All posts by Hadiza Mohammed-Aliyu

Ma’aikatan jinya sun bukaci a dauki mataki kan kisan abokiyar aikinsu

Kisa
Daga Stella Kabruk
Kaduna, Janairu 7, 2026 (NAN) Ƙungiyar Ma’aikatan jinya ta Najeriya da Ungozoma ta Tarayya (NANNM FHI) ta yi matukar bakin ciki game da kisan da aka yi wa Nurse Chinemerem Chukwumeziem na Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya Jabi Abuja.

A cikin wata sanarwa da ta fitar ga Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), Sakatare na Kasa Enya Osinachi ta yi Allah wadai da kisan kuma ta yi kira da a dauki matakin gaggawa don kare ma’aikatan jinya da ke fuskantar karuwar rashin tsaro a duk fadin kasar.

Osinachi ta ce ma’aikaciyar jinya ta kawo karshen aikinta na rana, ta kula da marasa lafiya sosai, ta hau motocin sufuri na jama’a zuwa gida, amma ba ta isa ba, ta zama wacce aka yi wa mummunan hare-haren ta’addanci kwanaki kafin sabuwar shekara.

Ta ce kungiyar ta dauki kisan a matsayin shaida na tabarbarewar rashin tsaro da ke barazana ga ma’aikatan kiwon lafiya, musamman ma’aikatan jinya da ke jure dogon aiki da kuma tafiye-tafiye marasa aminci bayan aiki a kowace rana a biranen Najeriya da dama.

NANNM FHI ta yi Allah wadai da wannan aiki, ta nuna goyon baya ga iyalan wanda abin ya shafa da abokan aikinsa, kuma ta ce tausayawa ba ta isa ba tare da matakan gwamnati na tabbatar da tsaron ma’aikatan jinya a duk fadin kasar a asibitoci, da al’ummomi.

Kungiyar ta bukaci hukumomi da su yi bincike sosai, su kama wadanda suka aikata laifin, su inganta tsaro a kusa da asibitoci da hanyoyi, su samar da sufuri ga ma’aikata, sannan su gane ma’aikatan jinya a matsayin ma’aikata masu matukar hatsari ta hanyar gyare-gyaren manufofi, kudade, da aiwatar da su.

Ta kuma nemi ingantattun alawus na haɗari, inshorar rai, tallafin jin daɗi ga iyalai, da kuma kimanta haɗarin tsaro akai-akai don hana ƙarin asarar rayukan ma’aikatan jinya a duk fadin cibiyoyin kiwon lafiya na jama’a, hanyoyi, da al’ummomi.

Osinachi ya ce ma’aikatan jinya su ne masu kulawa da kuma masu kula da su, yana mai lura da cewa kasar na rasa marasa lafiya, kwarin gwiwa, da kuma amincewar jama’a lokacin da aka kashe su, kuma ta yi kira da a dauki mataki mai tsauri don tabbatar da cewa mutuwar ta zama wani muhimmin lokaci.(NAN)(www.nannews.ng)

KSS/AMM
========
Abiemwense Moru ce ta gyara

Sojoji sun yi nasarar dakile yunkurin kai hari a wasu al’ummomi a Karamar Hukumar Shanono ta Jihar Kano

Hare-hare
Daga Muhammad Nur Tijani
Kano, Janairu 2, 2025 (NAN) Sojojin Rundunar Hadin Gwiwa (JTF) sun yi nasarar dakile wani yunkurin kai hari da ‘yan bindiga suka yi a wasu al’ummomi a Karamar Hukumar Shanono ta Jihar Kano bayan wani dogon artabu da bindiga.

Al’amarin, wanda ya fara a daren Alhamis kuma ya dauki tsawon sa’o’i da sanyin safiyar Juma’a, ya faru ne a Yankwada, Babanduhu da sauran kauyukan makwabta a yankin.

Da yake tabbatar da lamarin ga Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), mai magana da yawun rundunar sojin Najeriya a Kano, Maj. Zubair Babatunde, ya ce ‘yan bindigar sun yi yunkurin kai hari kan al’ummomin a kan babura yayin da suke harbi akai-akai.

Babatunde ya ce harin wani aikin ramuwar gayya ne bayan rasa wasu daga cikin mayakan ‘yan bindigar da sojoji su ka yi a lokacin wani arangama da suka yi a makon da ya gabata.

A cewarsa, maharan sun kai hari a wuraren kauyukan da abin ya shafa da misalin karfe 1:00 na safe, wanda ya haifar da martani cikin gaggawa daga sojojin.

“Sojoji sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindigar yadda ya kamata kuma sun kore su,” in ji shi.

Babatunde ya kara da cewa shiga tsakani na JTF kan lokaci ya hana asarar rayuka da kuma barna mai yawa ga dukiya a yankunan da abin ya shafa.

Ya tabbatar wa mazauna yankin jajircewar sojoji na kare rayuka da dukiyoyinsu, yana mai kira gare su da su ci gaba da hada kai da hukumomin tsaro ta hanyar samar da bayanai masu inganci da kuma kan lokaci.

Kakakin rundunar ya ce sojoji na nan a shirye don hana sake kai hare-hare da kuma wanzar da zaman lafiya a fadin jihar.(NAN)(www.nannews.ng)

MNT/BRM
=========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara

2026: Matar Tinubu ta bayyana jariri na farko a Najeriya, ta kuma bayar da takardar shaidar haihuwa

Jinjiri
Daga Celine-Damilola Oyewole
Abuja, Janairu 2, 2026 (NAN) Matar Shugaban Kasa, Sanata Oluremi Tinubu,  ta bayyana jariri na farko a Najeriya na shekarar 2026, wanda aka haifa da ƙarfe 12 na dare a Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya (FMC), Abuja.

An haifi jaririyar Zion Adakole a gidan iyalan Mr da Mrs Celestine Adakole, wacce aka haifa ta hanyar tiyatar haihuwa ga wata uwa ‘yar shekara 26, Mrs Patience Adakole.

A matsayin wani ɓangare na al’adarta da nufin yaɗa soyayya, musamman don tallafawa kula da lafiyar uwa da yara, Mrs Tinubu ta gabatar da takardar shaidar haihuwa ta ƙasa da Hukumar Kula da Yawan Jama’a ta Ƙasa (NPC) ta bayar ga jaririyar a matsayin Jaririn Shekara.

Ta kuma bayar da kyaututtuka da kuɗi ga jaririn, wani abin da ta yi wa sauran jarirai a asibiti.

A cewar hukumar kula da asibiti, Zion Adakole ita ce jaririya ta farko da aka haifa a asibitin a shekarar 2026.

Uwargidan Shugaban Kasa ta bayyana haihuwar Zion a matsayin alama, wadda ke nuna haihuwar sabuwar shekara da kuma alkawarin sabbin abubuwa.

Ta mika soyayyarta ga wasu jarirai uku da aka haifa a ranar 1 ga Janairu, da kuma tarin ‘yan hudu da aka bai wa Mista da Mrs Blessing Oragwu bayan shekaru 13 na jira.

Uwargida Tinubu ta jaddada kudirin Gwamnatin Tarayya na samar da yanayi inda kowane yaro dan Najeriya zai iya bunƙasa da kuma cimma cikakkiyar damarsa.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa a lokacin ziyarar, Uwargidan Shugaban Kasa ta rike kowanne daga cikin jariran a kirjinta ta kuma yi addu’o’i ga jarirai, iyayensu da kuma ‘yan Najeriya baki daya.

Ta karfafa wa iyaye gwiwa su kula da ‘ya’yansu, tana mai bayyana su a matsayin albarka da kuma shugabannin kasar nan gaba.

Uwargida Tinubu ta kuma yi kira ga ‘yan Najeriya da su rungumi tausayi ta hanyar raba abin da suke da shi da wasu, tana mai jaddada cewa inganta rayuwar marasa galihu nauyi ne na hadin gwiwa.

Ana sa ran ziyarar za ta ci gaba da zuwa wasu asibitoci a Babban Birnin Tarayya, ciki har da Asibitin Ƙasa, Abuja.

NAN ta ruwaito cewa Matar Mataimakin Shugaban Ƙasa, Hajiya Nana Shettima, Ministan Harkokin Mata, Hajiya Imaan Sulaiman-Ibrahim, Shugaban NPC, Mista Aminu Yusuf, da sauran manyan mutane sun raka Uwargidan Shugaban Ƙasa a lokacin ziyarar. (NAN)(www.nannews.ng)

OYE/FOF
========
Folasade Akpan ce ta gyara

Matar gwamnan Ebonyi ta yi alƙawarin tabbatar da cewa mata masu juna biyu suna haihuwa lafiya

Haihuwa
Daga Uchenna Ugwu
Abakaliki, Janairu 2, 2026 (NAN) Matar gwamnan Ebonyi, Mrs Mary-Maudline Nwifuru ta sake jaddada alƙawarinta na tabbatar da cewa kowace mace mai juna biyu a jihar ta sami haihuwa lafiya.

Ta yi alƙawarin ne yayin ziyarar sabuwar shekara a Asibitin St. Patrick, Mile Four, Abakaliki, inda ta yi maraba da jarirai tagwaye maza da aka haifa a ranar Sabuwar Shekara.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa an haifi tagwayen da ƙarfe 12.22 na safe ta hanyar tiyatar haihuwa (CS) kuma suna da nauyin 2.3kg da 2.1kg lokacin haihuwa.

Tana taya iyaye mata murna kan haihuwarsu lafiya, Nwifuru ta yi musu fatan samun lafiya mai kyau kuma ta yi addu’ar samun lafiyar jariransu.

Ta kuma yi alƙawarin cewa kungiyarta mai suna BERWO, tare da haɗin gwiwar gwamnatin jihar, zai ci gaba da fafutukar kare hakkin uwa da yaro.

Ta bayar da kyautar kuɗi da sauran kayayyaki ga Mrs Cynthia Igwe, mahaifiyar jarirai na farko.

Ta kuma ba da kyaututtukan kuɗi da kayan jarirai ga uwayen sauran jarirai da aka haifa jim kaɗan bayan jarirai tagwaye.

Shugaban asibitin, Dr Kenneth Nwafor da Dr Ekaete Ehop, ƙwararren likitan mata na mata, sun gode wa matar gwamnan “saboda ci gaba da goyon baya da kuma kyautatawa da aka yi wa marasa lafiya a asibiti.”

Uwar jariran tagwaye, wadda ta ce ciki na biyar ne, ta bayyana ziyarar matar gwamnan a matsayin abin mamaki mai daɗi, ta ƙara da cewa kyaututtukan za su taimaka sosai wajen kula da jarirai.(NAN)(www.nannews.ng)
UVU/HA
========
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Wakilci
Daga Diana Omueza
Abuja, Disamba 17, 2025 (NAN) Ofishin Jakadancin Kuturta na Najeriya (TLMN) ya nuna damuwa kan yadda ake ci
gaba da nuna rashin daidaito ga yara masu nakasa a kasafin kuɗi, yana mai gargadin cewa gibin yana lalata haɗaka,
daidaito da kuma riƙon amana a cikin shugabanci.

Daraktan TLMN na ƙasa, Dr. Sunday Udo, ya bayyana hakan a ranar Talata yayin wani taron manema labarai da Mujallar
Qualitative ta shirya mai taken “Kasafin Kuɗi Mai Haɗaka ga Yara Masu Nakasa.”

Udo ya ce kwanan nan tawagar ta gudanar da bitar teburi kan kasafin kuɗi na tarayya da na ƙasa daga 2023 zuwa 2025 don yin nazarin rabon kasafin kuɗi musamman ga yara masu nakasa.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ta ba da rahoton cewa TLMN ce ta gudanar da bitar tare da tallafin Lilian Fonds don haɓaka haɗakar kasafin kuɗi ga yara masu nakasa a ƙasar.

A cewarsa, yawancin kasafin kuɗi suna yin magana mai faɗi game da nakasa, lafiya, ilimi da walwalar zamantakewa kawai, ba tare da takamaiman layukan kasafin kuɗi da za a iya bi ba.

Ya ƙara da cewa “binciken da muka yi daga ɓangaren lafiya a ƙarƙashin Asusun Kula da Lafiya na Asali (BHCPF) ba shi da alamun kasafin kuɗi na yara masu nakasa.

“Iyaye galibi suna biyan kuɗi daga aljihunsu don kula da lafiya saboda an gane nakasa a matsayin ƙalubalen lafiya.

“Haka kuma, ma’aikatun da ke da umarnin kare yara ba su da isasshen ƙarfin kuɗi kuma shirye-shirye masu faɗi sun kasa magance buƙatun yara masu nakasa na musamman.”

Udo ya yi kira ga gwamnati da ta tabbatar da takamaiman alƙawarin kasafin kuɗi, mai tsada da kuma wanda za a iya sa ido a kansa, yana mai jaddada cewa idan ba a bayyana kasafin kuɗin yaran masu nakasa ba, to cire yara zai zama dole.

Mista Ayuba Gufwan, Sakataren Zartarwa na Hukumar Kula da Nakasa ta Ƙasa (NCPWD), ya ce kasafin kuɗi ga mutanen da ke da nakasa bai isa ba sosai.

A cewarsa, ɗaya daga cikin manyan ƙalubalen shine kakubalen samun kasafin kuɗi mai dacewa.

“Muna son kasafin kuɗi wanda ya yi daidai da nakasassu gaba ɗaya, sannan kuma ba shakka, kasafin kuɗi na musamman wanda zai kama muradun yara,” in ji shi.

Ya sake nanata alƙawarin da hukumar ta yi na tallafa wa masu ruwa da tsaki da ilimin fasaha don shiga tsakani da gwamnati.

Gufwan ya yi kira ga Ma’aikatu, Sassan da Hukumomi (MDAs) da su sanya kasafin kuɗinsu ya zama mai haɗaka gwargwadon iko don haɓaka haɗaka a dukkan fannoni.

Mista Mohammed Issa, Babban Mai Ba da Shawara na Musamman ga Shugaban Ƙasa kan Bukatu na Musamman da Daidaito Dama, ya yaba wa Ofishin Kuturta bisa gudanar da bita kan teburin bincike kan wuraren da ke damun yara masu nakasa waɗanda ke iyakance shigar da yara masu nakasa a cikin al’umma.

Issa, wanda Mista Lanre Oloyede, Daraktan Kafafen Yaɗa Labarai da Sadarwa, Ofishin SSA ya wakilta, ya ce yara masu nakasa sun kasance cikin ƙungiyoyin da aka fi ware kuma aka ware a cikin al’umma, wanda ya yi kira da a nuna damuwa.

Duk da haka, ya ce gwamnati ta ci gaba da nuna jajircewa wajen haɓaka haƙƙoƙi da kare Nakasassu (Nakasassu) kuma ba a bar yara a baya ba.

Mista Agbo Christian, Babban Daraktan Mujallar The Quality (TQM), ya yi kira ga kafafen yada labarai da su yada halin da ake ciki da tasirin wariya domin jawo hankalin masu tsara manufofi da suka dace.

Ya ce “kafofin watsa labarai suna taka muhimmiyar rawa wajen tsara fahimtar jama’a, tasiri ga muhimman manufofi da kuma sanya masu daukar nauyin aiki su dauki alhakinsu.

“Ta hanyar rahotanni masu inganci, da da’a da kuma hada kai, kafafen yada labarai na iya tabbatar da cewa tsarin kasafin kudi a matakin kasa da na kasa ya nuna hakikanin gaskiya, bukatu da burin yara masu nakasa.”

(NAN)(www.nannews.ng)
DOM/HA
=======
Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Tsofaffi
Daga Sumaila Ogbaje
Abuja, Disamba 17, 2025 (NAN) Uwargidan Shugaban Kasa, Sanata Oluremi Tinubu, ta yi kira ga ‘yan Najeriya da su fifita walwalar tsofaffi.

Tinubu ta yi wannan kiran ne a lokacin kato na uku na Shirin Tallafawa Tsofaffin Sojoji (RHIESS) wanda aka gudanar a Mambilla Barracks, Abuja, inda ta tallafa wa tsoffin sojoji da ‘yan sanda 250 da kudade da kayan abinci.

Ta bayyana shirin a matsayin shirin saka hannun jari na zamantakewa da nufin tabbatar da mutunci, jin daɗi, da walwala ga tsofaffi, musamman waɗanda suka kai shekaru 65 zuwa sama.

Uwargidan Shugaban Kasa ta jaddada nauyin da ke kan al’umma na tabbatar da cewa tsofaffin ‘yan Najeriya sun rayu cikin kwanciyar hankali, lafiya mai kyau, da mutunci, tare da nuna muhimmancin al’umma, tausayi, da kuma himma wajen inganta walwala tsakanin tsofaffi.

Ta ƙara ƙarfafa tsofaffi su ci gaba da rayuwa mai kyau, su ci gaba da aiki tukuru, kuma su kula da jiki da tunani, yayin da take kira ga dukkan ‘yan Najeriya da su shiga ayyukan agaji waɗanda ke ƙara farin ciki da haɗin kai.

Ta ce tun daga shekarar 2025, shirin ya yi bikin bayar da gudummawar tsofaffi, tare da amincewa da sadaukarwar da suka yi wajen gina ƙasa.

A cewarta, shirin na wannan shekarar zai tallafa wa zaɓaɓɓun waɗanda suka ci gajiyar shirin 9,500 a duk faɗin ƙasar, ciki har da tsofaffi a dukkan jihohi 36, Babban Birnin Tarayya, da tsoffin sojoji.

“Kowane wanda ya ci gajiyar shirin zai sami Naira 200,000, wanda hakan zai kawo jimillar kuɗin da aka biya zuwa Naira biliyan 1.9.

Matar Shugaban Ƙasa ta kuma miƙa godiyarta ga masu tsara shirye-shiryen jiha, abokan hulɗa, da masu ruwa da tsaki kan goyon bayan da suka bayar wajen aiwatar da shirin a duk faɗin ƙasar, tana yi wa dukkan ‘yan Najeriya fatan alheri a lokacin hutu da kuma shekara ta 2026 mai albarka.

“Yayin da muke gab da shiga lokacin bukukuwa, yana da matuƙar muhimmanci a jaddada muhimmancin fifita tsofaffin ‘yan ƙasarmu a cikin shirye-shiryenmu.”

“Sun bi hanyoyi masu wahala domin ƙananan yara su sami hanyoyin tafiya masu santsi. Saboda haka, aikinmu na ɗabi’a ne, kuma hakika farin cikinmu ne, mu tabbatar da cewa sun rayu cikin kwanciyar hankali, lafiya mai kyau, da mutunci.

“Shawarata ga tsofaffinmu ita ce mu yi duk abin da zai yiwu don samun farin ciki a cikin tsufa.

Bari mu kuma sami manufa a cikin al’umma, tausayi, da kulawa. Tsufa cikin alheri ba wai kawai game da tsawon rai ba ne, har ma game da kewaye da ƙauna, tallafi, da girmamawa,” in ji ta.

A cikin saƙon alherinsa, Babban Hafsan Tsaro (CDS), wanda Daraktan Gudanar da Tsaro, Rear Adm. Adisa Adegbenga ya wakilta, ya ce shirin ya nuna tausayi, kishin ƙasa da jagoranci mai ma’ana.

Oluyede ya yaba wa Uwargidan Shugaban Ƙasa saboda jajircewarta ga jin daɗin ‘yan Najeriya, musamman marasa galihu, don ƙarfafa bege da kwarin gwiwa a faɗin ƙasar.

“Shirin yau, wanda ya mayar da hankali kan jin daɗin tsofaffi sojoji da ‘yan sanda, dalili ne da ke da alaƙa da Rundunar Sojojin Najeriya da Rundunar ‘Yan Sandan Najeriya.

“Waɗannan maza da mata sun yi wa ƙasarmu hidima da jarumtaka, ladabi da sadaukarwa, sau da yawa a ƙarƙashin yanayi mai wahala. Ayyukansu sun kafa harsashin zaman lafiya, tsaro da kwanciyar hankali da muke ci gaba da kare a yau,” in ji shi.

A cikin jawabin maraba da ta yi, Shugabar DEPOWA, Mrs Mernan Oluyede, ta ce RHIESS ta nuna tausayinsu, godiya, da alhakin da suka ɗauka ga tsoffin sojoji da ‘yan sanda.

Ta bayyana su a matsayin maza da mata waɗanda suka sadaukar da rayuwarsu ga tsaro, tsaro, da kwanciyar hankali na ƙasar.

A cewarta, ta hanyar wannan Shirin Tallafawa Tsofaffi, jimillar tsoffin sojoji 250 na tsaro da ‘yan sanda a cikin FCT suna samun tallafin kuɗi, a matsayin wani ɓangare na wani shiri na ƙasa baki ɗaya wanda ya shafi jihohi 36 da FCT, yana tabbatar da cewa babu wani tsohon soja ko wani yanki da aka bari a baya.

“Shirin Sabunta Fata ya ci gaba da tsayawa a matsayin alamar tausayi da jagoranci mai ma’ana.

“Ta hanyar fifita jin daɗin tsofaffi—musamman waɗanda ke fuskantar ƙalubalen lafiya da zamantakewa—kuna tabbatar da ƙa’idar cewa dole ne a girmama wa ƙasa, a tuna da su, a kuma ba su lada mai girma.

“Wannan bugu na Shirin Tallafawa Tsofaffi yana magana kai tsaye game da dabi’un haɗa kai, kulawa, da adalci na zamantakewa waɗanda ke bayyana jagorancin ku,” in ji ta.

Shugaban DEPOWA ya nuna godiya ga uwargidan shugaban ƙasa saboda goyon bayan da take bayarwa ga ƙungiyar a kowane lokaci da kuma fahimtarta game da sadaukarwar da tsoffin sojoji da ‘yan sanda suka yi. (NAN)(www.nannews.ng)
OYS/ YMU
=========
Yakubu Uba ne ya gyara

Afuwar Shugaban Kasa: Kotun Koli Ta Tabbatar Da Hukuncin Kisa Na Maryam Sanda

Hukunci
Daga Ebere Agozie
Abuja, Disamba 12, 2025 (NAN) Kotun Koli a ranar Juma’a ta soke afuwar da Shugaba Bola Tinubu ya yi wa wata
mata da ke zaune a Abuja, Maryam Sanda, kuma ta tabbatar da hukuncin kisa da ƙananan kotuna suka yanke mata.

An yanke wa Sanda hukuncin kisa ta hanyar ratayewa a shekarar 2020 saboda kashe mijinta, Bilyaminu Bello, a lokacin rikicin cikin gida.

Alkalin Kotun Moore Adumein a cikin hukuncin da ya jagoranci yanke hukunci ya yanke cewa masu gabatar da kara sun tabbatar da shari’ar ba
tare da wata shakka ba kamar yadda ake bukata, ya kara da cewa Kotun Koli ta yi daidai da ta tabbatar da hukuncin kotun farko.

Adumein ta yanke hukuncin cewa ba daidai ba ne Shugaban Kasa ya nemi yin amfani da ikon afuwarta kan shari’ar kisan kai da aka yi, wanda ake jiran daukaka kara.

Kotun Koli ta warware dukkan batutuwan da aka gabatar a cikin daukaka karar da ta shigar a kanta kuma ta yi watsi da daukaka karar saboda rashin cancanta.

Kotun Koli, a cikin hukuncin da ta yanke na raba-raba tsakanin mutane huɗu da ɗaya, ta tabbatar da hukuncin kisa da Kotun Daukaka Kara ta yanke wa Sanda.

Kotun Daukaka Kara ta amince da hukuncin da wata Babbar Kotun Babban Birnin Tarayya (FCT) ta yanke mata, inda ta yanke mata hukuncin kisa ta hanyar ratayewa.

Kwanan nan Shugaba Tinubu ya rage hukuncin da aka yanke wa Sanda zuwa shekaru 12 a gidan yari bisa dalilai na tausayi.(NAN)(www.nannews.ng)
EPA/SH
======
Sadiya Hamza ce ta gyara

‘Yan sanda sun gurfanar da manoma 3 a gaban kotu bisa zargin kashe shanu 33

Manoma
Daga Adebisi Fatima Sogbade
Ibadan, Disamba 11, 2025 (NAN) A ranar Alhamis, ‘yan sanda sun gurfanar da manoma uku a gaban kotun Majistare ta Iyaganku, Ibadan, bisa zargin kashe shanu 33 a matsugunin makiyaya.

Manoman uku sun hada da Rashidi Kareem; 60, Dele Julius; 41 da Musa Rasaki; 65, dukkansu ‘yan kauyen Kunbi, Akinyele, Ibadan, ana tuhumar su da laifin hada baki da kuma kisan shanu ba bisa ka’ida ba.

Lauyan Mai Shari’a, Sajent Akeem Akinloye, ya shaida wa kotun cewa manoman sun hada baki wajen aikata laifin.

Akinloye ya ce mutanen sun kashe shanu 33 da gangan ba bisa ka’ida ba, wadanda darajarsu ta kai Naira miliyan 20, mallakar Alhaji Aliyu Abubakar da Alhaji Muhammed Abubakar.

Ya ƙara da cewa an aikata laifin ne a ranar 27 ga Nuwamba tsakanin ƙarfe 1 na safe zuwa 6.40 na safe a ƙauyen Kunbi, yankin Akinyele na Ibadan.

Ya bayyana cewa duk da cewa shanun sun ci daga gonakin da rana, manoman sun je sun yanka shanun da daddare, laifin da ya saɓa wa sashe na 450 da 517 na Dokokin Laifuka na Jihar Oyo ta 2000.

Duk da haka, manoman sun musanta zargin kuma Babbar Alkali, Misis Olabisi Ogunkanmi, ta ba su beli a kan Naira miliyan ɗaya kowannensu, tare da mutum biyu da za su tsaya musu a kan kuɗi iri ɗaya.

Ogunkanmi ya ce dole ne ɗaya daga cikin waɗanda za su tsaya masa ya kasance dangin waɗanda ake tuhuma, kuma ya dage shari’ar har zuwa ranar 19 ga Janairu, 2026, don sasantawa.(NAN)(www.nannews.ng)
SAF/HA
=======

Hadiza Mohammed-Aliyu ce ta gyara

Katsina ta gabatar da tallafin N30,000 ga malamai a yankunan karkara

Tallafi
Daga Abbas Bamalli
Katsina, Disamba 11, 2025 (NAN) Gwamnatin Jihar Katsina ta sanar da gabatar da tallafin N30,000 ga malamai da aka tura yankunan karkara a fadin jihar.

Wannan ya biyo bayan amincewa da majalisar zartarwa ta jihar a taronta na 18 na yau da kullun wanda Gwamna Dikko Radda ya jagoranta ranar Laraba a Katsina.

Kwamishinan Ilimin Sakandare na jihar, Alhaji Yusuf Suleiman-Jibia ya bayyana hakan ga manema labarai a Katsina ranar Alhamis.

Suleiman-Jibia ya ce tallafin da za a bayar a kowane zangon karatu, zai kara wa malamai kwarin gwiwa da kuma rage musu nauyin da ke kansu.

A cewarsa, majalisar ta kuma amince da kafa Cibiyoyin Horar da Malamai a fadin Katsina, Daura da Funtua.

Yusuf-Jibia ya kara da cewa an yi nufin cibiyoyin ne don inganta karfin malaman firamare da sakandare ta hanyar horar da su kan inganta karfin aiki.

Ya bayyana cewa za a samo masu albarkatun daga manyan cibiyoyin ilimi, da kuma wasu masu ritaya daga fannin ilimi a jihar.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya tuna cewa an amince da shawarar gabatar da tallafin ne a wani taron koli a watan Satumba, wanda kungiyar Save the Children International (SCI) ta shirya, kuma Education Cannot Wait (ECW) ta dauki nauyinsa.

A taron kolin da aka yi don bikin ranar kare ilimi ta duniya daga hare-hare, Hajiya Raliya Yusuf, Daraktar Makarantu, Babbar Sakatare, a ma’aikatar, ta ce manufar ita ce a karfafa musu gwiwa su amince da tura su aiki, musamman a yankunan da ke da kalubalen tsaro.

Yusuf ta bayyana cewa abin damuwa ne ganin cewa malamai da yawa koyaushe suna son ci gaba da zama a cikin birane, suna barin yankunan karkara da malamai kalilan.

Ta ce ma’aikatar tana yin duk mai yiwuwa don magance matsalar, tana mai bayyana kwarin gwiwar cewa gabatar da tallafin zai taimaka.

Da take mayar da martani ga wannan, SCI ta yaba wa gwamnatin jihar kan wannan shiri, tana mai cewa hakan ya nuna wani muhimmin mataki na karfafa bangaren ilimi a fadin jihar.

Misis Atine Lewi, Manajan Shirin SCI ta ce, “A matsayinmu na ƙungiya da ke aiki don inganta sakamakon ilimi a Katsina, mun fahimci yadda wannan tallafin zai yi tasiri.

“Wannan ƙarfafawa ba wai kawai zai ƙarfafa himma a tsakanin malamai ba, har ma zai ƙarfafa su su ci gaba da zama a cikin al’ummomi masu nisa inda kasancewarsu ta fi muhimmanci.”

A cewar manajan shirin SCI, waɗannan tsoma bakin sun nuna wata hanya mai ma’ana da hangen nesa ta sake fasalin ilimi.(NAN)(www.nannews.ng)

AABS/BRM
==========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Tinubu ya rantsar da Janar Christopher Musa Mai Ritaya a matsayin Ministan Tsaro
‎
‎Minista
‎Daga Muhyideen Jimoh
‎Abuja, Disamba 5, 2025 (NAN) Shugaba Bola Tinubu ya rantsar da Janar Christopher Musa Mai Ritaya a matsayin sabon Ministan Tsaro.
‎
‎Shugaban ya Rantsar da Musa a ofishinsa a Fadar Shugaban Kasa, Abuja.
‎
‎Tinubu ya bayyana Musa a matsayin “mutumin kirki” wanda tarihin aikinsa a matsayinsa na soja ya ba shi damar jagorantar rundunar tsaron ƙasa mai haɗin kai.”

‎Naɗin sabon ministan tsaro ya zo ne ƙasa da sa’o’i 48 bayan murabus ɗin magajinsa, Alhaji Badaru Abubakar.

‎Musa, mai shekaru 58, ya yi aiki a matsayin Babban Hafsan Tsaro daga 2023 zuwa Oktoba 2025, inda ya jagoranci ayyukan yaƙi da ta’addanci da kuma haɗin gwiwar hukumomin tsaro.

‎An aika da naɗinsa ga Majalisar Dattawa ranar Talata kuma an tabbatar da shi cikin sauri bayan tantancewa mai zurfi a ranar Laraba, wani ci gaba da Tinubu ya yaba a matsayin shaida na goyon bayan majalisa ga hangen nesansa na tsaro.

‎Da rantsar da shi ya kammala, Musa ya ɗauki cikakken aikin minista yayin da gwamnatin Tinubu ke ƙoƙarin ƙarfafa nasarorin da aka samu kwanan nan da kuma hanzarta gyare-gyare da nufin samar da zaman lafiya mai ɗorewa da kwanciyar hankali a ƙasa.

‎An halarci wannan ɗan gajeren bikin tare da manyan jami’an gwamnati ciki har da Shugaban Majalisar Dattawa, Godswill Akpabio, Mai Ba da Shawara kan Tsaron Ƙasa (NSA), Nuhu Ribadu da Ministan Labarai da Wayar da Kan Ƙasa na uku, Mohammed Idris
‎
‎Musa ya shaida wa Majalisar Dokoki ta Ƙasa Masu aiko da rahotanni bayan taron sun ce zai tabbatar da ingantaccen haɗin gwiwa tsakanin Rundunar Soji don magance ta’addanci da duk wani nau’in rashin tsaro a ƙasar.

‎”Babban abin da nake da shi a yanzu shi ne tabbatar da cewa tsaro ya samu cikakken iko a ƙasar.”

‎”Haɗin gwiwa tsakanin rundunar soji da sauran hukumomin tsaro da dukkan ‘yan Najeriya kamar yadda muka saba faɗa, cewa tsaro alhakin kowa ne.

‎”Wannan haɗin gwiwa ne muke buƙatar ginawa da kuma yin aiki a kai, kuma shine abin da za mu yi kuma zan iya tabbatar muku, cikin ɗan gajeren lokaci, ‘yan Najeriya za su ga sakamako.

‎”Ina so in yi amfani da wannan hanyar don yaba wa dukkan ‘yan Najeriya. ‘Yan Najeriya sun nuna mini ƙauna, kuma zan tabbatar musu da cewa zan yi duk abin da ake buƙata don tabbatar da cewa an tabbatar da tsaron Najeriya,” in ji shi. (NAN)(www.nannews.ng)
‎MUYI/BRM
‎===========
Bashir Rabe Mani ne ya gyara