All posts by Hadiza Mohammed-Aliyu

Kwararre a fannin tsaro ya shawarci sabon I-G da ya karfafa tsarin tsaro a Najeriya

Tsaro
Daga Ebere Agozie
Abuja, 3 ga Maris, 2026 (NAN) Dr Ibrahim Ajia, kwararren a fannin tsaro, ya yi kira ga sabon Babban Jami’in ‘Yan Sanda (IGP), Tunji
Disu, da ya kawo gyare-gyare da za su karfafa tsarin tsaron Najeriya.

Ajia wanda shi ne kuma Dan Amanan, Fadar Fune da ke Jihar Yobe, ya yi wannan kira a cikin wata sanarwa da Daraktan Sadarwarsa, Mallam Abdulrahman Aliagan, ya bayar a Abuja.

Ya shawarci IGP da ya ba da muhimmanci ga walwalar jami’ai da ma’aikata musamman na hukumar da ke gudanar da yawancin ayyukan ‘yansanda a fadin kasar.

Ya jaddada cewa sauraron bukatunsu da kukan su zai inganta kwarin gwiwa da ingancin aikinsu sosai.

“Ina so ya magance rashin daidaito a tsarin kungiyar, musamman bambancin dake karuwa tsakanin manyan jami’ai da ma’aikata wadanda ke da alhakin ayyukan cigaba na ‘yansanda.

“Dole ne tsarin ‘yansandan ya koma zuwa tsarin da ya dace wanda zai ba da damar ci gaba mai daidaito, ƙwarewa da inganci.”

Kwararren a tsaro ya kara da kiran a dauki karin jami’an mataki-mataki don karfafa aikin tsaro a matakin al’umma.

Ya lura cewa tsarin yanzu yana da yawan jami’ai a mukamai mafi girma yayin da ainihin matakin aiki yana ƙarƙashin ma’aikata.

Ya shawarci sabon shugaban ‘yansandan da ya tabbatar cewa daukar ma’aikata ya zama gaskiya kuma mai bayyana a fili maimakon sanarwar yau da kullum.

Kan jin dadin ma’aikata, Ajia ya yi kira ga shugabancin ‘yansandan da su yi aiki don daidaita albashin ‘yansandan da na sauran hukumomin tsaro na cikin gida.

Ya tuna cewa an bayar da amincewa yayin mulkin Shugaba Goodluck Jonathan amma yana bukatar cikakken aiwatarwa kawai.

Ya kara da cewa tare da kafa Asusun Amincewa, samun kudade don aikin ‘yansandan a Najeriya bai kamata ya zama babban kalubale ba idan aka sarrafa shi yadda ya kamata.

“Sabon IG ya kamata ya yi aiki kafada da kafada da Asusun Amincin ‘Yan Sanda na Najeriya don tabbatar da cewa ayyuka da shirin tallafi sun dogara kawai akan kimanta bukatun aiki na rundunar.

“Majalisar Dokoki ta Kasa kuma ya kamata ta kara karfi wajen tsarin doka da ke jagorantar Asusun, ta yadda zai yi aiki matsayin cibiyar tallafi ta kwararru kawai ba matsayin tsari na siyasa ba.’’

Yayin da yake magana kan rashin tsaro, ya bayyana yakini cewa ta’addanci, satar mutane da ‘yan fashi za su kare idan ‘yan sanda suka dauki cikakken nauyin tsaro na cikin gida.

“Ya kamata a kafa wata rundunar musamman mai yaki da ta’addanci a cikin ‘yan sanda tun da rundunar tuni tana da samfurin da za a iya karfafa shi zuwa rundunar ta kasa mai inganci ga laifukan tashin hankali.”

Ya bukaci Disu ya yi amfani da gogewarsa, hanyoyin sadarwarsa da horo wajen yakar laifuka cikin kwarewa.

Ya yaba wa Shugaba Bola Tinubu kan nadin Disu yana bayyana cewa nadin ya dace kuma ya dace da yanayin kalubalen tsaro na Najeriya.

Ajia ya kammala da cewa ‘Yan Najeriya suna da fata mai kyau game da makomar aikin ‘yan sanda a ƙarƙashin jagorancin Disu.

Ya bayyana amincewarsa cewa da ƙarfin zuciya, gyare-gyare masu inganci da ƙoƙari ga jin daɗin jami’ai, sabon I-G zai bar gado mai ɗorewa a tsarin tsaro na ƙasa. (NAN)
EPA/SH
=======
Sadiya Hamza ce ta gyara

NAHCON ta rattaba hannu kan yarjejeniyar sufuri na Hajji ta shekarar 2026

Yarjejeniyar
Ta Abdulwahab Deji
Abuja, Maris, 2, 2026 (NAN) Hukumar Kula da Hajj ta Kasa ta Najeriya (NAHCON) ta rattaba hannu kan yarjejeniyar sufuri
na Hajji ta shekarar 2026 a matsayin wani bangare na shiri don aikin hajjin da ke tafe.

Wannan bayani yana cikin wata sanarwa da Ma’aikacin Bayani na NAHCON, Shafii Mohammed ya bayar a Abuja.

Ya bayyana cewa Shugaban hukumar, Amb. Ismail Abba, ya umurci jiragen sama masu shiga cikin aikin Hajji da su kiyaye dokokin aiki
da jadawalin lokaci yayin bikin rattaba hannun.

Ya ambata shugaban yana bayyana rattaba hannu kan yarjejeniyar a matsayin “muhimmin mataki a shirin hukumar don Hajji na shekarar 2026.”

A cewarsa, aikin sufuri abu ne mai matukar muhimmanci a shirye-shiryen Hajji kuma dole a gudanar da shi da kwarewa sosai, cikakken tsari da himma.

Shugaban NAHCON ya yaba da kamfanonin jiragen sama bisa yadda suka gudanar a baya, yana jaddada cewa bin ka’idojin yarjejeniya ba abin sasanta bane.

Ya ce ayyukan Hajji suna da lokaci takamaimai kuma suna buƙatar haɗin kai sosai don tabbatar da cewa ‘yan Najeriya masu yin Hajji sun isa Jamhuriyar Saudiya da dawowa cikin lokaci da aka shirya.

Abba ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kunshi matakan bin doka a fili, ciki har da jadawalin dawo da wani kamfani jirgi idan ya kasa bin lokaci, da kuma wasu shirye-shirye na madadin, idan ya zama dole, don hana katsewar aiki.

Ya tabbatar wa masu ruwa da tsaki cewa NAHCON zai yi aikin lura da bin doka da kwarewa don kiyaye muradun ‘yan Najeriya masu Hajji.

“Duk wani kamfani jirgi da ya yi kyau zai ci gaba da more amincewarmu da haɗin kai, amma duk wani kamfani da bai yi kyau ko ya kasa cika lokaci da aka yarda ba za a dauki matakin ladabtarwa a bisa tanadin yarjejeniyar.

“Bukatar ƴan Najeriya masu aikin Hajji ita ce babban abin da muke fifita,” in ji Abba.

Kwamishinan Ayyuka, Bincike da Lasisi, Prince Anofiu Elegushi, ya bayyana yarjejeniyar a matsayin “alamar ƙarfafa haɗin gwiwa da raba nauyi don samun nagartar aiki.”

Elegushi ya ce jigilar Hajjin 2025 ta bayar da darussa masu amfani wadanda za su jagoranci kwamishinan a ayyukan 2026.

Ya ce yarjejeniyar ta wakilci alƙawari mai ɗaurewa na tsaro, gaskiya da ingancin bayar da sabis.

Ya sake jaddada muhimmancin kasancewa kan lokaci, ingancin aiki, isasshen jigilar jiragen sama da kuma ingantaccen gudanar da
ƙalubalen aiki domin nasarar aikin.

Mr Shehu Wada, Daraktan Zartaswa kuma wakilin Max Air, wanda ya yi magana a madadin jiragen sama masu halarta, ya gode wa
NAHCON saboda amincewar da suka nuna musu.

Wada ya bayyana sufurin Hajji a matsayin aiki na ƙasa kuma ya tabbatar wa kwamitin da cewa jiragen sama suna da ƙwazo wajen kiyaye tsaro, isar da lokaci da bin jadawalin da aka yarda da shi. (NAN)(www.nannews.ng)
ADA/FON/BRM
============
Florence Onuegbu da Bashir Rabe Mani ne suka gyara

Trump ya gargadi Iran game da ramuwar gayya bayan hare–haren da aka kai

Gargadi
Washington, Maris 2, 2026 (dpa/NAN) Shugaban Amurka Donald Trump ya gargadi Iran game da ramuwar gayya ga hare-haren da Amurka da Isra‘ila suka kai.

“Iran kawai ta bayyana cewa za ta buga sosai a yau, da wuya fiye da yadda ta taɓa bugawa,” in ji Trump a shafin Truth Social.

“Ya fi kyau kada su yi hakan,” in ji shi.

Idan hakan ta faru, Amurka za ta mayar da martani “DA KARFIN DA BA A TAƁA GANI BA!” ya kara da cewa.

Hare–haren na ranar Asabar sun kai hari kan muhimman wuraren da shugabannin Iran ke tana, inda suka kashe manyan jami‘ai ciki har da Jagoran Koli na Iran Ayatollah Ali Khamenei, ministan tsaro da kuma shugaban rundunar kare juyin juya halin Musulunci, in ji sojojin Isra‘ila.

Harin, wanda ya kashe sama da mutane 200 a cewar Red Crescent, ya haifar da hare–haren ramuwar gayya kan Isra‘ila da sojojin Amurka da ke Gabas ta Tsakiya. (DPA/NAN)(www.nannews.ng)

YEE

====

Emmanuel Yashim ne ya gyara

Zargin Cin Zarafin Fursunoni: Lauya ya nemi a binciki jami’ai a Gidan Yarin Kuje

Bincike
Daga Taiye Agbaje
Abuja, Fabrairu 14, 2026 (NAN) Wani lauya, Mista Bala Dakum, ya nemi Hukumar Gyaran Fursunoni ta Najeriya (NCoS) da ta binciki jami’anta a Cibiyar Gyaran Fursunoni ta Kuje bisa zargin cin zarafin fursunoni da kuma rashin da’a.

Dakum, a cikin wata takarda mai kwanan wata 11 ga Fabrairu kuma aka aika wa Babban Jami’in Gudanarwa (CG) na NCoS, Sylvester Nwakuche, ya kuma bukaci hukumar ta hukunta jami’an da suka aikata laifi.

A cikin kwafin takardar da aka amince da ita da aka bai wa manema labarai a Abuja, lauyan ya kuma kwafi Ministan Shari’a da Babban Lauyan Tarayya (AGF), Mista Lateef Fagbemi, SAN, da takwaransa na Ma’aikatar Harkokin Cikin Gida, Olubunmi Tunji-Ojo.

Ya ce: “Ni lauya ne ga fursunoni sama da 100 a Cibiyar Gyaran Kuje ta Abuja, a matsayina na lauya kuma mai ruwa da tsaki a harkokin gudanar da tsarin shari’a, ina roƙonku.

“Da alhakin da nake rubutawa, a madadin abokan hulɗata, don in gabatar muku da jerin zarge-zarge masu tsanani da suka shafi cin zarafin ofis, cin hanci da rashawa da kuma mummunan aiki a kan Shugaban Kula da Cibiyar Gyaran Kuje, Abuja (wanda ba a bayyana sunansa ba) da mataimakansa.

“Fursunoni, iyalansu, da sauran majiyoyi masu tushe sun yi ta zargin cewa jami’in ya yi amfani da matsayinsa don sauƙaƙe cin zarafin fursunoni ta hanyar mataimakansa (wanda ba a bayyana sunayensu ba).

“Waɗannan ayyukan da aka ruwaito sun haɗa da, amma ba’a iyakance ga, buƙatun biyan kuɗi ba bisa ƙa’ida ba don samun damar samun haƙƙoƙi da gata na asali kamar kulawar lafiya, motsi a cikin cibiyar, kula da mutane da sauran ayyukan da fursunoni ke da haƙƙin mallaka ba tare da tilasta musu ba.”

Dakum, Babban Abokin Hulɗa na kamfanin lauyoyi na B.I. Dakum & Co, ya yi zargin cewa ana aiwatar da waɗannan ayyukan ne da sanin, yarda ko kuma amincewar jami’in, wanda hakan ke haifar da yanayi na tsoro, cin zarafi da rashin adalci a cikin cibiyar,

“Irin waɗannan ayyukan, sun zama babban keta Dokar Sabis na Gyaran Gida ta Najeriya, Dokokin Ma’aikatan Gwamnati da haƙƙin kundin tsarin mulki na fursunoni, tare da lalata amincewar jama’a ga tsarin gyara, tsaron fursunoni, jami’ai da kuma gudanar da shari’a gaba ɗaya.”

“Wannan lamari yana haifar da tashin hankali mai tsanani a tsakanin fursunonin kuma sai dai idan kun yi gaggawar ɗaukar mataki, lamarin na iya rikidewa zuwa rudani kuma tsaron jami’an da fursunonin zai kasance cikin haɗari.

“Ganin irin wannan zargi mai mahimmanci da kuma matsayin da jami’in ke da shi, akwai fargabar cewa ci gaba da zama a matsayinsa na shugaban Cibiyar Gyaran Kuje, Abuja, na iya tsoma baki ga duk wani bincike na rashin son kai, tsoratar da shaidu masu yuwuwa, ko kuma haifar da danne shaidu,” in ji shi.

Saboda haka, Dakum ya buƙaci “a gudanar da bincike mai zaman kansa da cikakken bincike nan take kan zarge-zargen cin zarafi, cin zarafin ofis, da rashin da’a ga jami’an (a ba da bayanansu ga binciken bincike).

“A sake tura jami’an zuwa wani matsayi mai muhimmanci kafin a kammala bincike, domin a kiyaye mutuncin tsarin da kuma tabbatar da tsaron abokan cinikina.

“A ɗauki matakan ladabtarwa da na shari’a masu dacewa a kan jami’an da suka yi kuskure.”

Lauyan ya ce ya zama dole ya rubuta takardar neman afuwa bisa ga babban muradun jama’a da kuma bukatar kare haƙƙoƙi da mutuncin mutanen da ke tsare.

Kalmominsa: “Ina amincewa da jajircewar ofishinku na bin ƙa’idodin ƙwarewa mafi girma a cikin Hukumar Gyaran Gida ta Najeriya.

“Duk da haka, idan ba a ɗauki mataki nan take ba, ba zan yi jinkirin shigar da ƙara ga sauran hukumomin tsaro da yaƙi da cin hanci da rashawa da suka dace don gudanar da bincike mai kyau ba.

“Ban haɗa shaidar aika kuɗi ga jami’an da ke cikin lamarin ba don kare lafiyar abokan cinikina waɗanda wasu daga cikinsu har yanzu suna hannunsu.”

A cewarsa, zan gabatar da shaidar bisa ga buƙatarku.

Lokacin da aka tuntube ta a wata hira ta wayar tarho a ranar Alhamis, Jami’ar Hulɗa da Jama’a ta NCoS, Ms Jane Osuji, ta ce duk da cewa ba ta karɓi takardar ba, ta nemi a tura mata kwafin ta.

“Zan gano ko mun same ta kuma idan an yi wani abu, to zan dawo gare ku,” in ji ta.

Bayan wasu sa’o’i da karɓar takardar, an sake kiran Osuji.

Duk da haka, a cikin martanin ta ta hanyar saƙon WhatsApp, PRO ta ce waɗannan zarge-zargen ne da NCoS CG ba za ta ɗauka da sauƙi ba.

“Na gode sosai da tuntuɓar da kuka yi min a kan abin da ke sama.

“Ina fatan zan sake tuntubar ku kafin gobe (Juma’a) a kan hakan.

“Waɗannan zarge-zargen ne da Babban Jami’in Gudanarwa bai ɗauka da sauƙi ba. Ina buƙatar tabbatar da cewa ya karɓi takardar kuma in sanar da shi, don Allah.

Na gode kuma barka da dare,” Osuji ya amsa.

Amma har zuwa lokacin da aka gabatar da rahoton a ranar Juma’a, Osuji bai dawo ba tukuna.(NAN)(www.nannews.ng)

TOA/SH
======
Sadiya Hamza ce ta gyara

Tinubu ya sanya Najeriya a matsayin cibiyar samar da makamashi mai kyau da yanayi a ADSW 2026

Dorewa

Daga Muhyideen Jimoh

Abuja, Janairu 14, 2026 (NAN) Shugaba Bola Tinubu ya sanya Najeriya a matsayin babbar hanyar zuba jari a fannin makamashi mai kyau da yanayi, inda ya bayyana manyan gyare-gyare a Makon Dorewa na Abu Dhabi na 2026 (ADSW).

Tinubu ya yi jawabi a wani babban taro na babban taron da aka yi a Abu Dhabi, wanda shugabannin duniya, masu zuba jari, masu tsara manufofi da abokan huldar ci gaba suka halarta.

Ya gode wa masu shirya taron da Hadaddiyar Daular Larabawa saboda kiran dandalin duniya, yana mai bayyana ADSW a matsayin mai matukar muhimmanci wajen tsara makomar ci gaba mai dorewa.

Ya ce, “Jigon taron na wannan shekarar ya nuna gaggawa da hadewar da ake bukata don samar da sauye-sauye masu dorewa a fannin kudi, fasaha, makamashi da kuma jarin dan adam.”

Tinubu ya ce yanzu dole ne a hada ayyukan sauyin yanayi da ci gaban tattalin arziki, lafiya, tsaron abinci da kuma kula da makamashi a fadin kasashe.

Ya ƙara da cewa, “A wannan lokaci mai mahimmanci a tarihi, Najeriya tana tare da al’ummar duniya, tana daidaita ayyukan yanayi da hanyoyin samun makamashi, ci gaban tattalin arziki, samar da ayyukan yi da kuma haɗa kan jama’a.”

Tinubu ya jaddada cewa dorewar yanayi na buƙatar dukkan tsarin su yi aiki tare, gami da manufofi, kuɗi, kayayyakin more rayuwa, yanayi da kuma jarin ɗan adam.

Ya ce, “Dole ne matakan yanayi su yi nasara kuma su bunƙasa. Ƙasashe masu tasowa suna buƙatar daidaiton kuɗaɗen yanayi, fasahohin da za a iya samu da kuma ƙarfafa ƙarfin gwiwa.”

Shugaban ya ce Najeriya ta ɗauki matakan ƙa’ida na musamman don ƙarfafa shugabancin yanayi da kuma kwarin gwiwar masu zuba jari.

Ya ce gwamnati ta amince da Manufar Ƙarfafa Kasuwar Carbon ta Ƙasa kuma ta ƙaddamar da Rijistar Haɗakar Carbon ta Ƙasa don inganta rahotannin hayaki da tabbatar da shi.

Tinubu ya ce Najeriya tana sabunta tsarin makamashinta don cimma burin yanayi zuwa tasiri mai ma’ana.

Ya ƙara da cewa, “Dokar Wutar Lantarki ta 2023 yanzu ta tanadar da samar da makamashi mai rarrabawa da kuma haɗa shi.”

Ya ce gyare-gyaren suna faɗaɗa damar samun wutar lantarki mai ɗorewa ga al’ummomin karkara, cibiyoyin kiwon lafiya na waje, makarantu, kasuwanni da kuma al’ummomin da ba su da isasshen tallafi.

Tinubu ya ce ƙasar tana amfani da fasahohin zamani don inganta inganci da kuma hanzarta isar da makamashi mai tsafta a duk faɗin ƙasar.

Shugaban ya kara da cewa, “Amfani da basirar wucin gadi don inganta inganci ba sabon abu bane a nan gaba.”

Ya ce Najeriya tana neman hadin gwiwa da ke bunkasa musayar fasaha, kirkire-kirkire da musayar ilimi.

Shugaban ya ce zuba jari a fannin sauyin yanayi da masana’antu masu kore su ne ginshikin dabarun ci gaban Najeriya.

Ya bayyana cewa Najeriya ta kaddamar da tsarin zuba jari a fannin sauyin yanayi da kore don bude har zuwa dala biliyan 30 a kowace shekara a fannin kudaden sauyin yanayi.

Ya ce Najeriya na zurfafa samun damar samun kudin tsarin kore ta hanyar dandamalin zuba jari da dama.

“Dandalin zuba jari a fannin sauyin yanayi ya yi niyya da dala miliyan 500 don kayayyakin more rayuwa masu jure wa yanayi,” in ji shugaban.

Ya ce tsarin sauyin yanayi na kasa na Najeriya yana da nufin tallafawa jarin na dala biliyan biyu, yana mai cewa shirin hadin gwiwa na kore na Najeriya ya nuna kwarin gwiwar masu zuba jari a duniya.

A cewarsa, hadin gwiwa na kwarai na Najeriya ya jawo hankalin masu zuba jari na duniya da yawa.

Shugaban ya ce Shirin Canjin Makamashi na Najeriya ya hada da rage dumamar yanayi, ci gaban masana’antu da ci gaban zamantakewa cikin tsari daya.

Ya ce shirin ya yi niyya da fitar da hayaki mai gurbata muhalli yayin da yake samar da damar samar da makamashi ga kowa da kowa da kuma fadada tattalin arziki.

Tinubu ya ce an riga an fara ayyukan gwaji na lantarki da shirye-shiryen inganta makamashi na ƙasa.

Ya ce, “Ginin ƙasa yana buƙatar aiki tuƙuru, sadaukarwa da kuma jagoranci mai da hankali.”

Tinubu ya ce gyare-gyaren Najeriya sun nuna shirye-shiryen yin aiki tare da abokan hulɗa na duniya don cimma sakamako mai ɗorewa na ci gaba.

“A matsayinka na abokin hulɗarka, Najeriya a buɗe take ga zuba jari, haɗin gwiwa da wadata tare,” in ji shi. (NAN)(www.nannews.ng)
MUYI/BRM
==========

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Manoman kaji sun yi watsi da yekuwar karancin kwai, sun yi hasashen faduwar farashi

Kwai
Daga Olaitan Idris da Mercy Omoike
Lagos, Janairu 14, 2026 (NAN) Kungiyar Kaji ta Najeriya (PAN), reshen Jihar Legas ta musanta ikirarin karancin kwai a jihar, tana mai jaddada yawan amfanin gona.

Shugaban kungiyar, Mista Mojeed Iyiola, ya bayyana hakan a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a Legas.

Iyiola ya kara jaddada yawan kwai a jihar da kuma farashi mai rahusa sabanin ikirarin karancinsa a wasu sassan jihar.

“Ina so in ce akwai kwai a Legas a yanzu. Babu karancin kwai a Legas.

“Don haka a wuraren da suke ganin karancin kwai ban tsammanin karancinsa ba ne. Wataƙila suna da karancin kudi kuma ba za su iya siyan kayayyakin ba amma akwai kwai da ake da su.”

“Kwanan nan mun nuna akwatunan ƙwai a kusan a yankuna takwas da muke da su a Legas daga 31 ga Disamba 2025 har zuwa sabuwar shekara a farashi mai rahusa.

“Mun sayar da akwatunan tsakanin N4,800 zuwa N5,000 maimakon farashin ƙofar gona na N4,900 zuwa N5,200 a kowace akwati don tabbatar da cewa ba mu fuskanci ƙwai mai yawa ba,” in ji shugaban.

Iyiola ya kuma lura cewa za a ƙara samun raguwar farashin ƙwai da kaji a lokacin Ista, idan gwamnatin jihar ta tsawaita sa hannunta a fannin.

A cewarsa, dalilan da za su iya sa wasu masu sayar da ƙwai ba su da kayan amfanin gona da ake sayarwa su ne cewa suna bin masu samar da su bashin waɗanda wataƙila sun ƙi ba su sabon kaya.

“A yanzu, babu ƙarancin ƙwai, kuma mun daɗe muna sayarwa a farashi mai sauki saboda mun sami sa hannun gwamnatin jihar Legas kuma yarjejeniyarmu ita ce mu tilasta farashin ya faɗi.”

“Ko da yake an dakatar da wannan shiga tsakani a yanzu, gwamnati na tunanin ba mu ƙarin shiga tsakani domin rage farashin kaji da ake samarwa a lokacin Ista.

“Idan aka yi haka, to za mu sami rangwamen farashi ga kaji da ƙwai a lokacin bikin Ista,” in ji Iyiola. (NAN)(www.nannews.ng)
OIO/DMO/YMU
=============
Yakubu Uba ne ya gyara

Abubuwan sha masu sukari suna ƙara haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya ga yara, inji likitan zuciya

Sukari
Daga Peter Uwumarogie
Gombe, Janairu 14, 2026 (NAN) Wani likitan zuciya da ke Gombe, Dr Abubakar Sani, ya ce yawan shan abubuwan sha
masu sukari yana ƙara haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya ga yara.

Ya ce yawan shan abubuwan sha masu sukari na iya sanya yara cikin haɗarin kamuwa da cututtukan zuciya, hawan jini da ciwon suga na nau’in 2.

Sani, ƙwararren likitan zuciya, Asibitin Koyarwa na Tarayya, Gombe, ya faɗi haka a wata hira da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN).

Ya yi gargaɗi game da yawan shan abubuwan sha masu sukari saboda yawaitar cututtukan da ba sa yaɗuwa da ke da alaƙa da shan irin waɗannan abubuwan sha.

A cewar Sani, ya kamata a ƙara mai da hankali kan tasirin irin waɗannan abubuwan sha ga lafiyar yara.

“Iyaye da yawa suna saka ruwan ‘ya’yan itace masu sukari da sauran su akai-akai a cikin abincin rana na yaransu na makaranta, wanda hakan ba shi da kyau a gare su.

“Yara masu shan abin sha mai sukari da yawa na iya kuma fallasa su ga manyan haɗari kamar kiba, da kuma lalacewar haƙora mai tsanani.

“Yayin da makarantu ke ci gaba a faɗin ƙasar, ina ba da shawara ga iyaye da su rage shan abin sha mai sukari ga ‘ya’yansu, musamman lokacin zuwa makaranta da kuma hana abin sha a waje da gida,” in ji shi.

Ya ƙarfafa iyaye su ba wa ‘ya’yansu ruwa, yana mai nuna cewa ruwa ya kasance mafi kyawun zaɓi don ruwa.

A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), cututtukan duk nau’ikan abubuwan sha ne da ke ɗauke da sukari kyauta, waɗannan sun haɗa da abubuwan sha masu laushi na carbonated ko waɗanda ba carbonated ba, ruwan ‘ya’yan itace/kayan lambu da abubuwan sha.

Sauran sun haɗa da abubuwan sha masu ruwa da foda, ruwan dandano, abubuwan sha masu kuzari da wasanni, nauukkan shayi da sha, kofi mai shirye-shiryen sha da abubuwan sha masu dandano.

WHO ta lura cewa abubuwan sha masu sukari ba su da wani amfani mai gina jiki, ba muhimman sassan abinci na mutane ba. (NAN)(www.nannews.ng)

UP/EEI/RSA
==========
Esenvosa Izah da Rabiu Sani-Ali ne suka gyara