Zargin rashin da’a: Hukumar NJC ta dakatar da alkalai 3 ba tare da albashi ba
Dakatarwa
Daga Ebere Agozie
Abuja, Nuwamba 5, 2026 ( NAN ) Majalisar Shari’a ta Kasa (NJC) ta dakatar da jami’an shari’a uku na tsawon shekara guda ba tare da albashi ba saboda zargin rashin da’a, cin zarafin ikon shari’a da kuma rashin bin ka’ida.
Wannan yana kunshe ne a cikin wata sanarwa da Mista Kemi Babalola-Ogedengbe, Mataimakiyar Darakta ta NJC ta fitar a ranar Alhamis a Abuja.
Majalisar ta nada Babban Alkalin Alkalai na Najeriya, Justice Kudirat Kekere-Ekun a matsayin shugaba.
Majalisar ta kuma fitar da wasiƙun gargaɗi ga jami’an shari’a uku tare da gargaɗi ga wasu takwas.
Majalisar ta ce ta yi la’akari da rahotannin bincike guda tara game da koke-koke da aka shigar kan wasu jami’an shari’a kan yadda suka tafiyar da wasu shari’o’i, sannan ta sanya wasu takunkumi kan karin matsayi ga biyu daga cikin wadanda aka dakatar.
Jami’an da aka dakatar sune Alkali Hannatu Kabir ta Babbar Kotun Jihar Nasarawa, Babban Kadi Mohammed Salihu na Kotun Daukaka Kara ta Jihar Jigawa da kuma Sobere Biambo na Babbar Kotun Jihar Rivers.
Majalisar ta ce an dakatar da Kabir na tsawon shekara guda ba tare da albashi ba, kuma an hana shi jarrabawar karin girma na tsawon shekaru uku saboda tsare wani mai kara ba bisa ka’ida ba na tsawon kwanaki 58 ba tare da wata shari’ar raina shi ba.
Kwamitin Bincike, ya ƙara da cewa, ya gano cewa ta ba da umarnin a kama mai ƙara tare da tsare shi saboda zargin rashin bin umarnin kotu ba tare da bayar da kuma aika fom ɗin da aka wajabta na 48 da 49 ba ko kuma a kafa shari’ar rainawa da ta dace.
Kotun ta yanke hukuncin cewa zargin rainawar ya faru ne a wajen kotun kuma ba za a iya yanke masa hukunci ba bisa doka.
Haka kuma ta gano cewa matakin ya keta hakkin mai shigar da kara na yin adalci a shari’ar.
Hukumar NJC ta ce an dakatar da Salihu na tsawon shekara guda ba tare da an biya shi albashi ba saboda hannun da ya ke da shi a sake bude hukuncin da Kotun Babban Kotun FCT ta yanke.
Kwamitin ya gano cewa Babban Kadi ya wuce gona da iri wajen kafa kwamiti don duba hukuncin sannan daga baya ya tura lamarin ga Alkalin Kotun Shari’a ta wata hanya, wanda ya sami sabbin shaidu kuma ya yanke wani hukunci.
Ta yanke hukuncin cewa wannan tsari ya zama ɗaukaka ƙara kan hukuncin da wata kotu mai iko ta yanke, wanda daga baya Babbar Kotun Jihar Jigawa ta soke shi.
Ta kuma gano cewa dokar ta saba wa Dokar 3.3.1 ta Dokar Ɗa’a da aka Yi wa Jami’an Shari’a, ta 2016.
Alkali Biambo, NJC, ya ce an dakatar da shi na tsawon shekara guda ba tare da albashi ba da kuma takaita shekaru uku kan karin girma kan bayar da sammacin benci da kuma sanya tarar ga masu kara a cikin takaddamar farar hula ba tare da bin ka’ida ba.
“Kwamitin ya gano cewa ya ba da umarnin kama masu shigar da ƙara bisa zargin rashin biyayya ga umarnin wucin gadi, sannan daga baya ya sanya tarar Naira 300,000 ga kowannensu ba tare da an shigar da ƙarar raini ko kuma a ba da fom na 48 da 49 ba.”
“An yanke hukuncin cewa zargin rainawar ya faru ne a wajen kotun kuma bai kamata a yi masa shari’a ba tare da an hukunta shi ba,” in ji NJC.
Duk da haka, an yi wa Alkali Kayode Agunloye na Babbar Kotun FCT gargaɗi a ɗaya daga cikin ƙarar da aka shigar kan yadda ya tafiyar da shari’ar bayan yanke hukunci a ƙarar da ta shafi First Bank of Nigeria Plc.
Kotun ta yanke hukuncin cewa bai yi daidai ba kuma ya amince da sabuwar buƙatar neman izinin Garnishee Order Nisi a ranar 22 ga Oktoba, 2025, bayan an janye buƙatar makamancin haka a baya aka soke ta.
Majalisar ta ce, wannan ya faru ne yayin da aka dage wasu aikace-aikacen da ake jira, ciki har da neman bankin na dakatar da aiwatarwa, zuwa ranar 4 ga Nuwamba, 2025.
Kwamitin ya yanke hukuncin cewa matakin da ya dauka ya haifar da zarge-zarge masu tushe.
Hukumar NJC ta lura cewa an yi watsi da ƙara biyu da aka shigar kan Mai Shari’a BM Balarabe na Babbar Kotun Jihar Kaduna da Mai Shari’a Evelyn N. Anyadike bayan an janye su.
Ta ce an kori wata ƙara da aka shigar a kan Mai Shari’a Peter O. Ikujuni na Babbar Kotun Jihar Ondo saboda fallasa ta da aka yi a shafukan sada zumunta wanda ya saɓa wa Sashe na 2.2.4 da 2.2.8 na Tsarin Shari’a na Ƙasa, 2016.
An yi watsi da ƙarar da aka shigar kan Alkali Abdullahi Mika’ilu na Babbar Kotun Jihar Neja saboda rashin gabatar da ƙara mai zurfi.
Duk da haka, majalisar ta yanke shawarar cewa a ci gaba da bincike a cikin wata ƙara da aka shigar a kan Alkali GN Ugbala na Babbar Kotun Jihar Ebonyi duk da sanarwar janyewa daga shari’ar da mai ƙara ya yi.
Majalisar ta kuma yi nazari kan rahotanni kan koke-koke guda 35 da Kwamitin Binciken Koke-koke na Farko ya gabatar.
Ta yi watsi da koke-koke guda 24 saboda rashin inganci, ta ba da shawarar a yi bincike guda hudu sannan ta dakatar da koke guda daya saboda rashin bin doka.
Ta kuma amince da bayar da gargadi ga jami’an shari’a shida, ciki har da sanya su cikin Jerin Masu Kula da Su na tsawon watanni shida.
Jami’an da abin ya shafa sune Alkali Bello Kawu na Babban Kotun FCT, Alkali Danjuma A. Oyigbenu da Isa Ebini Kana na Babban Kotun Jihar Nasarawa da Alkali Mohammed Zubairu na Babban Kotun FCT.
Sauran su ne Alkali CA Ogbuagor na Babbar Kotun Jihar Enugu da kuma Chibuike L. Azuama Babban Kotun Jihar Imo.
Kwamitin binciken ya gano cewa Mai Shari’a Kawu ya san da umarnin da aka bayar a baya, wanda aka tsara zai kare da tsakar dare a ranar 24 ga Disamba, 2025, amma an ba da belin wucin gadi a ranar 23 ga Disamba, 2025, wanda ya saba wa hakan.
Majalisar ta sami cancanta a cikin karar da aka shigar a kan Kawu kan bayar da belin wucin gadi ga tsohon Babban Lauyan Tarayya, Mista Abubakar Malami, SAN, duk da umarnin tsare shi da wani Alkali na kotun ya bayar.
Saboda haka ta ba da umarnin a ba wa Kawu wasiƙar gargaɗi sannan a sanya shi cikin jerin sunayen waɗanda za a riƙa kula da su.
Kwamitin ya ce ya sami cancanta a cikin wani korafi da ya shigar a kan Alkalai Danjuma A. Oyigbenu da Isa Ebini Kana na Babbar Kotun Jihar Nasarawa kan gazawarsu wajen yanke hukunci a cikin daukaka kara a cikin kwanaki 90 da kundin tsarin mulki ya tanada.
Majalisar ta yi watsi da hujjojin da ta bayar na cewa tanadin kundin tsarin mulki bai shafi kotunan daukaka kara ba, tana mai lura da amincewarsu da cewa an yanke hukunci ne a waje da lokacin da aka kayyade ba tare da cikakken bayani game da jinkirin ba.
Ta amince da rahoton kuma ta ba da umarnin a ba su wasiƙun gargaɗi saboda karya Sashe na 294 na Kundin Tsarin Mulki na 1999, kamar yadda aka gyara. Ana shawartar su da su ƙara himma wajen kula da shari’o’insu.
Majalisar ta amince da hukuncin kwamitin cewa Alkali Mohammed Zubairu na Babban Kotun FCT ya aikata ba daidai ba ta hanyar karɓar buƙata da kuma yin umarni bayan an sanar da shi cewa an riga an shigar da ƙara a Kotun Daukaka Kara.
Kwamitin ya yanke hukuncin cewa matakin da ya dauka tamkar raina kotun daukaka kara ne kuma ya yi kama da kin biyayya ga umarnin kotu, kuma ya ga cewa kare kansa ba shi da tushe.
Saboda haka, ta ba da umarnin a yi masa gargaɗi kuma a sanya shi cikin Jerin Sunayen Masu Kula da Shi.
Ga Mai Shari’a CA Ogbuagor na Babbar Kotun Jihar Enugu, kwamitin ya gano cewa Mai Shari’a Ogbuagor ya nuna rashin da’a a shari’a, ya hana sauraron shari’a mai adalci kuma ya yi watsi da tsarin shari’a da kuma tsarin kotu ta hanyar ci gaba da shari’ar duk da daukaka kara da ake jira da kuma bukatar dakatar da shari’ar.
Saboda haka, ta yi masa gargaɗi tare da shawartarsa da ya fahimci dokoki da hanyoyin da ke tafiyar da ɗaukaka ƙara.
Majalisar ta umarci a yi wa Mai Shari’a Chibuike Azuama gargaɗi kuma a sanya shi cikin Jerin Masu Kula da Shi, sannan a shawarce shi da ya ɗauki nauyin shari’arsa da muhimmanci bayan ya gano cewa ya amince da umarnin Garnishee na daskarar da asusun bankin Puma Energy, wanda ba shi da hannu a ƙarar, wanda hakan ya jawo asarar da ta yi yawa ga kamfanin.
Bayan haka, majalisar ta ba da shawarar naɗa Grand Kadi na Filato da wasu ‘yan takara 27 a matsayin Jami’an Shari’a.
Daga cikin ‘yan takara 28 da aka ba da shawarar, an naɗa 24 a matsayin Alkalan manyan kotunan jihohin Kano, Ebonyi, Edo, Adamawa da Ogun.
An ƙara da cewa, an ba da shawarar naɗa ɗaya daga cikin ‘yan takara a matsayin Grand Kadi na Kotun Daukaka Kara ta Shari’a ta Filato, yayin da aka ba da shawarar wani a matsayin Kadi na Kotun Daukaka Kara ta Shari’a ta Adamawa.
An ba da shawarar naɗa wasu alkalai biyu a matsayin alkalan Kotun Daukaka Kara ta Jihar Adamawa.
Majalisar ta kuma umarci Hukumar Kula da Shari’a ta Jihar Imo da ta saka sunan Alkali mafi girma a Babbar Kotun Jihar, Mukaddashin Babban Alkali, Mai Shari’a Ijeoma Agugua, a cikin jerin ‘yan takarar da za a nada a matsayin Babban Alkalin Jihar.
Shawarar ta biyo bayan la’akari da wata takarda da Mista Bob Kay Njemanze ya rubuta a ranar 11 ga Yuni, wacce ya kalubalanci cire Alkali Agugua daga cikin jerin sunayen da Hukumar Kula da Shari’a ta Jihar Imo ta gabatar.
A yayin da ake duba koken, majalisar ta lura cewa duk da cewa Hukumar Kula da Shari’a ta Jiha tana da alhakin kundin tsarin mulki na ba da shawara ga NJC kan ‘yan takarar da suka dace don nada su a matsayin Babban Alkali, Majalisar tana da ikon tantance dacewar mutanen da aka gabatar mata.
Saboda haka ta umarci Sakatariyar ta da ta nemi a hukumance Hukumar Kula da Ayyukan Jinkai ta Jihar Imo da ta saka sunan Agugua a cikin jerin sunayen da aka tantance.
Dangane da ritaya, majalisar ta kuma amince da sanarwar ritayar jami’an shari’a shida.
Jami’an sune Alkali Ibrahim Saulawa, wanda ya yi ritaya a ranar 29 ga Satumba, 2026 da kuma Uwani Abba-Aji wanda za ta yi ritaya a ranar 7 ga Nuwamba, 2026 dukkansu a Kotun Koli.
Sauran su ne Alkalan Kotun Daukaka Kara ta Omoleye, wadanda suka yi ritaya a ranar 6 ga Oktoba, 2026 da kuma Ogechi Okehielem na Babbar Kotun Jihar Abia, wadanda suka yi ritaya da son rai a ranar 15 ga Satumba, 2026.
Sauran su ne Alkali Theresa Isidore Obot na Babbar Kotun Akwa Ibom wanda ya yi ritaya da son rai a ranar 30 ga Disamba, 2026 da kuma Munir Ladan na Babbar Kotun Jihar Kaduna, wanda ake sa ran zai yi ritaya da son rai a ranar 31 ga Disamba, 2026.
Majalisar ta nuna bakin ciki game da mutuwar jami’an shari’a tara tsakanin 1 ga Mayu da 26 ga Satumba. ( NAN )
EPA/SH
======
An gyara ta Sadiya Hamza


Comments