All posts by Hadiza Mohammed-Aliyu

Aikin inganta madatsar ruwa ta Alau Dam a Borno zai bunkasa noman rani samar da wutar lantarki – Gwamnatin Tarayya

Alau Dam
Daga Abdullahi Mohammed
Maiduguri, Aug. 8, 2025 (NAN) Gwamnatin tarayya ta ce aikin inganta madatsar ruwa ta Naira biliyan 80 a Borno an tsara shi ne domin bunkasa noman rani da samar da wutar lantarki idan aka kammala shi a shekarar 2027.

Ministan albarkatun ruwa da tsaftar muhalli, Farfesa Joseph Utsev, ne ya bayyana haka a wata ziyarar aiki da ya kai a unguwar Alau da ke kusa da Maiduguri.

Ya ce “a gaskiya, muna nan a Borno ne don ganin matakin aiki a madatsar ruwa ta Alau.

“Da farko an gina wannan madatsar ruwa ne a matsayin hanyar samar da ruwan sha, amma da tsarin sabunta bege na shugaban kasa Bola Tinubu, ya amince da kashe naira biliyan 80 domin sake gina shi da kuma inganta shi.

“Jihar Borno ta shahara wajen noma kuma aikin da aka ba mu shi ne tabbatar da samar da isasshen abinci kuma bisa ga haka, lokacin da muke zayyana inganta wannan madatsar ruwa, mun kula da wasu bangarori wannan bangaren.

“Idan aka kammala aikin dam din na Alau zai zama ruwan sha ga Maiduguri da kewaye, ban ruwa da kuma samar da wutar lantarki a nan gaba,” in ji Ministan.

A cewarsa, kwangilar ta kasu kashi biyu ne inda ake sa ran kashi na farko zai kare a watan Satumba na wannan shekara, yayin da kashi na biyu kuma zai fara aiki a watan Oktoba kuma zai kare a watan Maris na 2027.

“Dalili na kashi na farko shi ne rage ko hana ruwa a wannan kakar, domin gina dam ba shi da sauki a lokacin damina.

“An tsara kashi na biyu zai fara ne a watan Oktoba kuma za a kammala shi a watan Maris na 2027, lokacin da za a sake gina madatsar ruwa gaba daya.”

Ya kuma yabawa shugaban kasa Ahmed Bola Tinubu da Gwamna Babagana Zulum bisa jajircewar da suka yi wajen gudanar da wannan aiki bisa la’akari da muhimmancinsa ga al’ummar Borno da ma kasa baki daya.

Sai dai ministan ya yi amfani da wannan dama, inda ya kuma yi kira ga gwamnati da al’ummar Borno da su fara gangamin wayar da kan manoman yankin Alau domin su dakatar da shuka amfanin gona a bakin dam din da ake yi a halin yanzu.

Ya kuma bukaci mazauna yankin da su kwantar da hankulan su, kada su ji tsoro kan duk wata ambaliyar ruwa daga ambaliya ta dam.(NAN)(www.nannews.ng)
AOM/YMU
=========
Yakubu Uba ne ya gyara

Jihar Kaduna za ta fara allurar rigakafin cutar kyandar biri a kananan hukumomi

Kyandar biri
Daga Sani Idris Abdulrahman
Kaduna, Agusta 6, 2025 (NAN) Hukumar kula da lafiya matakin farko ta jihar Kaduna (SPHCB) ta sanar da shirin kaddamar da rigakafin cutar kyandar biri a wasu kananan hukumomin da cutar ta bulla.

Malamin lafiya a SPHCB, Isah Yusha’u ne ya bayyana hakan a ranar Laraba yayin wani taron masu ruwa da tsaki kan rigakafin cutar kyandar biri a Kaduna.

Yusha’u ya bayyana cewa hukumar na aiki tukuru domin dakile yaduwar cutar tare da tabbatar da lafiya da lafiyar mazauna Kaduna.

Ya lura cewa kananan hukumomi da dama a jihar sun sami adadi mai yawa na kamuwa da cutar.

A martanin da ya mayar, ya ce gwamnatin tarayya tare da hadin gwiwar Hukumar Kula da Lafiya a matakin farko ta kasa (NPHCDA) da abokan hulda sun amince da yin allurar riga-kafi ga yankunan da ke da hatsarin gaske.

Ya ce “an shirya fara allurar riga-kafin a ranar 10 ko 11 ga watan Agusta, kuma za a yi kwanaki 10 a kananan hukumomin da aka zaba.

“Za a yi zagaye na biyu na allurar rigakafin makonni hudu bayan haka.”

A cewar Yusha’u, za a ba da fifikon rigakafin ga masu fama da cutar, da suka hada da: Ma’aikatan dakin gwaje-gwaje da watakila sun yi amfani da samfuran da suka kamu da cutar, mutanen da ke da tsarin garkuwar jiki da kuma mutanen da ke da hatsarin jima’i.

“Don tabbatar da nasarar wannan shiri na rigakafin, muna daukar sarakunan gargajiya, malaman addini, kungiyoyin farar hula, da cibiyoyin kiwon lafiya.

Wannan shi ne don samar da ingantattun bayanai, magance matsalolin, da kuma karfafa amincewar jama’a game da maganin,” in ji shi.

Ya bukaci jama’a da su karbi allurar cikin gaskiya, yana mai tabbatar da cewa rabon zai kasance da dabara kuma an yi niyya don tabbatar da mafi girman tasiri.

Ya kara da cewa, “ta hanyar kaddamar da wannan kamfen, hukumar na daukar matakan da suka dace don yaki da barkewar cutar sankarau da kuma kare lafiyar jama’a.”

Kamfanin dillancin labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa, wadanda suka halarci taron na masu ruwa da tsaki sun hada da ma’aikatan lafiya, malaman addini, jami’an wayar da kan jama’a (SMOs), wakilan kungiyoyin kwadago, da kuma kafafen yada labarai.

Abubakar Musa, kodinetan kungiyar Jama’atu Nasril Islam (JNI) a karamar hukumar Kaduna ta Arewa, shi ma ya yi jawabi ga mahalarta taron.

Da yake zana darussa daga cutar ta COVID-19, ya yi kira ga jama’a da su goyi bayan kokarin rigakafin cutar kyandar biri.

Musa ya bayyana rawar da JNI ke takawa yayin COVID-19 wajen magance rashin fahimta da tallafawa ka’idojin aminci.

Ya nanata mahimmancin malaman addini a shirye-shiryen kiwon lafiyar jama’a tare da tabbatar da ci gaba da jajircewar JNI na daidaita ayyukan addini da matsalolin lafiya. (NAN)(www.nannews.ng)
SA/AMM
=======
Abiemwense Moru ce ya gyara

FEC ta amince da N987bn don inganta ababen more rayuwa na tashar jiragen sama

Ministan sufurin jiragen sama da raya sararin samaniya, Mista Festus Keyamo.

Daga Muhyideen Jimoh
Abuja, Aug. 1, 2025 (NAN) Majalisar Zartarwa ta Tarayya (FEC) ta amince da kwangilar sama da Naira biliyan 900 don inganta ababen more rayuwa a wasu manyan filayen jiragen sama a fadin Najeriya.

Mista Festus Keyamo, ministan sufurin jiragen sama da raya sararin samaniya ne ya bayyana haka bayan taron FEC
da aka yi ranar Alhamis wanda shugaban kasa Bola Tinubu ya jagoranta a fadar gwamnati da ke Abuja.

Ya yi bayanin cewa za a gudanar da ayyukan ne ta hanyar asusun bunkasa kayayyakin more rayuwa na Renewed Hope.

Ya ce “a yau, lokacin da harkar sufurin jiragen sama ta yi don samun kulawar Asusun Renewed Hope Infrastructure Fund.

“Muna matukar godiya da yadda mai girma shugaban kasa ya mayar da hankali kan harkokin sufurin jiragen sama domin inganta ababen more rayuwa a fadin kasar nan.

“Babban abin da za a inganta shi ne cikakken gyara da kuma zamanantar da tashar jiragen ruwa ta kasa da kasa
a filin jirgin sama na Murtala Muhammed da ke Legas.

“Za a daga darajar tashar zuwa na mussamman sannan a sake gina ta domin ta dace da ka’idojin kasa da kasa.

Ya kara da cewa “mun yanke shawarar ingantuwa mai kyau , sannan mu sake gyara dukkan na’urorin inji da na
lantarki.”

Ya ce aikin wanda Asusun Renewed Hope Infrastructure Fund ya dauki nauyinsa, an bayar da shi ne ga kamfanin
CCECC da ke da alhakin gina Terminal Two a Legas.

Hakanan za’a faɗaɗa tashar tasha ta biyu don haɗawa da sabon fafitika,
hanyoyin shiga, gadoji, da abubuwan more rayuwa masu alaƙa.

Jimlar kudin gyaran filayen saukar jiragen sama na Legas zai kai Naira biliyan 712.26, inda ake sa ran kammala aikin na watanni 22.

FEC ta kuma amince da inganta filin jirgin sama na Malam Aminu Kano, wanda ya hada da gyaran hanyoyin saukar jiragen sama da
na motocin haya.

Aikin ya ƙunshi haɓaka hasken ƙasa na filin jirgin sama zuwa ma’auni na Category 2 (CAT 2).

“Wannan haɓakawa, wanda ya ci Naira biliyan 46.39, kuma an shirya kammala shi a cikin makonni 24, ana sa ran zai inganta lafiyar jirgin sosai, musamman a lokutan harmattan da ke haifar da tsaiko da sokewa a tarihi.

Ya kara da cewa “tare da taimakon zirga-zirgar jiragen ruwa da muke kawowa Kano, jirage na iya sauka ko da a cikin tsananin yanayi.”

An kuma amince da wani gagarumin aikin inganta tsaro a filin jirgin saman Legas: katanga mai tsawon kilomita 14.6 sanye da CCTV, fitulun hasken rana, tsarin gano kutse, da hanyoyin sintiri.

Wannan aikin na tsaro dai ya kai kusan Naira biliyan 50 kuma zai dauki tsawon watanni 24 ana kammala shi.

Filin jirgin saman kasa da kasa na Port Harcourt zai yi aikin gyaran titin jirgin sama da na taxi, tare da inganta hasken filin jirgin zuwa matsayin CAT 2.

Aikin, wanda ya ci Naira biliyan 42.14, zai inganta tsaro da aiki yayin da ake fama da yanayi mara kyau.

Keyamo ya kuma sanar da amincewar FEC ga cikakken tsarin kasuwanci na tsawon shekaru 30 na filin jirgin saman Akanu Ibiam da ke Enugu. (NAN)(www.nannews.ng)
MUYI/AMM
=========
Abiemwense Moru ce ya gyara