, Alkali, Mu’awiya Shehu, ya tambayi mai kara wacece ta karbi sadakin, sai ta ce mahaifinta ya karba.

Sannan ya umarce ta da ta gabatar da iyayenta a ranar 3 ga Fabrairu domin tabbatar da hakan. (NAN)(www.nannews.ng)
AMG/HA
========
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara