Manyan cibiyoyin kula da lafiya sun karrama Farfesa Sale saboda kyakkyawan aiki

Manyan cibiyoyin kula da lafiya sun karrama Farfesa Sale saboda kyakkyawan aiki

Manyan cibiyoyin kula da lafiya sun karrama Farfesa Sale saboda kyakkyawan aiki
Kyauta
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Disamba 20, 2025 (NAN) Kwamitin Manyan Cibiyoyin Kula da Lafiya ya gabatar da ‘Kyautar Girmanawa’ ga tsohon Daraktan Lafiya na Asibitin Kula da Lafiya na Tarayya (FNPH) Kware, Jihar Sakkwato, Farfesa Shehu Sale, saboda kyakkyawan aikin da ya yi.
Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa Sale, ƙwararren Likitan Tashin Hankali, shi ne tsohon Daraktan Lafiya na FNPH Kware kuma an ba shi kyautar ne saboda kyakkyawan jagoranci da kuma ci gaban da ya samu cikin sauri a cibiyar daga 2017 zuwa 2025.
Babban Daraktan Lafiya (CMD) na Asibitin Koyarwa na Aminu Kano (AKTH) Kano, Farfesa Abdulrahaman Sheshe ne ya bayar da kyautar a ranar Asabar a Sokoto.
Sheshe ya bayyana Sale a matsayin ginshiki na cimma nasara wajen gane ikonsa na mayar da FNPH zuwa cibiyar kula da lafiya ta zamani wadda ke ba da ayyuka na musamman kan lafiyar kwakwalwa da sauran harkokin kiwon lafiya ga ‘yan ƙasa.
Babban Daraktan Lafiya na Asibitin Koyarwa na Jami’ar Usmanu Danfodio (UDUTH) da ke Sakkwato, Farfesa Anas Sabir shi ma ya yaba wa Sale bisa jajircewarsa da kuma fatan samun ƙarin damammaki masu kyau a nan gaba.
Taron ya samu halartar babban daraktan lafiya na FNPH Kware, Dakta Abubakar Baguda Sulaiman da sauransu.
NAN ta tuna cewa Sale ya mayar da FNPH Kware cibiyar kula da lafiya mai hade da juna wadda ke samar da kulawar lafiya ta gaba daya, sannan ya kafa Makarantar Kimiyyar Jinya ta farko a tsakanin dukkan asibitocin tabin hankali a kasar. (NAN)(www.nannews.ng)
HMH/BRM
===============
Bashir Rabe Mani ne ya gyara
Shugaban al’umma ya yi hadin gwiwa da dalibai da malamai kan wayar da kan jama’a game da GBV a Sakkwato

Shugaban al’umma ya yi hadin gwiwa da dalibai da malamai kan wayar da kan jama’a game da GBV a Sakkwato

Shugaban al’umma ya yi hadin gwiwa da dalibai da malamai kan wayar da kan jama’a game da GBV a Sakkwato

Tashin hankali

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 20, 2025 (NAN) Shugaban Gundumar Bodinga, Karamar Hukumar Bodinga ta Jihar Sokoto, Alhaji Bello Abdurrauf, ya shiga sahun ɗalibai da malamai kan wayar da kan jama’a game da Cin Zarafin Jinsi (GBV).

UN Women ne suka gudanar da shirin, tare da haɗin gwiwar Ma’aikatar Mata da Harkokin Yara ta Jihar Sokoto, da nufin tallafawa kamfen da tattaunawa kan GBV da Ayyuka Masu Cutarwa.

Abdurrauf ya yi kira ga iyaye da malamai da su inganta shirin wayar da kan jama’a game da duk wani nau’in tashin hankali, sannan kuma ya kamata matasa musamman ‘yan mata su bayar da rahoton abubuwan da suka faru.

Ya bayyana dabarun wayar da kan jama’a game da haɓaka wayewa don kawar da al’ummar GBV tare da jaddada mahimmancin haɗin gwiwa don yaƙi da barazanar.

Sarkin gargajiya ya jaddada bukatar da ke akwai ga jama’a su hada kai wajen fafutukar kare haƙƙoƙi da mutuncin dukkan ‘yan Najeriya, musamman ma waɗanda suka fi rauni.

Shugaban gundumar ya ce shi ma ya jagoranci wani tattaki don tunawa da kwanaki 16 na fafutukar yaki da cin zarafin mata (GBV) sannan ya yi kira ga masu ruwa da tsaki da su goyi bayan kudirin hana yaduwar cutar GBV.

Shi ma da yake jawabi, Sakataren Dindindin na Ma’aikatar Mata da Yara ta Jihar Sakkwato, Alhaji Abubakar Alhaji, ya yaba wa Matan Majalisar Dinkin Duniya kan goyon bayan da suke bayarwa don magance cin zarafin mata da ‘yan mata

Alhaji ya ce wayar da kan jama’a, gangamin jama’a da ayyukan da ke da alaƙa da su an yi su ne don nuna ƙudurin gama gari da kuma kira ga a ɗauki mataki kan cin zarafin da ya shafi jinsi a cikin al’umma.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa al’ummar Bodinga sun amince da ka’idojin hana cin zarafin jinsi (GBV) da kuma ayyukan cutarwa don amfani da dokokin hana cin zarafin mutane (VAPP) da kuma kariyar yara.

Shugaban gundumar da shugaban majalisar, Alhaji Shehu Dingyadi ne suka sanya hannu kan takardar bayan taron kwanaki uku na jagororin ci gaban al’umma wanda Majalisar Dinkin Duniya ta tallafawa mata (NAN). (www.nannews.ng)

HMH/BRM

==================

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Rundunar Sojin Sama ta Najeriya (NAF) ta bayar da gudummawar kudi da kayan agaji ga wadanda harin bam ya rutsa da su a shekarar 2024 a Sokoto

Rundunar Sojin Sama ta Najeriya (NAF) ta bayar da gudummawar kudi da kayan agaji ga wadanda harin bam ya rutsa da su a shekarar 2024 a Sokoto

Rundunar Sojin Sama ta Najeriya (NAF) ta bayar da gudummawar kudi da kayan agaji ga wadanda harin bam ya rutsa da su a shekarar 2024 a Sokoto

Bama-bamai

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 18, 2025 (NAN) Rundunar Sojan Sama ta Najeriya (NAF) a ranar Laraba ta bayar da tallafin kuɗi da sauran kayan agaji a matsayin tallafi ga waɗanda harin sama na shekarar 2024 ya shafa a jihar Sokoto.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa sojojin sun yi, a ranar 25 ga Disamba, 2024, a wani aikin hadin gwiwa da Operation Fansan Yamma suka yi don lalata kungiyar ‘yan ta’adda ta Lakurawa a maboyarsu bisa kuskure, wanda ya yi sanadiyyar mutuwar kimanin mutane 13.

An kai harin ne a maboyar ‘yan ta’addan da ke garuruwan Gidan Sama da Rumtuwa a karamar hukumar Silame ta jihar, inda aka kuma jikkata wasu da dama.

Babban Hafsan Sojan Sama, Air Marshal Sunday Aneke, wanda Babban Jami’in Hulɗa da Sojojin Farar Hula, Air Vice Marshal, Edward Gabkwet ya wakilta, ya miƙa gudummawar ga Gwamna Ahmad Aliyu na jihar Sokoto da Shugaban Ƙaramar Hukumar Silame Alhaji Lawalli Gittarana.

Aneke ya bayyana lamarin a matsayin abin takaici kuma ya tausaya wa dangin wadanda abin ya shafa da kuma gwamnatin jihar, ya kara da cewa wata tawagar ta riga ta ziyarci jihar a baya don wannan aikin baya ga wata tawagar bincike da ta binciki lamarin.

Rundunar Sojin Sama ta Najeriya (NAF) ta bayar da gudummawar kudi da kayan agaji ga wadanda harin bam ya rutsa da su a shekarar 2024 a Sokoto

Ya ce rundunar sojin saman ta dauki nauyin biyan diyya ga dabbobi da gonaki tare da wasu abubuwan ƙarfafa gwiwa a matsayin hanyar rage wahalhalun da ke tattare da lamarin da ba a zata ba.

“Lamarin ba da gangan ba ne ya faru. Kuskure ne ya faru a lokacin wani aiki da aka kai wa masu laifi a yankin bisa wani tsari da aka tsara,” in ji shi.

Shugaban rundunar sojin saman ya yi alƙawarin ƙarin ayyuka na musamman don kawar da ‘yan ta’adda, ‘yan fashi da makami da kuma masu garkuwa da mutane daga yankin, sannan ya yi kira ga al’ummomin da su goyi bayan matakan soji don tabbatar da cewa an yi atisayen ba tare da wata matsala ba.

Ya sake jaddada alƙawarin NAF na kiyaye manyan ƙa’idodi na rage radadin cutarwa ga fararen hula, yana mai cewa kowace aiki tana ƙarƙashin ƙa’idodi masu tsauri na yaƙi don hana cutarwa ga waɗanda ba sa yaƙi.

Ya yi addu’ar Allah ya jikan wadanda abin ya shafa, sannan ya sake jaddada kudirin rundunar sojin saman na kara zurfafa huldar al’umma a dukkan yankunan da take gudanar da ayyukanta a fadin kasar.

Aneke ya yaba wa Aliyu kan yadda ya taimaka wajen hada kai tsakanin NAF da iyalan wadanda abin ya shafa, inda ya kara da cewa hukumar za ta ci gaba da aiki tare da gwamnatin jihar don wanzar da zaman lafiya da tsaro a yankin.

A jawabinsa, Aliyu ya ce gwamnatin jihar ta tallafa wa wadanda abin ya shafa da Naira miliyan 20, kula da lafiya da kuma kayan aiki nan da nan bayan afkuwar lamarin.

Aliyu ya sanar da wani tallafin Naira miliyan 35 ga wadanda abin ya shafa da iyalan wadanda suka mutu, yana mai yaba wa damuwar rundunar sojin sama ta Najeriya kan rage tasirin lamarin ga ‘yan kasar.

Ya bayyana wannan matakin da rundunar sojin saman ta dauka a matsayin nuna tausayi da alhaki, inda ya kara da cewa harin sama, duk da cewa abin takaici ne, ya faru ne sakamakon kokarin da ake yi na dakile ayyukan ta’addanci da suka addabi yankunan.

NAN ta ruwaito cewa malamai daban-daban sun yi addu’o’i don kwantar da hankalin wadanda abin ya shafa, zaman lafiya a kasa, ci gaba da kwanciyar hankali. (NAN)( www.nannews.ng )

HMH/BRM

================

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Gwamnatin Sokoto da UNICEF sun samar da akwatunan shawarwari 332, teburin taimako 166

Gwamnatin Sokoto da UNICEF sun samar da akwatunan shawarwari 332, teburin taimako 166

Gwamnatin Sokoto da UNICEF sun samar da akwatunan shawarwari 332, teburin taimako 166

UNICEF

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 17, 2025 (NAN) Gwamnatin Jihar Sakkwato ta samar da akwatunan shawarwari 332 da kuma teburin taimako 166 don ƙarfafa shigar al’umma cikin aiwatar da harkokin kiwon lafiya da sauran ayyuka.

Sakataren Dindindin a Ma’aikatar Yaɗa Labarai, Alhaji Bashiru Maigari, ya ce an samar da kayayyakin ne tare da haɗin gwiwar UNICEF.

Kamfanin dillancin labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa Sakataren zartarwa na Hukumar Kula da Lafiya a matakin farko ta Sakkwato (SSPHCDA), Dakta Bilyaminu Yari-Sifawa, da Shugaban Kwamitin Cigaban Unguwa na Jiha (WDC), Dokta Bala Gadanga ne suka gabatar da kayayyakin.

Maigari ya ce an tsara kayayyakin ne don ƙarfafa shigar al’umma, inganta hanyoyin bayar da ra’ayoyi, inganta gaskiya da riƙon amana wajen aiwatar da shirye-shirye a matakin farko.

Ya kuma ce kowanne mai lura da kwamitin yana da hakkin samun tallafin Naira 5,000 na tsawon watanni uku na farko.

Ya yaba wa UNICEF kan tallafin kuma ya sake nanata kudirin ma’aikatar na inganta dabarun sadarwa tsakanin gwamnati da jama’a.

Yari-Sifawa ya kuma ce za a yi amfani da ra’ayoyin da aka tattara don magance karancin ma’aikata, da kuma daidaita munanan halayen ma’aikata wanda hakan zai inganta ayyukan kiwon lafiya.

Ya yaba wa UNICEF kan tallafin kuma ya yi alƙawarin tabbatar da aiwatar da ayyukan da ake buƙata yadda ya kamata da kuma sauran abubuwan da suka wajaba.

Shugaban WDC, wanda ya yi magana a madadin al’ummomin da suka amfana, ya kuma yi alƙawarin yin amfani da kayayyakin yadda ya kamata tare da jan hankalin al’umma don cimma nasara a aiwatar da manufofi da ayyuka. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/USO

An gyara ta Sam Oditah

 

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Sokoto: WAPEN ta yi kira ga masu ruwa da tsaki da su yi taka-tsantsan wajen hana rikici, da kuma kula da shi

Rikici

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 17, 2025 (NAN) Ƙungiyar Haɗin Kan Afirka ta Yamma don Gina Zaman Lafiya (WANEP-Nigeria), wata ƙungiyar ƙungiyoyin farar hula (CSO), ta yi kira ga masu ruwa da tsaki a Jihar Sakkwato da su shiga cikin shirye-shiryen ‘gina zaman lafiya da kuma magance rikici’.

Ko’odinetan ƙungiyar ta ƙasa, Dakta Bridget Osakwe, ta yi wannan kiran ne a wani taron bita na kwanaki uku kan karin ƙarfin aiki wanda ya mayar da hankali kan rigakafin rikici, tsattsauran ra’ayi, magance rikici, da kuma gina zaman lafiya  a Sokoto.

An shirya shirin ne a ƙarƙashin aikin Bincike da Aiwatarwa don Zaman Lafiya (RECAP) tare da haɗin gwiwar Cibiyar Bincike ta Zaman Lafiya ta Duniya ta Stockholm (SIPRI) da Majalisar ‘Yan Gudun Hijira ta Denmark (DRC).

Tarayyar Turai (EU) ce ta dauki nauyin hakan.

Osakwe ya jaddada bukatar kara hadin gwiwa da daukar matakai masu inganci tsakanin masu ruwa da tsaki kan hana rikici da kuma magance shi a cikin al’ummomin Najeriya.

Mai kula da shirin, wanda Mista Manji Danjuma ya wakilta, ya ce shirin yana neman ƙarfafa rawar da ƙungiyoyin farar hula da bincike ke takawa wajen mayar da martani ga tsattsauran ra’ayi da kuma haɓaka gina zaman lafiya.

Ta ce an kuma yi horon ne domin samar wa masu ruwa da tsaki dabarun da za su sa ido kan alamun tsattsauran ra’ayi da tsattsauran ra’ayi.

Osakwe ya jaddada bukatar karin dabarun rage rikice-rikice da kuma inganta hanyoyin magance su cikin lumana.

“Manufar ita ce a ƙarfafa ƙarfin gina zaman lafiya na ƙungiyoyi da masu aiki, ta yadda za su iya shiga cikin yaƙin da ake yi da rikice-rikicen da ke faruwa a ƙasar,” in ji Osakwe.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa mahalarta taron sun hada da wakilan ƙungiyoyin al’umma, sarakunan gargajiya, jami’an gwamnati da kuma kafofin watsa labarai.(NAN)(www.nannews.ng)

HMH/BRM

================

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-Zanga: Shugaban Jami’ar Sokoto ya yi zargin cewa an yi masa bita da kulli a siyasance

Zanga-zanga

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Disamba 12, 2025 (NAN) Farfesa Bello Yarima, Mataimakin Shugaban Jami’ar Jihar Sakkwato (SSU) ya yi zargin cewa an yi amfani da siyasa wajen zanga-zangar da ƙungiyoyin na jami’ar suka gudanar kwanan nan.

Yarima ya shaida wa Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a ranar Juma’a cewa kungiyoyin kwadago sun gaza bin ka’idojin da suka dace kan cire Bursar na jami’ar, wanda gwamnatin jihar ta nada shi kafin ya hau mulki.

NAN ta tuna cewa ƙungiyar ma’aikata ta haɗin gwiwa ta SSU ta gudanar da zanga-zangar lumana a ranar Talata, inda ta buƙaci mataimakin shugaban jami’a da ya cire Jami’il kudin makarantar wanda aka ruwaito cewa ya kamata ya yi ritaya.

Kungiyoyin sun hada da Kungiyar Malaman Jami’o’i (ASUU) da kuma Kungiyar Manyan Ma’aikata ta Jami’o’in Najeriya (SSANU) ta jami’ar.

Yarima ya ce an tura Jami’in kudin zuwa SSU a cikin shekaru uku da suka gabata daga ma’aikatar gwamnati ta hanyar wata wasika daga Fadar Gwamnati, yana jayayya cewa ya kamata ma’aikatan su yi zanga-zanga a lokacin.

“An naɗa mai kula da ma’aikata kafin in zama mataimakin shugaban jami’a.”

“Ba ni da ikon cire shi bisa ga wasiƙar da aka naɗa shi, ƙungiyoyin kwadago ya kamata su aika kokensu ga gwamnatin jiha kai tsaye ba tare da yin zanga-zanga ga ofishin mataimakin shugaban jami’a ba.”

“Gwamna Ahmad Aliyu, wanda shine baƙon jami’ar yana da kunnen sauraro, domin ya biya kimanin Naira miliyan 700 na albashin malaman makaranta masu ziyara da na hutu cikin kwanaki shida, wanda ƙungiyar ta buƙata a baya.”

“Na yi zargin zamba, munafunci da kuma rashin da’a a zanga-zangar da nufin kawo cikas ga shugabancin, saboda na amsa wasiƙarsu da ta dace kuma na tuntuɓe su don fahimtar da kuma warware matsalar,” in ji Yarima.

Ya umurci ƙungiyar masana da su girmama kansu kuma kada su zama kayan aikin siyasa don cimma muradun wasu mutane ko ƙungiyoyi a jihar.

Mataimakin shugaban jami’ar ya koka da cewa ba a tsammanin zanga zangar ɗaukar takardu a kan tituna a cikin hukumar ilimi.

Ya ce, ” Ana sa ran za su gudanar da bincike kan magance matsalolin cikin sauƙi cikin ɗan gajeren lokaci.”

Ya ƙara da cewa baƙon, wanda shi ne gwamnan jami’ar kuma mai kula da jami’ar, ya biya kuɗin tallafin karatu (EAA) da kuma ya biya bashin ƙarin girma da ma’aikatan ke bin su a baya, wanda ya kai kimanin Naira miliyan 600.

A cewarsa, gwamnan ya bayyana shirin aiwatar da yarjejeniyar FG da ASUU, yana mai cewa, “saboda a halin yanzu, wani kwamiti yana aiki don daidaita dukkan buƙatun ma’aikata a matsayin nuna damuwarsa ga ɓangaren ilimi.”

Ya ce Aliyu ya tabbatar da cewa fannin ilimi ya sami kashi 30 cikin 100 na kasafin kudin shekara-shekara, wanda ya fi na UNESCO.

NAN ta kara tunatar da cewa ASUU, SSANU da Ƙungiyar Masana Fasaha ta Ilimi ta Ƙasa (NAAT) a jami’ar a ranar 29 ga Maris, a wannan shekarar sun yaba wa Aliyu kan aiwatar da ƙarin albashi bisa ga yarjejeniyar da ta yi da Gwamnatin Tarayya. (NAN)(www.nannews.ng)

HMH/BRM

=≠===========

Bashir Rabe Mani ne ya gyara

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 11, 2025 (NAN) Sarakunan gargajiya da jami’an gwamnati sun jagoranci wani gagarumin tattaki na tunawa da kwanaki 16 na fafutukar yaki da cin zarafin mata (GBV) a jihar Sakkwato.

Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) ya ruwaito cewa GBV na nufin duk wani aiki na cin zarafi da aka yi wa mutum dangane da jinsinsa.

Barazana ce mai yaɗuwa wacce ke shafar mutane daga kowane zamani da yanayi, wanda ke bayyana nau’i daban-daban kamar cin zarafi na jiki, jima’i da na ɗabi’a, gami da cin zarafi na kud-da-kud, fatauci da karuwanci, wanda ake ɗauka a matsayin babban take haƙƙin ɗan adam.

NAN ta kuma ruwaito cewa kwanaki 16 na fafutukar yaki da GBV wani kamfen ne na Majalisar Dinkin Duniya na kasa da kasa wanda zai gudana daga ranar 25 ga watan Nuwamba, wanda ita ce ranar kawar da cin zarafin mata ta duniya, har zuwa ranar 10 ga Disamba, wadda ita ce ranar kare hakkin bil’adama ta duniya.

Sarakunan Gargajiya, Jami’an Gwamnati, Dalibai, Sun jagoranci jerin gwanon kan cin zarafi a Sakkwato

Wannan lokaci ya nuna cewa cin zarafin mata na daya daga cikin tauye hakkin dan Adam da ya mamaye duniya.

An fara kamfen din ne a cikin 1991 a matsayin dabarar kokarin hada kai da kara kira ga kawar da cin zarafin mata da ‘yan mata.

Kowace shekara, Kwanaki 16 na Faɗakarwa suna mamaye ƙungiyoyi a duniya kuma suna jawo hankalin gwamnatoci zuwa ga al’amuran gaggawa da mahimmanci a kusa da GBV.

Taken 2025 16 Kwanaki na Faɗawa shine ‘Haɗin kai don Ƙarshen Rikicin Dijital ga Duk Mata da ‘Yan Mata’.

A karamar hukumar Bodinga, hakimin karamar hukumar, Alhaji Bello Abdurrauf, ya bukaci iyaye da malamai da su inganta shirin wayar da kan jama’a kan duk wani tashin hankali da kuma bukatar matasa musamman ‘yan mata su rika kai rahoto.

Abdurrauf ya bayyana dabarun wayar da kan jama’a game da wayar da kan jama’a don kawar da cin zarafi a tsakanin al’umma tare da jaddada muhimmancin kokarin hadin gwiwa kan wannan barazana.

Ya jaddada bukatar mutane su hada kai a fafutukar kare haƙƙoƙi da mutuncin dukkan ‘yan Najeriya, musamman ma waɗanda suka fi rauni.

Basaraken ya yabawa hukumar UN Women da ta tallafawa shirin wayar da kan da kuma wasu shiriruwa a karamar hukumar Bodinga.

“Ta hanyar aiki tare da gyare-gyare, za mu iya gina al’umma inda aminci, adalci da daidaito ke wanzuwa,” in ji shi.

Shima da yake jawabi, babban sakataren ma’aikatar mata da kananan yara ta jihar Sokoto, Alhaji Abubakar Alhaji, ya yabawa hukumar kula da yawan al’umma ta hukumar UN Women da sauran abokan huldar hadin gwiwa da suke bayarwa wajen magance cin zarafin mata da ‘yan mata.

Alhaji ya ce tattakin da ayyukan da ke da alaƙa ba wai kawai alamu ne na alama ba, suna nuna ƙudurinmu da kuma kiranmu na ɗaukar mataki kan cin zarafin da ya shafi jinsi kai tsaye.

Ya yi kira da a ƙara ɗaukar mataki kan cin zarafi ta hanyar yanar gizo wanda ya zama barazana ga mata da ‘yan mata, yana mai lura da cewa shirin zai ci gaba da tallafawa abokan hulɗa da ke aiki don kawar da duk wani nau’in wariya da cin zarafi.

A karamar hukumar Sakkwato ta Kudu, Hakimin Gagi, Alhaji Sani Umar-Jabbi, ya bukaci masu ruwa da tsaki da su dauki kwakkwaran mataki don kare marasa galihu tare da tabbatar da hukunta masu aikata ta’asar.

Umar-Jabbi ya bayyana kowane nau’i na GBV tare da neman ƙarin matakan haɗin gwiwa kan tsaftace al’umma daga kowane nau’i na cin zarafi, imani na al’adu da rashin fahimta da kuma ayyuka masu cutarwa.

NAN ta ruwaito cewa jami’ar shirin UNFPA, Mrs Rabi Sagir, darakta mata a ma’aikatar mata da kananan yara, Hajia Hauwa’u Jabo, ta shawarci daliban tje kan illolin da ke tattare da cutar ta GBV. (NAN)( www.nannews.ng )

HMH/BRM

===========

Edited by Bashir Rabe Mani

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto

Sojoji sun kashe abokin Bello Turji, Kallamu a Sokoto
Mutuwa
Daga Habibu Harisu
Sokoto, Dec. 10, 2025 (NAN) Dakarun runduna ta 8 ta sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wani fitaccen shugaban ‘yan bindiga, Kachalla Kallamu, a karamar hukumar Sabon Birnin Jihar Sakkwato.
Wata majiya mai tushe daga jami’an tsaro ta bayyanawa kamfanin dillancin labarai na kasa NAN babban nasarar aikin a ranar Talata a Sokoto.
Majiyar wadda ta nemi a sakaya sunanta ta ce, Kallamu, na kusa ne kuma babban shugaban ‘yan bindigar, Bello Turji tare da hadin gwiwar ‘yan banga a yankin.
Wata majiya mai tushe ta tabbatar da cewa an kashe Kallamu ne tare da daya daga cikin manyan masu samar da kayayyaki na Turji a safiyar ranar Litinin, a kusa da kauyen Karawa, a yayin wani gagarumin farmakin da wasu gaggan sojojin runduna ta 8 ta sojojin Najeriya suka kai.
Kallamu ya fito ne daga garin Garin-Idi a karamar hukumar Sabon Birni, wanda aka san yana gudanar da ayyukansa a cikin yankin yana haifar da matsala ga al’ummomin yankin a jihar.
An gano cewa Kallamu ya koma yankin kwanan nan bayan ya tsere daga harin da sojoji suka kai masa a watan Yunin 2025, inda ake kyautata zaton ya nemi mafaka a Kogi.
NAN ta tuna cewa mai ba gwamna Ahmad Aliyu shawara kan harkokin tsaro, Kanar Ahmad Usman mai ritaya da sauran ‘yan kasa sun yabawa rundunar sojin Najeriya bisa gagarumar nasarar da aka samu na yaki da ‘yan fashi a jihar.
Usman ya ce sojojin sun yi nasarar fatattakar ‘yan bindiga da dama a karamar hukumar Sabon Birni da suka yi yunkurin yi wa ‘yan kasuwa kwanton bauna da ke tafiya daga kauyen Tarah zuwa kasuwar mako-mako.
” Saurin mayar da martani, kwarewa, da jajircewa da jami’an sojin mu suka nuna sun kawar da abin da ka iya zama wani lamari mai ban tausayi kuma sun sake jaddada aniyarsu ta kare rayuka da dukiyoyin jama’armu.
“Gwamnatin jihar ta yaba da wannan kokarin kuma ta amince da sadaukarwar da jami’an tsaron mu ke yi,” in ji Usman.
NAN ta kuma kara da cewa sojojin Najeriya sun yi nasarar kashe wasu da ake zargin ‘yan fashi ne su 13 tare da kwato makamansu a kauyukan Tarah da Karawa da ke karamar hukumar Sabon Birni.
A cewar mazauna garin, sojojin da ke Karawa kusa da Kwanan Kimbo sun yi artabu da ‘yan ta’addan a wani artabu da ya dauki tsawon sa’o’i a ranar Litinin.
Wata majiya daga al’ummar da ta nemi a sakaya sunanta ta shaida wa NAN a ranar Talata cewa sojojin sun yi wa ‘yan ta’adda kwanton bauna ne daga bisani suka bi su zuwa yankin nasu.
“Sojoji sun yi musu kwantan bauna, daga baya ‘yan bindigar suka ja da baya suka gudu zuwa yankinsu na rafin.
“Mun kirga gawarwakin ‘yan ta’addan guda tara a yankinmu, kuma an samu wasu hudu a cikin dajin da ke kusa da rafi.
“Sojoji sun kuma kwato makamai da dama tare da kai su Karawa,” inji majiyar.
Wata majiya mai tushe daga rundunar ta tabbatar da faruwar lamarin tun da farko ta kuma shaidawa NAN cewa, an yi artabu da ‘yan ta’addan ne a inda suka kashe ‘yan ta’adda da dama.
Majiyar ta ce babu wani hasarar rayuka a bangaren sojojin, inda ta ce an kwato bindigogi kirar AK 47 guda takwas da alburusai masu yawa daga hannun ‘yan fashin.
Majiyar ko da yake ba ta ba da izinin yin magana kan lamarin ba, ta bayyana cewa ‘yan ta’addar sun sha kashi sosai kuma rundunar Operation Fansan Yamma ce ta gudanar da aikin.
Majiyar ta tabbatar da cewa, ‘yan bindigar sun kuma kai hari a unguwar Gatawa, inda suka fuskanci ‘yan banga na yankin tare da wata tawagar sojojin da suka murkushe su tare da fatattakar ‘yan ta’addan.
Wasu mazauna Karawa da kauyukan da ke makwabtaka da su sun yi murnar nasarar da sojojin suka samu tare da yin kira da a ci gaba da gudanar da aikin ceto al’umma daga kowane irin hare-hare.

Haka kuma dan majalisar mai wakiltar karamar hukumar Sabon Birni a majalisar dokokin jihar Sokoto, Alhaji Aminu Boza ya ce an ga akalla gawarwaki tara da ake kyautata zaton na ‘yan ta’addan ne.

Boza ya ce ana ci gaba da gudanar da bincike.
NAN ta kuma kara da cewa kauyen Gatawa da wasu al’ummomi da ke kusa da karamar hukumar Sabon Birni sun fuskanci hare-hare daga ‘yan bindiga. (NAN) (www.nannews.ng)
HMH/BRM
===========
Edited by Bashir Rabe Mani
Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Kungiyar Pathfinder ta ƙarfafa martanin GBV, ayyukan al’umma a Sokoto

Ƙungiyoyi

Daga Habibu Harisu

Sokoto, Dec. 9, 2025 (NAN) Wata kungiya mai zaman kanta mai suna Pathfinder Women and Children Development Initiative (PWCDI) ta sake farfado da kungiyoyin bayar da agajin gaggawa domin magance matsalar cin zarafin mata da kuma karfafa hadin gwiwar al’umma a fadin jihar Sakkwato.

Shugabar shirin, Hajia A’isha Dantsoho, ta bayyana hakan a yayin taron wayar da kan jama’a da aka shirya a wani bangare na gudanar da bukukuwan kwanaki 16 na fafutukar yaki da cutar ta GBV a ranar a Sakkwato.

Dantsoho ta jaddada bukatar kara hada kan al’umma, wayar da kan jama’a da kuma tattaunawa tsakanin mutane don magance karuwar yaduwar cin zarafi GBV a cikin al’umma.

Ta jaddada bukatar gwamnatoci a dukkan matakai su ba da fifiko wajen kafa kungiyoyin sa kai don tallafawa kokarin rigakafin GBV.

A cewarta, irin waɗannan matakan suna da mahimmanci don magance rashin fahimta, karya al’adun shiru da ƙarfafa matsuguni da tsarin tallafi na zamantakewar zamantakewa ga waɗanda suka tsira.

Dantsoho ya gargadi al’umma da su guji boye fyade da sauran manyan laifuffuka ko kuma bata shaida kafin a kammala bincike.

Ta bayyana irin wannan katsalandan a matsayin babban cikas ga adana shaidun da ake bukata domin samun nasarar gurfanar da masu laifin a gaban kotu.

Ta kara da cewa ‘yan kasa suna da alhakin fadada muryoyin wadanda suka tsira, da kalubalantar labarai masu cutarwa da kuma kula da jama’a kan batutuwan da suka shafi GBV.

Dantsoho ta yi nuni da cewa, rashin tsaro, tabarbarewar tattalin arziki, munanan ayyuka na al’adu da kuma raunana tsarin aiwatar da doka na ci gaba da fallasa mata da ‘yan mata ga cin zarafi daban-daban a yankin.

Ta kuma yi kira da a karfafa matakan GBV a ofisoshin ‘yan sanda, makarantu da wuraren kiwon lafiya don inganta tsarin mayar da martani da samun damar ayyukan tallafi.

A cikin laccar da ya gabatar kan ilimin zamani, Malam Ahmad Junaidu ya bayyana taken wannan shekara mai taken “Haɗin kai don kawo ƙarshen cin zarafin mata da ‘yan mata a dijital  a matsayin wanda ya dace da lokaci, yana mai jaddada mahimmancin haɓaka wayar da kan jama’a ta hanyar sadarwa ta zamani don dakile GBV ta yanar gizo.

Junaidu ya bayyana illolin da ke tattare da yada abubuwan da ke take hakkin ‘yan kasa a shafukan sada zumunta, ya kuma bukaci hukumomi su kara wayar da kan jama’a kan kariyar dijital da rigakafi kan cin zarafin GBV.

A nasa jawabin, Alhaji Bello Tambuwal daga ma’aikatar kasafin kudi da tsare-tsare ta tattalin arziki ya yabawa wadanda suka shirya taron kan zabar batutuwan da suka dace da kuma kai hari ga matasa, wadanda suka kasance masu saurin kamuwa da tashin hankali na zamani.

Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya NAN ya ruwaito cewa hukumar kula da yawan al’umma ta Majalisar Dinkin Duniya (UNFPA) ta tallafa wa taron kuma ya samu halartar nakasassu, daliban Islamiyya, matasa, matasa da sauran kungiyoyin al’umma. (NAN) (www.nannews.ng)

HMH/AMM

========

Abiemwense Moru ne ya gyara

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Najeriya da Saudi Arabiya sun rattaba hannu kan yarjejeniyar zurfafa tsaro da hadin gwiwar soji

Haɗin kai

By Sumaila Ogbaje

Abuja, 9 ga Disamba, 2025 (NAN) Najeriya da Saudiyya a ranar Talata sun rattaba hannu kan wata yarjejeniyar fahimtar juna (MoU) don karfafa hadin gwiwar tsaro da soja a tsakanin kasashen biyu.

Karamin ministan tsaro na Najeriya, Dr Bello Mohammed Matawalle, da mataimakin ministan tsaro na kasar Saudiyya, Dr Khaled Al-Biyari ne suka sanya hannu kan yarjejeniyar.

Wannan na kunshe ne a cikin sanarwar mai dauke da sa hannun mataimakin daraktan yada labarai da hulda da jama’a, Enderline Chukwu, ranar Talata a Abuja.

Matawalle ya bayyana yarjejeniyar a matsayin “muhimmin ci gaba” da zai bunkasa gine-ginen tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

A cewarsa, yarjejeniyar za ta karfafa state tsaren tsaron Najeriya da kuma kara karfin sojojin kasar.

Ya ce yarjejeniyar za ta fara aiki ne na tsawon shekaru biyar, wanda ya hada da hadin gwiwa a fannin horaswa, atisayen hadin gwiwa, da musayar bayanan sirri, da ba da taimako, da dabaru, da sauran ayyukan tsaron da aka amince da juna.

“Za a iya sake duba shi tare da sabunta shi har tsawon shekaru biyar, yayin da ko wanne bangare zai iya dakatar da shi tare da sanarwar diflomasiya na watanni uku.

“Ana sa ran MoU zai samar da ci gaba mai ma’ana ga Najeriya, da suka hada da inganta ilimin aikin soja, inganta shirye-shiryen aiki ta hanyar atisayen hadin gwiwa da karfafa hadin gwiwar yaki da ta’addanci,” in ji shi. (NAN) (www.nannews.ng)

OYS/BHB

=======

Buhari Bolaji ne ya gyara